Jakie przedmioty na zarządzaniu? Zobacz, co musisz uwzględnić

Zarządzanie bywa czasem odbierane jako kierunek "humanistyczny" albo "łatwiejszy" niż ekonomia czy inżynieria — ale sprawdzone przez nas przeliczniki punktowe pięciu uczelni (Politechnika Warszawska, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Akademia Górniczo-Hutnicza, Uniwersytet Warszawski, oraz — z zastrzeżeniem dotyczącym niepełnych danych — SGH) pokazują coś innego: żadna z nich nie traktuje zarządzania jako kierunku humanistycznego. Wszystkie premiują matematykę i/lub przedmioty ścisłe. W tym artykule sprawdzamy, jakie przedmioty maturalne realnie się liczą, jak ważny jest język obcy i które przedmioty warto rozważyć jako rozszerzenie, żeby zmaksymalizować wynik rekrutacyjny.

Poniższa tabela pokazuje w skrócie strukturę przelicznika na pięciu sprawdzonych uczelniach — szczegóły każdej z nich rozwijamy w kolejnych sekcjach.

Kluczowe przedmioty

Wspólny mianownik dla wszystkich sprawdzonych uczelni to matematyka — na każdej z nich jest ona elementem przelicznika, choć z różną wagą i w różnej formie.

• Politechnika Warszawska (PW), Wydział Zarządzania: wzór ogólny PK = Pmat × Wmat + Pwyb × W + Pjo × Wjo, gdzie matematyka ma wagę Wmat = 1, przedmiot do wyboru (fizyka, chemia, informatyka, biologia lub geografia) ma wagę W = 0,75, a język obcy wagę Wjo = 0,5. Wynik na poziomie podstawowym jest mnożony przez 0,5 przed zastosowaniem wagi. Maksymalna liczba punktów kwalifikacyjnych to 225. Ważne: WOS, język polski i historia nie liczą się wcale na tym kierunku na PW — "-" w tabeli wag. Ten wzór dotyczy wszystkich kierunków PW poza Wydziałem Architektury (który ma zupełnie inny mechanizm, oparty częściowo na egzaminie z rysunku — patrz nasz artykuł o architekturze), a dane pochodzą z dokumentów PDF opublikowanych bezpośrednio na stronie PW, datowanych na rekrutację 2025/2026. Co istotne: przy różnych zdawanych przedmiotach do wyboru, uczelnia automatycznie uwzględnia ten, który daje najwyższą wartość PK — nie trzeba samodzielnie deklarować, który przedmiot ma być "liczony".
• Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie (UEK): język obcy nowożytny plus jeden przedmiot do wyboru z: geografia, historia, informatyka, matematyka lub WOS. Wagi identyczne jak na ekonomii tej samej uczelni — poziom podstawowy razy 0,6, rozszerzony razy 1,0, maksymalnie 100 punktów z każdego przedmiotu, 200 łącznie. Co istotne, matematyka na UEK jest tylko jedną z pięciu opcji wyboru drugiego przedmiotu, nie jest wymogiem obowiązkowym tak jak na PW czy jednym z dwóch głównych składników jak na AGH — kandydat może w zasadzie w ogóle nie zdawać matematyki i skupić się np. na geografii czy informatyce, bez formalnej utraty punktów z tego tytułu (choć oczywiście traci potencjalną szansę, jeśli matematyka dałaby mu lepszy wynik).
• Akademia Górniczo-Hutnicza (AGH): wzór wskaźnika rekrutacji WR = 2×M + 6×P1 + 2×P2 + D, gdzie M to matematyka na poziomie podstawowym, P1 i P2 to dwa różne przedmioty zdawane na poziomie rozszerzonym (z listy: matematyka, fizyka, chemia, informatyka, geografia lub język obcy — nie można użyć tego samego przedmiotu w P1 i P2), a D to punkty dodatkowe za osiągnięcia (sportowe/olimpijskie, wg tabel 3 i 4 dokumentu warunków rekrutacji). Maksymalna wartość wskaźnika: 1000 punktów. Próg minimalny do przyjęcia to 300 punktów dla studiów stacjonarnych I stopnia — choć materiał źródłowy nie precyzuje, czy to próg ogólnouczelniany, identyczny dla wszystkich kierunków AGH, czy specyficzny dla zarządzania. Dokument źródłowy nie wyodrębnia osobnych wag konkretnie dla kierunku Zarządzanie — formuła WR wydaje się być zasadą ogólną AGH, zastosowaną też do tego kierunku.
• Uniwersytet Warszawski — Wydział Zarządzania (WZ UW): wzór W = a×P + b×M + c×J + d×X, gdzie język polski (P) ma wagę a = 10%, matematyka (M) wagę b = 40%, język obcy (J) wagę c = 30%, a przedmiot dodatkowy (X — do wyboru z: informatyka, geografia, historia, WOS, filozofia, biologia, chemia, fizyka) wagę d = 20%. Próg kwalifikacji wynosi 50 punktów (źródło: wz.uw.edu.pl/kandydat/studia-licencjackie/zarzadzanie/dzienne/). Matematyka ma tu wyraźnie najwyższą wagę ze wszystkich czterech składników — cztery razy wyższą niż język polski. Sama lista przedmiotów dodatkowych do wyboru na WZ UW jest jedną z szerszych w tym zestawieniu — obejmuje dziewięć różnych opcji, w tym filozofię, rzadko spotykaną na przelicznikach innych sprawdzonych uczelni na tym kierunku.
• SGH — dane częściowe: SGH rekrutuje na uczelnię jako całość (nie na kierunek Zarządzanie osobno), więc mechanizm jest w praktyce identyczny jak przy rekrutacji na Ekonomię tej samej uczelni (patrz nasz artykuł o ekonomii) — cztery kategorie przedmiotów plus test z przedsiębiorczości. Przedmioty potwierdzone przez WebSearch dla SGH (zgodne z ogólną zasadą uczelni): matematyka lub fizyka na rozszerzeniu, drugi przedmiot do wyboru (geografia, historia, WOS, ekonomia, fizyka lub informatyka na rozszerzeniu), pierwszy język obcy na rozszerzeniu, drugi język obcy na podstawie lub rozszerzeniu. Nie zweryfikowano bezpośrednio na żywej stronie kierunkowej SGH, że mechanizm dla Zarządzania jest w 100% identyczny z ogólną rekrutacją opisaną dla Ekonomii — założenie to oparte jest na fakcie, że SGH rekrutuje na uczelnię, nie na kierunek, ale nie znaleziono jednoznacznego potwierdzenia tego zdania na stronie sgh.waw.pl/studia-licencjackie/studia-licencjackie-zarzadzanie.

