Jak wygląda matura z BIZ-u? Najważniejsze informacje, terminy, wymagania.

Biznes i zarządzanie to zupełnie nowy przedmiot na polskiej maturze — pierwszy egzamin odbędzie się dopiero w roku szkolnym 2026/2027. Zastępuje na liście przedmiotów maturalnych podstawy przedsiębiorczości (przedmiot podstawy przedsiębiorczości jako zajęcia szkolne nie znika — znika tylko jako osobny przedmiot, z którego można było zdawać maturę). W tym artykule zbieramy wszystko, co Centralna Komisja Egzaminacyjna ustaliła w Informatorze o egzaminie maturalnym z biznesu i zarządzania od roku szkolnego 2026/2027: jak wygląda egzamin, ile trwa, jak jest punktowany i czego dotyczą przykładowe zadania.

Czym jest biznes i zarządzanie i kiedy się pojawia

Biznes i zarządzanie (BiZ) można zdawać na maturze wyłącznie jako przedmiot dodatkowy, wyłącznie na poziomie rozszerzonym. Nie istnieje poziom podstawowy tego przedmiotu i nie da się go zdawać jako przedmiotu obowiązkowego.

Nowy przedmiot obowiązuje:

• od roku szkolnego 2026/2027 — dla absolwentów 4-letniego liceum ogólnokształcącego,
• od roku szkolnego 2027/2028 — dla absolwentów 5-letniego technikum i branżowej szkoły II stopnia.

Podstawą jest Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. z 2024 r. poz. 1019) — egzamin sprawdza, w jakim stopniu absolwent spełnia wymagania z tego przedmiotu określone w podstawie programowej.

To, co warto wiedzieć zanim zaczniesz się przygotowywać: ponieważ to pierwszy egzamin z tego przedmiotu w historii polskiej matury, nie istnieją jeszcze żadne realne arkusze z poprzednich sesji ani statystyki zdawalności. Jedynym oficjalnym materiałem poglądowym jest informator CKE z przykładowymi zadaniami — sam CKE zaznacza, że te zadania nie wyczerpują wszystkich typów zadań możliwych na egzaminie i nie ilustrują wszystkich wymagań z podstawy programowej. To normalna sytuacja dla nowego przedmiotu, ale oznacza też, że przygotowując się do BiZ, masz do dyspozycji mniej punktów odniesienia (przykładowych zadań z przeszłości, danych o trudności poszczególnych zagadnień) niż przy przedmiotach zdawanych od lat, takich jak matematyka czy język polski. Warto to uwzględnić w planowaniu nauki — oprzeć się przede wszystkim na pełnej realizacji podstawy programowej, nie tylko na próbie „wyczucia", co się pojawi na egzaminie.

Kiedy jest egzamin z biznesu i zarządzania

Dokładna data egzaminu z biznesu i zarządzania w sesji 2027 (pierwszej, w której ten przedmiot się pojawi) nie jest jeszcze znana. Termin główny to 21 maja 2027 r. (piątek), godz. 9:00, a termin dodatkowy 16 czerwca 2027 r. (środa), godz. 9:00. Jako przedmiot dodatkowy, zdawany wyłącznie pisemnie, biznes i zarządzanie najpewniej znajdzie się w harmonogramie razem z innymi przedmiotami dodatkowymi zdawanymi na poziomie rozszerzonym — ale dopóki CKE nie opublikuje komunikatu, nie warto zakładać konkretnego dnia.

Ile trwa egzamin

Czas trwania egzaminu może zostać wydłużony dla zdających ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym zdających z niepełnosprawnościami, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, oraz dla cudzoziemców — szczegóły określa odrębny komunikat dyrektora CKE o dostosowaniach warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku szkolnym.

(Źródło: Informator o egzaminie maturalnym z biznesu i zarządzania od roku szkolnego 2026/2027, CKE, s. 6, przypis 2)

Struktura arkusza i punktacja

Egzamin z biznesu i zarządzania jest wyłącznie pisemny — nie ma części ustnej. Łączna liczba punktów możliwych do zdobycia za poprawne rozwiązanie wszystkich zadań w arkuszu to 50 punktów.

Rodzaje zadań w arkuszu:

• Zadania zamknięte (zdający wybiera odpowiedź spośród podanych):
  • zadania wyboru wielokrotnego,
  • zadania typu prawda–fałsz,
  • zadania na dobieranie.
• Zadania otwarte (zdający samodzielnie formułuje odpowiedź):
  • zadania z luką, wymagające uzupełnienia zdania lub krótkiego tekstu jednym lub kilkoma wyrazami,
  • zadania krótkiej odpowiedzi, w tym zadania sprawdzające umiejętność uzasadniania dokonywanych rozstrzygnięć lub ocen.

