Matura z historii

Historia to przedmiot dodatkowy — nie da się jej zdawać jako obowiązkowej części matury i występuje wyłącznie na poziomie rozszerzonym, tylko w formie części pisemnej (bez matury ustnej). Może to być jednak ten jeden przedmiot dodatkowy, który każdy maturzysta musi wybrać, żeby przystąpić do egzaminu dojrzałości — więcej o tym wymogu w artykule pilarowym o maturze 2027.

kurs maturalny z historii

Kiedy jest egzamin z historii

Zgodnie z Komunikatem dyrektora CKE z 20 sierpnia 2025 r. w sprawie harmonogramu przeprowadzania egzaminu maturalnego w 2026 roku (s. 4–7):

• Termin główny 2026: poniedziałek, 18 maja 2026 r., godz. 9:00.
• Termin dodatkowy 2026 (dla osób z udokumentowaną przyczyną nieobecności w maju): środa, 10 czerwca 2026 r., godz. 14:00.
• Termin poprawkowy (sierpień) — dotyczy tylko przedmiotów obowiązkowych. Ponieważ historia jest przedmiotem dodatkowym, nie przysługuje z niej poprawka w sierpniu — niezdanie lub nieprzystąpienie do historii nie daje prawa do sierpniowego terminu poprawkowego z tego przedmiotu.
• Dla absolwentów szkół lub oddziałów dwujęzycznych przewidziano dodatkowo, tego samego dnia co termin główny (czwartek 21 maja 2026 r., godz. 13:45), możliwość rozwiązania dodatkowych zadań egzaminacyjnych w języku obcym z historii — wyłącznie dla tych, dla których dany język obcy był drugim językiem nauczania. Ten dodatkowy blok trwa 80 minut i jest przeprowadzany niezależnie od standardowego egzaminu z historii.

Harmonogram matury 2027 zostanie opublikowany przez CKE ok. 20 sierpnia 2026 r. Zobacz też: Matura 2027 — najważniejsze informacje.

Ile trwa egzamin

(Źródło: Komunikat CKE o harmonogramie egzaminów w 2026 r., s. 7)

Czas może zostać wydłużony w przypadku zdających ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (w tym niepełnosprawnych) oraz cudzoziemców — szczegóły określa odrębny komunikat CKE o dostosowaniach.

Struktura arkusza i punktacja

Zgodnie z Informatorem o egzaminie maturalnym z historii (s. 6):

"Egzamin maturalny z historii trwa 180 minut. Łączna liczba punktów, jakie można uzyskać za prawidłowe rozwiązanie wszystkich zadań, jest równa 60."

Zdający otrzymuje arkusz złożony z zadań zamkniętych i otwartych, wyposażonych w źródła historyczne, obejmujących wszystkie epoki i różne obszary historii. Ostatnim i najwyżej punktowanym zadaniem jest zadanie rozszerzonej odpowiedzi w formie wypowiedzi argumentacyjnej.

(Źródło: Informator CKE, s. 6, tabela "Rodzaj zadań")

Charakterystyka zadań:

• Zadania zamknięte: wyboru wielokrotnego, prawda–fałsz, na dobieranie.
• Zadania otwarte: z luką (uzupełnienie zdania/krótkiego tekstu), krótkiej odpowiedzi (0–3 pkt, ocenianej według indywidualnego schematu dla każdego zadania), zadania sprawdzające analizę i interpretację źródła historycznego.
• Zadania w arkuszu mogą występować jako pojedyncze zadania albo wiązki zadań (2–4 zadania w wspólnym kontekście tematycznym, oparte na tym samym materiale źródłowym) — każde zadanie z wiązki rozwiązuje się niezależnie od innych.
• Kluczowo punktowane są umiejętności: argumentowanie, wnioskowanie, formułowanie opinii, chronologia, analiza i interpretacja historyczna, tworzenie narracji.

Zadanie rozszerzonej odpowiedzi — wypowiedź argumentacyjna

To najważniejsza i najwyżej punktowana część arkusza (15 z 60 punktów, czyli 25% wyniku). Zdający wybiera jeden z trzech zaproponowanych tematów, zróżnicowanych pod względem epok historycznych i problematyki. Każdy temat zawiera tezę, wobec której trzeba zająć stanowisko i ją uargumentować, odwołując się do różnorodnych aspektów lub przykładów wskazanych w temacie.

Wymogi formalne i kryteria oceniania (Informator, s. 7–9):

• Minimum 300 słów — niespełnienie tego minimum oznacza brak punktów za spójność wypowiedzi (kryterium B).
• Ocena według dwóch kryteriów:
• A. Narracja historyczna (maks. 12 pkt) — funkcjonalność wykorzystania wiedzy historycznej w odniesieniu do trzech elementów tematu, z możliwością odjęcia punktów za błędy merytoryczne (od -1 do -3 pkt za błędy chronologii, terminologii lub związków przyczynowo-skutkowych).
• B. Spójność wypowiedzi (maks. 3 pkt) — logiczne uporządkowanie tekstu.
• Wypowiedź w całości "nie na temat", nieczytelna albo bez rozwinięcia (np. tylko wstęp) — 0 pkt.
• Wypowiedź napisana niesamodzielnie (np. fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania z arkusza, internetu, albo przepisane od innego zdającego) skutkuje unieważnieniem egzaminu z historii dla danego zdającego.
• Wypowiedzi obraźliwe, wulgarne lub propagujące postępowanie niezgodne z prawem — indywidualna decyzja komisji, może to skutkować nieprzyznaniem punktów za spójność albo brakiem oceny całej wypowiedzi.

