Co zabrać na maturę? Niezbędnik na każdy przedmiot

Dzień przed egzaminem to nie czas na dopracowywanie wzorów — to czas na spakowanie piórnika tak, żeby rano niczego nie szukać. Dobra wiadomość: lista przyborów na maturę jest krótka i precyzyjnie opisana przez CKE, a większość zasad jest wspólna dla wszystkich przedmiotów. W tym artykule zebraliśmy je w jednym miejscu — najpierw reguły obowiązujące na każdym egzaminie, potem przybory specyficzne dla pięciu najczęściej zdawanych przedmiotów (matematyka, geografia, biologia, język polski, język angielski), a na końcu uczciwe wyjaśnienie, czego CKE w ogóle nie reguluje (a internet czasem podaje jako gotową zasadę).

Wszystko poniżej opiera się na Komunikacie dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2025 r. w sprawie materiałów i przyborów pomocniczych (Formuła 2023) oraz na Informacji o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego.

Zasady wspólne dla każdego egzaminu

Zanim pomyślisz o przyborach specyficznych dla przedmiotu, cztery rzeczy obowiązują na każdym egzaminie maturalnym niezależnie od tego, co zdajesz:

• Dokument tożsamości ze zdjęciem — dowód osobisty, paszport lub, w niektórych przypadkach, legitymacja szkolna. Bez niego nie wejdziesz na salę. To pierwsza rzecz do spakowania, jeszcze przed linijką czy kalkulatorem.
• Długopis lub pióro z czarnym tuszem — obowiązkowo, zapewnia go zdający. Niedozwolone są długopisy zmazywalne/ścieralne (termiczne, z gumką) — prace są skanowane i oceniane cyfrowo, a taki tusz może zniknąć lub zostawić artefakty na skanie. Weź co najmniej 2–3 sztuki: egzaminy trwają od 120 do 240 minut, a stresowe pisanie zużywa tusz szybciej, niż się wydaje.
• Tylko czarny tusz i długopis do rysunków — na przedmiotach z rysunkami (matematyka, biologia) schematy i wykresy wykonuje się długopisem, nie ołówkiem. Komunikat CKE mówi wprost: „Nie wykonuje się rysunków ołówkiem". Błędy poprawia się przez przekreślenie, nie wymazywanie — korektor i gumka są zbędne.
• Zakaz urządzeń telekomunikacyjnych — telefony (nawet wyłączone), smartwatche, słuchawki, tablety są objęte ogólnym zakazem (Informacja o organizacji egzaminu, sekcja 9.2). Telefon zostaw w domu albo w depozycie szkolnym — nawet „sprawdzenie godziny" może zostać uznane za naruszenie procedur, ze skrajną konsekwencją unieważnienia egzaminu. Wyjątek dotyczy urządzeń medycznych (np. pompy insulinowej). Zwykły, analogowy zegarek nie jest urządzeniem telekomunikacyjnym — formalnie nic nie stoi na przeszkodzie, żeby go mieć, choć sale zwykle mają widoczny zegar.

Przybory według przedmiotu — porównanie

Poniższa tabela pokazuje, czym pięć najczęściej zdawanych przedmiotów różni się pod względem przyborów. Szczegóły każdego z nich rozwijamy w kolejnych sekcjach.

Praktyczny wniosek dla osób zdających kilka przedmiotów: definicja kalkulatora prostego jest identyczna dla matematyki, geografii i biologii, więc jeden dobry kalkulator prosty wystarczy na wszystkie trzy egzaminy.

Kalkulator: prosty czy naukowy

To element, przy którym maturzyści robią najwięcej błędów — kupują „kalkulator na maturę" bez sprawdzenia, czy jego funkcje pasują do wymogów CKE dla danego przedmiotu. Definicja CKE jest precyzyjna:

Kalkulator prosty to kalkulator, który umożliwia wykonywanie tylko dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia, ewentualnie obliczanie procentów lub pierwiastków kwadratowych z liczb.

Na matematyce, geografii i biologii obowiązuje wyłącznie kalkulator prosty. Żadnych funkcji trygonometrycznych (sin, cos, tan), logarytmów, pamięci programowalnej ani możliwości zapisania wzoru. Jeśli na klawiaturze widzisz skróty typu sin, log, ln, x^y (dowolny wykładnik), EXP albo tryb programowania — to nie jest kalkulator prosty w rozumieniu CKE, nawet jeśli w sklepie reklamowano go jako „szkolny" czy „maturalny".