W arkuszu mogą występować zarówno zadania pojedyncze, jak i wiązki zadań — wiązka może obejmować od 2 do 4 zadań połączonych wspólnym kontekstem tematycznym (materiałem źródłowym, np. fragmentem ustawy, tabelą danych gospodarczych, opisem sytuacji biznesowej). Każde zadanie w wiązce można rozwiązać niezależnie od pozostałych, a wiązka może łączyć zadania zamknięte i otwarte.

Część zadań wymaga wykonania obliczeń (np. wskaźników finansowych, stóp wzrostu gospodarczego) — na te potrzeby zdający może korzystać z kalkulatora prostego.

CKE nie podaje w informatorze dokładnej, przewidywanej liczby zadań w realnym arkuszu (w przeciwieństwie np. do matematyki, gdzie informator wskazuje konkretny przedział) — wiadomo tylko, że łączna pula wynosi 50 punktów, rozłożonych na zadania pojedyncze i wiązki. Sam informator zawiera 31 przykładowych zadań (część z podpunktami), ale to zbiór ilustracyjny, a nie realny arkusz egzaminacyjny.

(Źródło: Informator CKE — biznes i zarządzanie, s. 5–6)

Zasady oceniania

Zadania zamknięte oceniane są wg jednego z dwóch schematów, zależnie od maksymalnej liczby punktów za dane zadanie:

• 1 pkt — odpowiedź poprawna; 0 pkt — odpowiedź niepoprawna, niepełna lub brak odpowiedzi,
• albo: 2 pkt — odpowiedź całkowicie poprawna; 1 pkt — odpowiedź częściowo poprawna lub niepełna; 0 pkt — odpowiedź całkowicie niepoprawna lub brak odpowiedzi.

Zadania otwarte (krótkiej odpowiedzi lub z luką) są punktowane w skali maksymalnie 1, 2 albo 3 punkty — zasady oceniania opracowywane są odrębnie do każdego zadania. Ważna reguła dla zadań wymagających odpowiedzi opisowej: za każde poprawne rozwiązanie, inne niż przykładowe podane w kluczu, można otrzymać maksymalną liczbę punktów, o ile rozwiązanie jest merytorycznie poprawne, zgodne z poleceniem i warunkami zadania oraz zgodne z przepisami prawa i z etyką biznesu.

(Źródło: Informator CKE — biznes i zarządzanie, s. 6)

Co można mieć na egzaminie (przybory)

Na egzaminie maturalnym z biznesu i zarządzania zdający mogą korzystać z kalkulatora prostego — to jedyny przybór pomocniczy wymieniony wprost w informatorze CKE. Szczegółowe informacje o materiałach i przyborach pomocniczych (w tym dla osób z dostosowaniami) będą ogłaszane w osobnym komunikacie dyrektora CKE, publikowanym każdego roku szkolnego — dla sesji 2027 taki komunikat jeszcze się nie ukazał (spodziewany ok. 20 sierpnia 2026 r., razem z harmonogramem egzaminów).

Informator z biznesu i zarządzania — w przeciwieństwie np. do informatora z matematyki — nie podaje precyzyjnej definicji „kalkulatora prostego" (czyli np. że wolno liczyć tylko cztery działania, procenty i pierwiastki). Tę definicję zwykle zawiera dopiero komunikat CKE o przyborach — do jego publikacji nie warto zakładać, że definicja będzie identyczna jak przy innych przedmiotach, choć to najbardziej prawdopodobny scenariusz.

(Źródło: Informator CKE — biznes i zarządzanie, s. 7)

Wymagania maturalne z biznesu i zarządzania 2027

Informator CKE do biznesu i zarządzania nie zawiera osobnego, pełnego spisu działów tematycznych (tak jak np. informator z matematyki) — składa się tylko z opisu egzaminu oraz zbioru przykładowych zadań z przypisanymi wymaganiami ogólnymi i szczegółowymi z podstawy programowej. Na podstawie oznaczeń przy poszczególnych zadaniach można jednak wskazać główne obszary tematyczne, które realnie pojawiają się w materiale:

• Gospodarka rynkowa — mechanizm rynkowy (popyt, podaż, cena równowagi), struktury rynkowe (konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol), cykl koniunkturalny, rola państwa w gospodarce (polityka fiskalna, budżet państwa, deficyt i dług publiczny), polityka monetarna (narzędzia NBP i Rady Polityki Pieniężnej, stopy procentowe).
• Finanse osobiste i rynek finansowy — instytucje rynku finansowego (w tym NBP), instrumenty inwestycyjne oceniane pod kątem rentowności, płynności i ryzyka, prawa konsumentów (w tym reklamacje, zdolność do czynności prawnych).
• Rynek pracy i zatrudnienie — formy zatrudnienia (umowa o pracę, umowy cywilnoprawne: zlecenie, o dzieło, świadczenie usług), systemy płac i wynagrodzeń, składki na ubezpieczenia społeczne.
• Osoba przedsiębiorcza na rynku pracy — etyka w pracy.
• Przedsiębiorstwo — klasyfikacja przedsiębiorstw (rodzaj działalności, wielkość, forma własności — w tym spółki osobowe i kapitałowe), model biznesowy (Business Model Canvas), analiza makrootoczenia i czynników ryzyka przedsięwzięcia, podstawowe wskaźniki finansowe (zysk brutto, zysk netto, wskaźnik rentowności sprzedaży ROS), zakładanie jednoosobowej działalności gospodarczej (wniosek CEIDG-1).