Co można mieć na egzaminie (przybory)

Zgodnie z Komunikatem dyrektora CKE w sprawie materiałów i przyborów pomocniczych w 2026 roku, dla historii wymieniona jest tylko jedna pozycja:

Poza lupą informator nie wskazuje żadnych innych przyborów specyficznych dla historii (w przeciwieństwie np. do geografii czy matematyki, gdzie wymagane są linijka i kalkulator). Obowiązuje ogólna zasada dla wszystkich egzaminów: długopis lub pióro z czarnym tuszem (bez długopisów zmazywalnych/ściernych) oraz dokument tożsamości.

Zakres programowy / na czym się skupić

Kluczowa adnotacja z Informatora (s. 5, przypis 1), która potwierdza zmianę podstawy programowej:

"Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. z 2024 r. poz. 1019). Zwracamy uwagę, że w liceum ogólnokształcącym od roku szkolnego 2025/2026, a w technikum – od roku szkolnego 2026/2027 zadania egzaminacyjne będą sprawdzały poziom opanowania wymagań ogólnych i szczegółowych określonych w załączniku nr 1 do powyższego rozporządzenia."

Innymi słowy — informator sam potwierdza, że od tej edycji egzamin z historii sprawdza wymagania z nowej podstawy programowej z 2024 r. (załącznik nr 1), a nie z wcześniejszej wersji.

Egzamin obejmuje wszystkie epoki historyczne — od starożytności po współczesność — oraz różne "obszary historii" (polityczna, społeczna, gospodarcza, kultura). Zgodnie ze wstępem informatora (s. 5):

"Egzamin maturalny z historii sprawdza, w jakim stopniu absolwent IV klasy liceum, V klasy technikum oraz II klasy branżowej szkoły II stopnia spełnia wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły ponadpodstawowej. […] Tylko realizacja wszystkich wymagań z podstawy programowej, zarówno ogólnych, jak i szczegółowych, może zapewnić wszechstronne wykształcenie historyczne uczniów, w tym ich właściwe przygotowanie do egzaminu maturalnego."

Wymagania ogólne sprawdzane na egzaminie (widoczne przy każdym przykładowym zadaniu w informatorze) obejmują trzy główne grupy:

• I. Chronologia historyczna — porządkowanie i synchronizacja wydarzeń.
• II. Analiza i interpretacja historyczna — analiza wydarzeń/zjawisk/procesów w kontekście epok, ocena przydatności źródeł.
• III. Tworzenie narracji historycznej — dostrzeganie problemu i budowanie argumentacji.

Informator zaznacza wyraźnie, że nie wyczerpuje wszystkich typów zadań i wymagań szczegółowych — jest tylko przykładem, a pełny zakres trzeba sprawdzić w załączniku nr 1 do rozporządzenia o podstawie programowej.

Przykładowe zadania / arkusze

Uwaga dot. podstawy programowej: przykłady poniżej pochodzą z arkusza sesji maj 2025 (Formuła 2023, symbol MHIP-R0-100-2505). Zgodnie z opisem CKE w sprawozdaniu z tej sesji (s. 4 i 17), egzamin ten był już przeprowadzony w oparciu o wymagania podstawy programowej z rozporządzenia Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. — czyli tej samej nowej podstawy, którą opisuje aktualny informator maturalny. Ogólny format i typy zadań (źródła historyczne, wiązki zadań, wypowiedź argumentacyjna) można więc traktować jako w pełni aktualną wskazówkę; nie można jednak wykluczyć drobnych różnic w szczegółowym zakresie tematycznym między poszczególnymi sesjami egzaminacyjnymi.

Poniższe przykłady pochodzą z zadań 1., 3. i 4. arkusza (dział: starożytność i średniowiecze):

• Zadanie 1.1 (0–1 pkt) — na podstawie trzech fotografii naczyń (A, B, C — grecka waza, egipska urna) i fragmentu opracowania historycznego o egipskim rytuale mumifikacji zdający rozstrzyga, które naczynie służyło do przechowywania organów wyjętych podczas mumifikacji, i uzasadnia odpowiedź odwołaniem do obu źródeł. Zadanie okazało się dla zdających relatywnie łatwe — poziom wykonania 73% (sprawozdanie CKE, Tabela 5, s. 7).
• Zadanie 3.1–3.2 (0–1 pkt każde) — na podstawie fotografii antycznego akweduktu (Pont du Gard) zdający podaje inną niż transport wody funkcję budowli w starożytności, a następnie rozstrzyga, czy budowla jest typowa dla cywilizacji greckiej czy rzymskiej, uzasadniając to jednym widocznym elementem architektonicznym (łuk). Poziomy wykonania: 54% i 68% (Tabela 5, s. 7–8).
• Zadanie 4 (0–2 pkt) — na podstawie trzech opisów reguł zakonnych (franciszkanie, benedyktyni, jezuici) zdający przypisuje każdemu opisowi właściwą nazwę zakonu używaną w historiografii. Zadanie umiarkowanie trudne — poziom wykonania 39% (Tabela 5, s. 8).

