Jaki kalkulator na maturę — prosty czy naukowy

Zły kalkulator na sali egzaminacyjnej to nie jest drobiazg. Jeśli przewodniczący zespołu nadzorującego uzna, że Twój kalkulator nie spełnia wymogów CKE, może go po prostu zabrać — a Ty zostajesz z zadaniami z chemii czy matematyki bez żadnego wsparcia liczącego. Dobra wiadomość: definicje CKE są precyzyjne i sprawdzenie zgodności kalkulatora zajmuje dwie minuty, jeśli wiesz, czego szukać. W tym artykule rozkładamy to na czynniki pierwsze — z dokładnymi cytatami z komunikatu CKE i konkretnymi modelami, które kupują polscy maturzyści.

kurs maturalny z matematyki

Kalkulator prosty a kalkulator naukowy — definicje CKE

CKE reguluje to w Komunikacie dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2025 r. w sprawie materiałów i przyborów pomocniczych (obowiązuje w 2026 r.). Definicje są zamieszczone w punkcie 5. dokumentu (str. 7–8 dla Formuły 2023, str. 11 dla Formuły 2015).

Kalkulator prosty

"Kalkulator prosty – jest to kalkulator, który umożliwia wykonywanie tylko dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia, ewentualnie obliczanie procentów lub pierwiastków kwadratowych z liczb."

To wszystko. Żadnych funkcji trygonometrycznych, żadnych logarytmów, żadnej pamięci programowalnej, żadnych wykresów. Jeśli kalkulator ma przycisk `sin`, `log` albo `x^y` z dowolnym wykładnikiem — to już nie jest "kalkulator prosty" w rozumieniu CKE, nawet jeśli sprzedawca nazwał go "kalkulatorem szkolnym".

Kalkulator naukowy

Definicja kalkulatora naukowego jest dłuższa i dotyczy wyłącznie egzaminu z chemii i fizyki. CKE stawia mu siedem konkretnych warunków:

"1) musi być wyposażony w funkcje umożliwiające obliczanie: a) wartości funkcji logarytmicznych, b) wartości funkcji trygonometrycznych (i odwrotnych do nich), c) wartości potęg o dowolnym wykładniku rzeczywistym

2) może być wyposażony w funkcje umożliwiające wykonywanie dowolnych obliczeń matematycznych, innych niż wskazane w pkt 1

3) nie może zawierać takich informacji, jak: wzory, twierdzenia, prawa, zasady fizyczne lub chemiczne; przykładowe zadania z rozwiązaniami; opisy procesów, zjawisk, doświadczeń fizycznych lub chemicznych

4) może mieć wprowadzone wartości stałych fizycznych, astronomicznych i chemicznych

5) nie może być wyposażony w technologie umożliwiające łączenie się z innym urządzeniem oraz z internetem (np. Wi-Fi, Bluetooth)

6) nie może być wyposażony w technologie umożliwiające odtwarzanie i rejestrowanie obrazu i dźwięku

7) nie może być wyposażony w funkcje programowania [...] nie może [...] mieć możliwości wcześniejszego (tzn. przed egzaminem) wprowadzenia kodu (lub informacji) umożliwiającego wykonanie/odtwarzanie określonych zadań."

W skrócie: kalkulator naukowy na maturę musi liczyć logarytmy, trygonometrię i potęgi, ale nie może mieć wgranych wzorów, nie może łączyć się z internetem, nagrywać obrazu/dźwięku ani być programowalny.

Który przedmiot wymaga jakiego kalkulatora

Poniższa tabela dotyczy egzaminu maturalnego w Formule 2023 (obowiązującej większość dzisiejszych maturzystów):

Uwaga: w wygasającej Formule 2015 na chemii i fizyce obowiązuje wciąż kalkulator prosty, nie naukowy — to jedna z realnych różnic między formułami, więc jeśli zdajesz w Formule 2015 (np. jako "stary" absolwent), nie kupuj sobie niepotrzebnie kalkulatora naukowego. Kalkulator na maturę (i prosty, i naukowy) możesz przynieść własny albo skorzystać z tego, który zapewnia szkoła — o tym, kto zapewnia sprzęt, informuje przewodniczący zespołu egzaminacyjnego.

Przykładowe modele kalkulatora prostego

Kalkulator prosty do zadań z matematyki, geografii czy biologii nie musi być drogi — kluczowe jest, żeby nie miał funkcji naukowych, bo w przeciwnym razie może zostać uznany za niezgodny z definicją CKE.

Vector VC-210 LB — kieszonkowy kalkulator 8-cyfrowy, z pamięcią (M+/M-), obliczaniem procentów i pierwiastka kwadratowego, bez żadnych funkcji naukowych. Dokładnie taki zestaw funkcji, jaki dopuszcza definicja CKE ("dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie, ewentualnie procenty lub pierwiastki kwadratowe"). Zdjęcie i specyfikacja: zegaryzegarki.pl.

Podpis: Vector VC-210 LB, źródło: zegaryzegarki.pl. Spełnia definicję kalkulatora prostego CKE — wyłącznie cztery operacje, procenty i pierwiastek kwadratowy, brak funkcji programowalnych.