CKE zaznacza to wprost we wstępie do informatora: przykładowe zadania nie wyczerpują wszystkich typów zadań i nie ilustrują wszystkich wymagań szczegółowych z podstawy programowej. Tylko realizacja całej podstawy programowej — wymagań ogólnych i szczegółowych — zapewnia właściwe przygotowanie do egzaminu. Dla nowego przedmiotu ma to szczególne znaczenie: nie masz do dyspozycji wieloletniej serii arkuszy, po której dałoby się rozpoznać powtarzające się wzorce — jedynym pewnym punktem odniesienia jest sama podstawa programowa.

(Źródło: Informator CKE — biznes i zarządzanie, s. 5, 9–64)

Przykładowe zadania

Informator CKE zawiera 31 przykładowych zadań (część rozbita na podpunkty, np. zadanie 1.1 i 1.2), z pełnymi rozwiązaniami i zasadami oceniania. Zadania obejmują m.in.:

• analizę wykresów popytu i podaży oraz skutków interwencji państwa (cena minimalna, cena maksymalna),
• interpretację danych historycznych (np. wielki kryzys gospodarczy w USA lat 30. XX w.) w kontekście narzędzi polityki gospodarczej,
• obliczenia na danych makroekonomicznych (np. wieloletni wzrost PKB na podstawie tabeli wskaźników),
• analizę fragmentów aktów prawnych (Kodeks cywilny, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów) w kontekście konkretnych sytuacji,
• obliczanie wskaźników finansowych przedsiębiorstwa (zysk brutto, zysk netto, ROS) na podstawie danych finansowych,
• pytania o model biznesowy (Business Model Canvas) i o zakładanie działalności gospodarczej (formularz CEIDG-1).

Ponieważ to pierwszy rok egzaminu, nie istnieje jeszcze żaden realny arkusz z poprzednich sesji — informator zawiera wyłącznie zadania ilustracyjne, przygotowane przez CKE specjalnie na potrzeby tego dokumentu, a nie zadania z przeprowadzonego wcześniej egzaminu.

(Źródło: Informator CKE — biznes i zarządzanie, s. 9–64)

Statystyki zdawalności

Statystyki zdawalności dla biznesu i zarządzania jeszcze nie istnieją — pierwszy egzamin z tego przedmiotu odbędzie się dopiero w sesji 2027. CKE opublikuje pierwsze dane (średni wynik, rozkład wyników, poziom wykonania poszczególnych zadań) dopiero po przeprowadzeniu i sprawdzeniu tego egzaminu — analogiczne sprawozdania dla innych przedmiotów CKE publikuje zwykle we wrześniu roku, w którym odbył się egzamin.

FAQ

Czy biznes i zarządzanie to to samo co podstawy przedsiębiorczości? Nie do końca. Biznes i zarządzanie zastępuje podstawy przedsiębiorczości jako przedmiot maturalny — od egzaminu w 2027 r. (dla liceów) nie zdasz już matury z podstaw przedsiębiorczości, tylko z biznesu i zarządzania. Podstawy przedsiębiorczości jako przedmiot szkolny (zajęcia w klasie) nie znikają — zmienia się tylko lista przedmiotów, z których można zdawać maturę.

Czy biznes i zarządzanie można zdawać na poziomie podstawowym? Nie. To przedmiot dostępny wyłącznie na poziomie rozszerzonym, wyłącznie jako przedmiot dodatkowy.

Czy do biznesu i zarządzania trzeba przystąpić, czy można go pominąć? To przedmiot dodatkowy — podobnie jak inne przedmioty dodatkowe, wybiera się go dobrowolnie, jeśli wynik ma się przydać np. w rekrutacji na studia. Nie jest to przedmiot obowiązkowy do zdania matury.

Skąd wziąć zadania do ćwiczenia, skoro to pierwszy rok egzaminu? Na razie jedynym oficjalnym materiałem są przykładowe zadania z informatora CKE. Nie istnieją jeszcze arkusze z poprzednich sesji ani banki zadań zweryfikowane przez wielokrotne wykorzystanie na egzaminie — warto to uwzględnić i budować przygotowanie przede wszystkim wokół pełnej podstawy programowej, nie tylko wokół jednego zestawu przykładów.