Każde zadanie w arkuszu jest niezależnie punktowane i opatrzone materiałem źródłowym (fotografia, fragment tekstu, tablica genealogiczna); szczegółowe schematy punktowania i przykładowe odpowiedzi zawiera Zasady oceniania CKE dla tej sesji.

arkusze maturalne z historii z odpowiedziami

Źródło: Informator o egzaminie maturalnym z historii (edycja: liceum od 2025/2026, technikum od 2026/2027), CKE, s. 6.

Statystyki zdawalności

Dane poniżej pochodzą ze Sprawozdania CKE za rok 2025 (egzamin z 19 maja 2025 r.). Historia jako przedmiot dodatkowy nie ma progu zaliczenia (nie trzeba jej "zdać" w sensie formalnym) — CKE nie publikuje więc "zdawalności" w rozumieniu odsetka zdających powyżej 30%, tylko statystyki rozkładu wyników.

• Liczba zdających (Formuła 2023, arkusz standardowy): 13 926 tegorocznych absolwentów, z czego 11 749 z liceów ogólnokształcących, 2 140 z techników i 37 z branżowych szkół II stopnia (sprawozdanie, s. 4). Dodatkowo zadania w arkuszach dostosowanych rozwiązywało 545 osób (s. 5).
• Z egzaminu zwolniono 229 osób — laureatów i finalistów Olimpiady Historycznej oraz Olimpiady "Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego" (s. 4).
• Wynik średni: 45%, mediana: 42%, wynik modalny: 17%, odchylenie standardowe: 25% (min. 0%, maks. 100%) — dane dla wszystkich zdających (sprawozdanie, Tabela 4, s. 6).
• W rozbiciu na typ szkoły: licea ogólnokształcące — średnia 47% (mediana 45%); technika — średnia 31% (mediana 27%); branżowe szkoły II stopnia — średnia 15% (mediana 13%) (Tabela 4, s. 6).
• Arkusz sesji 2025 okazał się dla zdających trudny — średni poziom wykonania zadań to 45%. Żadne zadanie nie było "bardzo łatwe" (90–100%) ani "bardzo trudne" (0–19%). Najtrudniejsze okazało się zadanie 22. (dot. losów formacji wojskowych z okresu II wojny światowej, relacje polsko-sowieckie) — poziom wykonania 26% (sprawozdanie, "Komentarz", s. 17).
• Liczba szkół, w których odbywał się egzamin: 2910; liczba egzaminatorów: 416; liczba wglądów do prac (art. 44zzz): 601; liczba unieważnień: 2 (1 z powodu niesamodzielnego rozwiązywania zadań, 1 z powodu wniesienia/korzystania z urządzenia telekomunikacyjnego) (sprawozdanie, Tabela 3, s. 5).

Do zweryfikowania: sprawozdanie nie podaje w tym miejscu odsetka zdających, którzy uzyskali konkretne przedziały punktowe istotne dla progu 30% wymaganego przy przedmiotach obowiązkowych — nie ma to jednak zastosowania do historii jako przedmiotu dodatkowego bez progu zaliczenia.

FAQ

Czy historię trzeba zdawać na maturze? Historia jest przedmiotem dodatkowym — nie ma obowiązku jej wyboru, chyba że zdający decyduje się na nią jako na swój jeden obowiązkowy przedmiot dodatkowy rozszerzony (który każdy maturzysta musi wybrać, żeby przystąpić do egzaminu — patrz artykuł pilarowy). Można ją też zdawać jako jeden z dodatkowych, dowolnie wybranych przedmiotów, bez limitu poza ogólnym limitem sześciu przedmiotów dodatkowych.

Czy z historii jest część ustna? Nie. Egzamin maturalny z historii ma wyłącznie część pisemną, trwającą 180 minut.

Czy da się poprawić historię w sierpniu, jeśli się nie zda? Nie — termin poprawkowy w sierpniu dotyczy tylko przedmiotów obowiązkowych. Z przedmiotu dodatkowego, w tym historii, nie przysługuje poprawka w tym samym roku szkolnym.

Ile trzeba napisać w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi? Co najmniej 300 słów. Krótsza wypowiedź automatycznie traci wszystkie punkty za spójność (kryterium B), choć merytoryczne punkty za narrację (kryterium A) mogą wciąż być przyznane, o ile wypowiedź zawiera treść na temat.