Język obcy — znaczenie

Na czterech z pięciu sprawdzonych uczelni język obcy jest formalnie liczonym elementem, ale jego waga jest zwykle niższa niż matematyki — co może być zaskoczeniem dla maturzystów przygotowujących się do kierunku, który w praktyce zawodowej często wymaga świetnej znajomości języków obcych. Na PW język obcy ma wagę 0,5 — to połowa wagi matematyki (1,0) i dwie trzecie wagi przedmiotu do wyboru (0,75). Na UEK język obcy jest jednym z dwóch głównych, równorzędnych elementów (obok przedmiotu do wyboru), więc tam jego znaczenie jest relatywnie wyższe niż na PW. Na WZ UW język obcy ma wagę 30% — drugą najwyższą po matematyce (40%), wyższą niż język polski (10%) czy przedmiot dodatkowy (20%). Na AGH język obcy jest tylko jedną z opcji na liście przedmiotów rozszerzonych (P1 albo P2), nie jest wymieniony jako osobny, obowiązkowy element.

Praktyczny wniosek: kurs maturalny z języka angielskiego ma sens jako element przygotowań pod zarządzanie, ale na większości sprawdzonych uczelni nie jest to przedmiot, który decyduje o wyniku — tę rolę odgrywa matematyka i przedmiot ścisły do wyboru. Wyjątkiem jest UEK, gdzie język obcy ma wagę porównywalną z drugim liczonym przedmiotem.

To może być zaskakujące dla maturzystów, którzy wybierają zarządzanie właśnie z myślą o pracy w środowisku międzynarodowym, gdzie znajomość języka jest kluczowa zawodowo. Warto rozróżnić dwie różne rzeczy: znaczenie języka obcego w samej pracy po studiach zarządzania (bardzo wysokie, biznes działa dziś globalnie) oraz znaczenie języka obcego w przeliczniku punktów rekrutacyjnych (niższe niż matematyki na większości sprawdzonych uczelni). To nie są sprzeczne fakty — po prostu przelicznik punktowy nie musi odzwierciedlać tego, co będzie ważne zawodowo, tylko to, co dana uczelnia uznała za najlepszy predyktor sukcesu na studiach.