Modele spełniające definicję (te same na wszystkich trzech przedmiotach):

• Vector VC-210 LB — kieszonkowy, 8-cyfrowy, z pamięcią (M+/M-), procentami i pierwiastkiem kwadratowym, bez żadnych funkcji naukowych.
• Citizen LC-110NR — 8-cyfrowy, zasilanie solarne/bateryjne, funkcje procentu i pierwiastka kwadratowego.

Im mniej funkcji ma kalkulator, tym mniejsze ryzyko, że komisja uzna go za niezgodny z definicją i zabierze na czas egzaminu. Kalkulator naukowy (z logarytmami i trygonometrią) jest zarezerwowany dla fizyki i chemii — na matematyce, geografii i biologii jest niedozwolony. Sprawdź kalkulator dzień wcześniej: przejrzyj wszystkie przyciski i menu, a jeśli nie jest solarny — dołóż zapasową baterię. Telefon jako kalkulator jest zakazany bez wyjątków (urządzenie telekomunikacyjne).

Matematyka

Matematyka to jeden z trzech przedmiotów obowiązkowych i statystycznie najczęstsza przyczyna niezdania matury — w 2025 r. nie zdało jej 38 384 osoby (49% wszystkich niezdanych egzaminów obowiązkowych), więcej niż polski i język obcy razem. Średni wynik na poziomie podstawowym to 61%, na rozszerzonym — tylko 33%. Egzamin trwa 180 minut na obu poziomach.

Lista przyborów jest jedną z najdłuższych na maturze:

• Linijka i cyrkiel — oba obowiązkowe. Matematyka to jedyny przedmiot z obowiązkowym cyrklem (planimetria, stereometria i geometria analityczna czasem wymagają precyzyjnego rysunku). Nie musisz kupować nowych, jeśli masz sprawny domowy komplet — sprawdź tylko dzień wcześniej, czy cyrkiel „nie ucieka" przy rysowaniu okręgu.
• Kalkulator prosty — zgodny z definicją powyżej.
• Karta wzorów matematycznych — zapewnia ją szkoła każdemu zdającemu razem z arkuszem. Nie przynosisz własnej wersji. Karta zawiera „wybrane" wzory — nie zwalnia z nauki, bo sama znajomość wzoru bez umiejętności zastosowania go w zadaniu (np. z parametrem albo na dowodzenie) nie daje punktów.

Przy linijce, cyrklu i kalkulatorze komunikat CKE podaje status „zdający lub szkoła" — o tym, kto zapewnia sprzęt, decyduje przewodniczący zespołu egzaminacyjnego. Jeśli nie masz pewności, zapytaj wychowawcę przed egzaminem.

Geografia

Geografia to najpopularniejszy przedmiot dodatkowy (57 799 zdających w 2025 r.), ale statystycznie jeden z trudniejszych — średni wynik to tylko 40%. Egzamin trwa 180 minut, wyłącznie na poziomie rozszerzonym; dominują zadania otwarte (nie mniej niż 70% wyniku).

• Linijka — obowiązkowa (praca z mapą: pomiar odległości, obliczanie skali, wyznaczanie profilu terenu).
• Kalkulator prosty — obowiązkowy (przeliczanie skali, obliczenia procentowe na danych statystycznych).
• Lupa — fakultatywna, przydatna przy drobnych detalach mapy czy legendy.

Najważniejsza informacja: nie przynosisz atlasu geograficznego. Wielu maturzystów zakłada, że trzeba — nie trzeba. Wszystkie materiały źródłowe (mapy tematyczne i przeglądowe, wykresy, tabele, zdjęcia lotnicze i satelitarne, przekroje) są już w arkuszu. Cyrkiel także nie jest wymagany. Jeśli w ostatniej chwili masz czas na powtórkę, skieruj ją na interpretację przekrojów geologicznych i map geologicznych oraz terminologię — to obszary z najniższą skutecznością zdających wg sprawozdania CKE 2025.

Biologia

Biologia to drugi najpopularniejszy przedmiot dodatkowy (41 718 zdających), wyłącznie rozszerzony i pisemny, egzamin trwa 180 minut. Średni wynik w 2025 r. — 46%, z przewagą zadań otwartych, które wypadają słabiej niż zamknięte.