Na AGH sytuacja jest jeszcze inna: język obcy jest tylko jedną z opcji na liście przedmiotów rozszerzonych (P1 albo P2), obok fizyki, chemii, informatyki i geografii — może więc zastąpić jeden z tych przedmiotów w formule, ale nie jest wymieniony jako osobny, obowiązkowy element, tak jak na PW czy UEK.

Przedmioty warte rozszerzenia

To sekcja, w której różnice między uczelniami są największe, bo każda stosuje inny mechanizm nagradzania rozszerzenia:

• Na PW poziom podstawowy jest mnożony przez współczynnik 0,5 przed zastosowaniem wagi przedmiotu — czyli wynik z rozszerzenia jest efektywnie dwukrotnie "cenniejszy" niż identyczny wynik procentowy z podstawy. To premia, która działa identycznie dla wszystkich przedmiotów w tym wzorze (matematyka, przedmiot do wyboru, język obcy).
• Na UEK mechanizm jest analogiczny do ekonomii tej samej uczelni: 0,6 dla podstawy, 1,0 dla rozszerzenia — różnica mniejsza niż na PW (0,6 kontra 0,5), ale wciąż wyraźnie premiująca rozszerzenie.
• Na AGH mechanizm jest inny strukturalnie: matematyka na poziomie podstawowym (M) jest jednym ze składników wzoru, ale dwa inne przedmioty (P1 i P2) muszą być zdane na poziomie rozszerzonym, żeby w ogóle wejść do wzoru — nie ma tu prostego mnożnika "podstawa kontra rozszerzenie" dla tego samego przedmiotu, bo matematyka podstawowa i przedmioty rozszerzone to formalnie różne składniki wzoru. Warto zauważyć, że waga P1 (×6) jest trzy razy wyższa niż waga P2 (×2) i sześciokrotnie wyższa niż waga matematyki podstawowej (×2) — czyli jeden z dwóch przedmiotów rozszerzonych ma zdecydowanie największy wpływ na cały wynik.

To pokazuje, że AGH i PW, mimo że obie są uczelniami technicznymi, stosują fundamentalnie różne podejścia do tego, jak traktować poziom rozszerzony — na PW to jeden, uniwersalny mnożnik dla wszystkich przedmiotów, na AGH to złożony wzór z różnymi wagami dla różnych "slotów" (M, P1, P2). kurs maturalny z matematyki jest sensownym wyborem niezależnie od tego, na którą z tych uczelni się wybierzesz — ale sposób, w jaki ten wynik przełoży się na punkty, będzie inny.

Ta różnorodność ma znaczenie praktyczne: maturzysta planujący aplikować na PW i AGH jednocześnie musi policzyć swój przewidywany wynik według dwóch zupełnie różnych wzorów, żeby realnie ocenić swoje szanse na obu uczelniach — nie da się tego zrobić na podstawie jednego, uniwersalnego przeliczenia "punktów procentowych na punkty rekrutacyjne".

Jeśli szukasz przedmiotu uzupełniającego matematykę, kurs maturalny i kurs maturalny z języka polskiego mają ograniczoną wartość na tym kierunku — WOS jest dopuszczony na UEK i na WZ UW (jako jedna z opcji przedmiotu dodatkowego), ale nie liczy się wcale na PW (wprost oznaczone jako "-" w tabeli wag tej uczelni). Język polski jest podobnie ograniczony na większości sprawdzonych uczelni — nie liczy się na PW; na WZ UW liczy się, ale z najniższą wagą ze wszystkich czterech składników wzoru (10%).

To jedna z ważniejszych, praktycznych informacji z tego artykułu dla maturzystów planujących konkretnie PW: jeśli Twoja strategia zakładała mocny wynik z WOS-u albo polskiego jako elementu przewagi punktowej na zarządzaniu, na tej konkretnej uczelni ta strategia po prostu nie zadziała — te przedmioty formalnie nie wchodzą do wzoru. Warto to wiedzieć zanim, a nie po zaplanowaniu przedmiotów maturalnych na cały rok szkolny.

Różnice między uczelniami

Kilka rzeczy wyraźnie odróżnia sprawdzone uczelnie od siebie:

• PW i AGH (uczelnie techniczne) stosują znacznie bardziej rozbudowane formuły algebraiczne (wskaźniki z kilkoma współczynnikami, np. AGH: WR = 2M+6P1+2P2+D) niż UEK, który stosuje prostą regułę: wynik procentowy razy 0,6 (podstawa) albo razy 1 (rozszerzenie), sumowany z dwóch przedmiotów do 200 punktów. Ta różnica w złożoności formuł nie jest przypadkowa — uczelnie techniczne częściej stosują wielowymiarowe wskaźniki uwzględniające wiele przedmiotów ścisłych naraz, podczas gdy uczelnie ekonomiczne (jak UEK) preferują prostsze, bardziej przejrzyste mechanizmy oparte na mniejszej liczbie zmiennych.
• Waga matematyki na poziomie podstawowym różni się fundamentalnie między PW i AGH: na AGH matematyka podstawowa ma wagę ×2 w globalnym wzorze, ale to tylko jeden z trzech składników (P1 ma wagę ×6) — matematyka na poziomie podstawowym jest tam obligatoryjna, ale nie dominująca. Na PW matematyka (dowolny poziom, z redukcją ×0,5 dla podstawy) ma wagę Wmat=1, czyli wagę wyższą niż przedmiot do wyboru (0,75) o około jedną trzecią.
• SGH jest wyjątkiem strukturalnym — nie ma osobnego przelicznika dla "Zarządzania", bo rekrutacja jest na uczelnię, nie na kierunek, więc mechanizm jest w praktyce identyczny jak na Ekonomii tej samej uczelni.
• UEK ma najprostszy, najbardziej przejrzysty system (dwa przedmioty, jasne mnożniki 0,6/1,0, maksymalnie 200 punktów) w porównaniu do PW i AGH, które wymagają wielu zmiennych i konsultacji odrębnych dokumentów PDF.
• Żadna z czterech w pełni zweryfikowanych uczelni (PW, UEK, AGH, WZ UW; częściowo także SGH) nie liczy zarządzania jako kierunku "humanistycznego" — wszystkie premiują matematykę i/lub przedmioty ścisłe (fizyka, informatyka, geografia).

To ostatnie ustalenie jest chyba najważniejszym wnioskiem z całego zestawienia — i najbardziej sprzecznym z intuicją wielu maturzystów. Zarządzanie kojarzy się z "pracą z ludźmi", "biznesem", "przywództwem" — kompetencjami, które na pierwszy rzut oka wydają się bliższe naukom społecznym niż matematyce. Ale przelicznik punktowy rekrutacji na studia mierzy coś innego: predykcję sukcesu w pierwszym roku studiów, gdzie program zarządzania na uczelniach technicznych i ekonomicznych zwykle zawiera solidną dawkę matematyki, statystyki i metod kwantytatywnych (np. w kontrolingu, analizie finansowej czy badaniach operacyjnych). Stąd konsekwentna premia dla matematyki w każdym sprawdzonym przeliczniku, niezależnie od popularnego wyobrażenia o tym, czym jest ten kierunek. Dla maturzysty planującego zarządzanie to sygnał, żeby nie odpuszczać matematyki tylko dlatego, że sam kierunek "brzmi" bardziej humanistycznie niż jest w rzeczywistości mierzony przez przeliczniki rekrutacyjne.

Warto też dodać, że lista uczelni prowadzących zarządzanie w Polsce jest znacznie szersza niż pięć opisanych tutaj — kierunek ten prowadzi wiele uniwersytetów, politechnik i uczelni ekonomicznych w całym kraju. Ten artykuł opisuje wyłącznie pięć zweryfikowanych uczelni, wybranych jako reprezentatywna próbka różnych typów szkół (techniczna, ekonomiczna, ogólna, oraz SGH jako wyjątek strukturalny). Jeśli interesuje Cię inna uczelnia niż te pięć, mechanizmy opisane tutaj dają dobry punkt odniesienia co sprawdzać, ale nie zastąpią bezpośredniej weryfikacji na jej własnej stronie rekrutacyjnej.