• Kalkulator prosty — obowiązkowy, do prostej analizy statystycznej (średnia, mediana, dominanta, odchylenie standardowe). To nowszy typ zadań — definicji tych pojęć trzeba nauczyć się na pamięć, karta wzorów ich nie zastąpi.
• Linijka — fakultatywna (odczyt wartości z wykresów).
• Karta wzorów i stałych fizykochemicznych — wspólna dla biologii, chemii i fizyki, zapewnia ją szkoła. Dotyczy głównie wzorów fizykochemicznych.

Rysunki (np. schematy struktur) wykonuje się długopisem, bez wcześniejszego szkicu ołówkiem. Osobna, praktyczna rada bez podstawy w przepisach: przy 180 minutach na sali ubierz się na warstwy — temperatura sali (zwłaszcza w maju) potrafi się zmieniać, a wygodne, sprawdzone ubranie to jedna z niewielu rzeczy, które w pełni kontrolujesz.

Język polski

Polski to jedyny egzamin obowiązkowy zdawany w dwóch formach — ustnej i pisemnej — i jednocześnie jeden z najprostszych pod względem przyborów: jest „bezprzyborowy". CKE nie przewiduje tu żadnego słownika, karty wzorów ani kalkulatora. Cały niezbędnik to dokument tożsamości i kilka długopisów z czarnym tuszem.

Część pisemna na poziomie podstawowym trwa 240 minut (najdłuższy egzamin maturalny) — dwa arkusze: testy (Język polski w użyciu + historycznoliteracki) i wypracowanie na min. 300 wyrazów, warte 35 z 60 punktów. Wypracowanie odwołujesz do lektur z pamięci — nie ma na sali dostępu do tekstów, a błąd rzeczowy dotyczący głównych wątków lub losów bohaterów lektury obowiązkowej („błąd kardynalny") oznacza 0 punktów za całe wypracowanie.

Dwie ważne różnice, o których trzeba wiedzieć:

• Brak słownika w Formule 2023. W wygasającej Formule 2015 szkoła zapewniała słownik ortograficzny i słownik poprawnej polszczyzny — w aktualnej formule to już nie obowiązuje. Wyjątek: osoby z formalnie przyznanym dostosowaniem (np. niesłyszące) mogą mieć prawo do dodatkowych materiałów, ustalanych z wyprzedzeniem.
• Jawne pytania na części ustnej. Zagadnienia do zadania 1. (lektura obowiązkowa) CKE publikuje z wyprzedzeniem — to jedyny egzamin z takim komfortem przygotowania. Na ustnej (30 minut: 15 przygotowania, 10 wypowiedzi, 5 rozmowy) nie wolno korzystać ze słowników na żadnym etapie.

Język angielski

Angielski wybiera jako obowiązkowy 97,9% maturzystów (252 936 osób w 2025 r.), ze średnim wynikiem 78% na podstawowym. Podobnie jak polski jest „bezprzyborowy" — poza dokumentem i długopisami nie potrzebujesz nic. Ale jest jeden zakaz, który trzeba zapamiętać:

W przypadku egzaminu z języka obcego nowożytnego [...] nie może być to słownik języka, z którego maturzysta zdaje egzamin.

Zakaz słownika obowiązuje bez wyjątków — także osób uprawnionych do dostosowań. Nie skorzystasz z żadnego słownika angielsko-polskiego, angielsko-angielskiego ani żadnego innego zawierającego język egzaminu; słownik w telefonie jest zakazany podwójnie (jako słownik i jako urządzenie elektroniczne).

Część pisemna trwa 120 minut (podstawowy), 150 (rozszerzony) lub 180 (dwujęzyczny). Część ustna (ok. 15 minut) ma zestawy losowane na miejscu — w odróżnieniu od polskiego CKE nie publikuje tematów z wyprzedzeniem, więc nie ma sensu przygotowywać ściąg. Najlepsze przygotowanie to przećwiczenie reagowania na wszystkie 14 działów tematycznych z podstawy programowej.