Praktyczna rada na zakończenie tej sekcji: jeśli masz już częściowo zaplanowane przedmioty maturalne z innych powodów (np. myślisz też o ekonomii albo o kierunku technicznym), duża szansa, że ten sam zestaw — matematyka rozszerzona plus jeden przedmiot ścisły — będzie działał dobrze także na zarządzaniu, niezależnie od tego, na którą z pięciu sprawdzonych uczelni ostatecznie się zdecydujesz. To jedna z niewielu dobrych wiadomości w tym artykule pełnym zastrzeżeń o różnicach między uczelniami.

Podsumowanie — co zapamiętać przed wyborem przedmiotów

• Zarządzanie nie jest kierunkiem humanistycznym w przelicznikach punktowych — wszystkie cztery w pełni zweryfikowane uczelnie (PW, UEK, AGH, WZ UW) premiują matematykę i przedmioty ścisłe, nie przedmioty społeczne.
• Matematyka jest kluczowym elementem na każdej sprawdzonej uczelni, choć forma różni się: obowiązkowa waga na PW, jeden z dwóch przedmiotów na UEK, obligatoryjny, ale niedominujący składnik na AGH.
• Waga języka obcego jest zwykle niższa niż matematyki — wyjątkiem jest UEK, gdzie oba główne przedmioty mają porównywalną wagę. To nie oznacza, że język obcy jest nieważny zawodowo — tylko że w przelicznikach punktów rekrutacyjnych nie odgrywa roli głównego kryterium na większości sprawdzonych uczelni.
• PW i AGH stosują złożone formuły algebraiczne, UEK stosuje najprostszy, najbardziej przejrzysty mechanizm z całego zestawienia — dobry punkt startowy, jeśli chcesz zrozumieć mechanikę przeliczników w ogóle, przed przejściem do bardziej złożonych wzorów innych uczelni.
• SGH nie ma osobnego przelicznika dla Zarządzania — rekrutacja jest na uczelnię jako całość, identyczna jak na Ekonomii.
• WOS i język polski mają ograniczoną wartość na tym kierunku — na PW nie liczą się wcale; na WZ UW język polski liczy się, ale z najniższą wagą (10%), a WOS jest tylko jedną z dziewięciu opcji przedmiotu dodatkowego; na innych uczelniach ich rola jest częściowo niepotwierdzona lub ograniczona do jednej z wielu opcji wyboru.

Jak samodzielnie sprawdzić aktualny przelicznik

1. 1Sprawdź, czy uczelnia rekrutuje na kierunek wprost, czy na uczelnię jako całość (jak SGH) — analogicznie do sytuacji opisanej w naszym artykule o ekonomii.
2. 2Znajdź dokument z dokładnymi wagami przedmiotów dla zarządzania na dany rok akademicki — na uczelniach technicznych (PW, AGH) to często osobny plik PDF z tabelą wag per kierunek, nie ogólny opis tekstowy.
3. 3Sprawdź, czy formuła dla zarządzania różni się od formuły dla innych kierunków tej samej uczelni — jak pokazuje przykład PW, każdy kierunek ma własny wiersz w tabeli wag, nie jedną uniwersalną zasadę.
4. 4Zwróć uwagę, czy uczelnia wymaga dwóch różnych przedmiotów rozszerzonych (jak AGH, gdzie P1 i P2 muszą być różnymi przedmiotami) — to może wymagać przemyślenia zestawu przedmiotów maturalnych z większym wyprzedzeniem niż na uczelniach wymagających tylko jednego przedmiotu dodatkowego, bo w praktyce oznacza konieczność solidnego przygotowania z co najmniej dwóch przedmiotów rozszerzonych naraz, nie tylko jednego.
5. 5Sprawdź, czy przedmioty społeczne (WOS, historia, polski) w ogóle się liczą na interesującym Cię kierunku i uczelni — jak pokazuje przykład PW, nie jest to gwarantowane, mimo skojarzenia zarządzania z naukami społecznymi, a błędne założenie może kosztować Cię stracone punkty, jeśli zainwestujesz czas w przedmiot, który formalnie nie wchodzi do wzoru.
6. 6Zanotuj rok akademicki, którego dotyczy sprawdzony dokument — wagi na PW i AGH pochodzą z dokumentów datowanych na konkretny rocznik rekrutacji (2025/2026 w momencie researchu do tego artykułu).

FAQ

Czy zarządzanie jest kierunkiem humanistycznym czy ścisłym? Formalnie ani jednym, ani drugim — ale przeliczniki punktowe sprawdzonych uczelni jednoznacznie premiują matematykę i przedmioty ścisłe (fizyka, informatyka, geografia), nie przedmioty humanistyczne. Na PW WOS, język polski i historia w ogóle się nie liczą do wyniku rekrutacyjnego na zarządzaniu, a nawet na WZ UW, gdzie polski się liczy, ma on najniższą wagę ze wszystkich składników wzoru. To zaskakuje wielu maturzystów, którzy kojarzą zarządzanie z "biznesem" i "ludźmi", a nie z matematyką — a rzeczywisty program studiów (rachunkowość, analiza finansowa, statystyka) tłumaczy, czemu przeliczniki wyglądają właśnie tak.

Czy wystarczy matematyka na poziomie podstawowym? To zależy od uczelni i od tego, czy chcesz zmaksymalizować wynik, czy tylko spełnić minimum formalne. Na AGH matematyka na poziomie podstawowym jest formalnie wystarczająca jako jeden ze składników wzoru (M), ale i tak potrzebujesz dwóch innych przedmiotów na poziomie rozszerzonym (P1, P2), żeby cały wskaźnik zadziałał. Na PW i UEK poziom rozszerzony matematyki jest wyraźnie premiowany mnożnikiem — sam podstawowy poziom da Ci mniej punktów niż rozszerzony przy identycznym wyniku procentowym. Warto więc traktować matematykę rozszerzoną jako domyślną, bezpieczną strategię na każdej z pięciu sprawdzonych uczelni, nawet jeśli formalnie na niektórych z nich podstawowy poziom "wystarcza" do udziału w rekrutacji.

Czym różni się przelicznik na zarządzaniu od przelicznika na ekonomii na tej samej uczelni? Na SGH — nie różni się wcale, bo rekrutacja jest na uczelnię jako całość, a kierunek wybiera się po pierwszym roku. Na UEK mechanizm jest analogiczny (te same mnożniki 0,6/1,0), ale konkretna lista przedmiotów do wyboru może się różnić między kierunkami tej samej uczelni. Na PW zarządzanie ma własną tabelę wag (Wmat=1, W=0,75, Wjo=0,5), różną od tabeli dla innych kierunków tego wydziału czy innych wydziałów PW — trzeba sprawdzić konkretny wiersz "Zarządzanie" w dokumencie PDF z wagami, nie zakładać, że pasuje ogólna zasada uczelni.

Czy PW i AGH, obie uczelnie techniczne, mają podobne zasady rekrutacji na zarządzanie? Nie, mimo że obie są politechnikami/uczelniami technicznymi, stosują zupełnie różne wzory. PW ma prosty, liniowy wzór z trzema składnikami (matematyka, przedmiot do wyboru, język obcy), każdy z osobną wagą. AGH ma bardziej złożony wzór z czterema składnikami (M, P1, P2, D), gdzie dwa z nich (P1, P2) muszą być zdane na poziomie rozszerzonym i to różnymi przedmiotami, a wagi są bardzo nierówne (od ×2 do ×6). To dobra ilustracja tego, że nawet uczelnie z podobnym profilem (techniczny) mogą mieć całkowicie różne podejście do przeliczania wyniku matury na punkty rekrutacyjne — nie warto zakładać, że "podobna uczelnia" oznacza "podobny przelicznik", nawet w obrębie tego samego typu szkoły wyższej.

Czy osiągnięcia sportowe albo olimpijskie dają dodatkowe punkty na zarządzaniu? Na AGH tak — wzór WR zawiera składnik D, opisany jako punkty dodatkowe za osiągnięcia sportowe i olimpijskie, wg tabel 3 i 4 dokumentu warunków rekrutacji tej uczelni. Materiał źródłowy nie zawierał analogicznych informacji dla PW, UEK, WZ UW czy SGH w kontekście zarządzania konkretnie — nie należy zakładać, że identyczny mechanizm obowiązuje na tych uczelniach bez sprawdzenia ich własnych zasad, bo praktyka premiowania olimpiad różni się znacząco między uczelniami, nawet w obrębie tego samego kierunku.