Woda, chusteczki, zegarek — czego CKE nie reguluje

Tu trzeba być uczciwym: zasady dotyczące wody, chusteczek czy zwykłego zegarka nie są regulowane przez CKE. To nie „przybory pomocnicze" (rzeczy potrzebne do rozwiązania zadań), tylko rzeczy osobiste, których tolerowanie na sali zależy od decyzji przewodniczącego zespołu nadzorującego w danej szkole.

• Smartwatch — zakazany (urządzenie telekomunikacyjne). Zegarek analogowy — nieuregulowany, formalnie dozwolony.
• Woda, chusteczki, lek przeciwbólowy, balsam do ust — nie są wspomniane w dokumentach CKE. Praktyka szkolna zwykle je dopuszcza (egzamin trwa nawet 4 godziny), ale to nie jest ogólnokrajowy przepis, na który możesz się powołać.

Rekomendacja: zapytaj wychowawcę lub dyrektora przed dniem egzaminu, jaka zasada obowiązuje w Twojej szkole. Nie zakładaj ogólnokrajowej reguły tam, gdzie jej po prostu nie ma.

Dzień przed i rano w dniu egzaminu

To już nie przepisy, tylko organizacja — ale to ona decyduje, czy poranek będzie spokojny.

Wieczorem: spakuj cały piórnik i sprawdź każdy przybór osobno (kalkulator się włącza i ma sprawną baterię, cyrkiel nie „rozjeżdża się", długopisy piszą). Przygotuj dokument tożsamości w widocznym miejscu. Sprawdź dokładny adres sali i godzinę zbiórki. Zamiast uczyć się nowych zagadnień, przejrzyj obszary, w których statystycznie traci się najwięcej punktów — i idź spać o rozsądnej porze.

Rano: sprawdź jeszcze raz dokument i przybory. Zjedz coś przed wyjściem (egzaminy trwają do 240 minut). Wyjdź z zapasem czasu — stres związany ze spóźnieniem odbiera energię potrzebną na zadania.

Checklista zbiorcza

Wspólne dla każdego przedmiotu:

• Dokument tożsamości ze zdjęciem
• 2–3 długopisy/pióra z czarnym, nie-zmazywalnym tuszem
• Bez telefonu i smartwatcha na sali (depozyt szkolny lub dom)

Dodatkowo, zależnie od przedmiotu:

• Matematyka: linijka + cyrkiel + kalkulator prosty (kartę wzorów daje szkoła)
• Geografia: linijka + kalkulator prosty (+ opcjonalnie lupa); bez atlasu
• Biologia: kalkulator prosty (+ opcjonalnie linijka); kartę wzorów daje szkoła; ubranie na warstwy
• Polski: nic ponad zestaw wspólny; solidna znajomość lektur (błąd kardynalny = 0 pkt za wypracowanie)
• Angielski: nic ponad zestaw wspólny; żadnego słownika

FAQ

Czy kalkulator z matematyki zadziała na geografii i biologii? Tak — definicja kalkulatora prostego jest identyczna dla wszystkich trzech przedmiotów, więc jeden model (np. Vector VC-210 LB czy Citizen LC-110NR) wystarczy na każdy z nich.

Czy na geografię muszę przynieść atlas? Nie. Komunikat CKE wymienia dla geografii tylko linijkę i kalkulator prosty (obowiązkowo) oraz lupę (fakultatywnie). Wszystkie mapy i materiały źródłowe są już w arkuszu.

Czy na maturze z polskiego mogę mieć słownik ortograficzny? Nie — w Formule 2023 CKE nie przewiduje żadnego słownika dla języka polskiego. Wyjątkiem są tylko osoby z formalnie przyznanym dostosowaniem.

Czy kalkulator naukowy zostanie mi odebrany na matematyce? Może zostać uznany za niezgodny z wymogami przedmiotu i zabrany przez komisję. Kalkulator naukowy jest przypisany do fizyki i chemii — na matematyce, geografii i biologii przynieś model bez funkcji naukowych.

Czy mogę wnieść na salę wodę? To nie jest uregulowane przez CKE — decyduje przewodniczący zespołu nadzorującego w Twojej szkole. Zapytaj wcześniej, zamiast zakładać.

Czy przedmiot dodatkowy trzeba zdać na minimum punktów? W 2026 i 2027 r. wystarczy do niego przystąpić, bez progu. Od matury 2028 r. z jednego wybranego obowiązkowego przedmiotu dodatkowego rozszerzonego trzeba uzyskać co najmniej 30%.