Citizen LC-110NR — jeden z najpopularniejszych i najczęściej reklamowanych jako "kalkulator na maturę" modeli w polskich sklepach papierniczych. 8-cyfrowy wyświetlacz, zasilanie solarne/bateryjne, funkcje procentu i pierwiastka kwadratowego. Zdjęcie i specyfikacja: citizenkalkulatory.pl (oficjalna strona marki Citizen w Polsce).

Podpis: Citizen LC-110NR, źródło: citizenkalkulatory.pl. Podstawowy zestaw funkcji zgodny z definicją "kalkulatora prostego" — brak trygonometrii, logarytmów, pamięci programowalnej.

Przykładowe modele kalkulatora naukowego

Na chemię i fizykę (Formuła 2023) potrzebujesz kalkulatora z logarytmami, trygonometrią i potęgami o dowolnym wykładniku — ale bez wgranych wzorów, łączności bezprzewodowej czy funkcji programowania.

Casio FX-82ES PLUS 2nd Edition — popularny, powszechnie dostępny kalkulator naukowy z zapisem "naturalnym" (jak w podręczniku), funkcjami trygonometrycznymi, logarytmami i statystyką. Nie ma Wi-Fi, Bluetooth ani możliwości programowania — spełnia warunki CKE dla kalkulatora naukowego. Zdjęcie i specyfikacja: pasazbiurowy.pl.

Podpis: Casio FX-82ES PLUS 2nd Edition, źródło: pasazbiurowy.pl. Ma wymagane funkcje logarytmiczne, trygonometryczne i potęgowanie; brak łączności bezprzewodowej i programowalności — zgodny z definicją CKE.

Casio FX-82CEX / FX-991CEX (seria ClassWiz) — modele wymienione bezpośrednio przez polskiego dystrybutora Casio (eduCASIO) jako polecane na maturę z fizyki i chemii w Formule 2023, z polskim menu i wysokiej rozdzielczości ekranem. FX-82CEX ma ponad 300 funkcji, FX-991CEX — ponad 600. Zdjęcia i specyfikacje: educasio.pl/kalkulatory-na-mature.

Podpis: Casio FX-82CEX i FX-991CEX, źródło: educasio.pl (oficjalny dystrybutor Casio w Polsce). Producent wskazuje je jako zgodne z wymogami egzaminu maturalnego z fizyki/chemii — mają funkcje logarytmiczne, trygonometryczne i potęgowe wymagane przez CKE.

Czego mieć NIE można

Z definicji kalkulatora naukowego wynika jasno kilka zakazów: żadnej łączności z internetem czy innym urządzeniem (Wi-Fi, Bluetooth), żadnego nagrywania/odtwarzania obrazu lub dźwięku, żadnych funkcji programowania i żadnych wgranych wzorów, twierdzeń czy rozwiązanych zadań. To w praktyce wyklucza większość kalkulatorów graficznych i programowalnych, bo standardowo oferują one możliwość zapisania własnych programów lub formuł.

Trzeba jednak zaznaczyć: w dokumentach CKE (komunikat o przyborach i "Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego") nie znaleźliśmy dosłownego, nazwanego zakazu "kalkulatora graficznego" — nie ma frazy "zakazuje się kalkulatorów graficznych". Zakaz wynika pośrednio z warunków funkcjonalnych (pkt 3 i 7 definicji kalkulatora naukowego). Żeby uniknąć problemów na sali egzaminacyjnej, zalecamy: nie zabieraj kalkulatora graficznego lub programowalnego, nawet jeśli technicznie "da się" usunąć z niego wgrane dane — komisja nie będzie tego sprawdzać i weryfikować za Ciebie, a decyzja o dopuszczeniu przyboru leży w rękach przewodniczącego zespołu.

Telefon jako kalkulator jest zabroniony niezależnie od powyższego — w dokumentach o organizacji egzaminu telefony i inne urządzenia elektroniczne z dostępem do sieci są objęte ogólnym zakazem wnoszenia na sale egzaminacyjne (to osobna zasada, nie część definicji kalkulatora).

FAQ

Czy mogę mieć na maturze z matematyki kalkulator naukowy, jeśli akurat taki mam w domu? Nie powinieneś/powinnaś. Na matematyce (obowiązek: kalkulator prosty) obwodowa/nadzorująca może uznać kalkulator naukowy za niezgodny z wymogami dla tego przedmiotu i go zabrać — dokumenty CKE precyzyjnie przypisują typ kalkulatora do przedmiotu, nie "dowolny, jaki masz".

Czy szkoła musi mi zapewnić kalkulator? To zależy od decyzji przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego (dyrektora szkoły), który informuje zdających, czy dany przybór zapewnia szkoła, czy każdy zdający przynosi własny. Zgodnie z komunikatem CKE kalkulator (prosty na matematyce/geografii/biologii, naukowy na chemii/fizyce) jest obowiązkowy — ale kto go fizycznie zapewnia, ustala szkoła.

Czy kalkulator naukowy na chemię/fizykę musi mieć polskie menu? Nie wynika to z definicji CKE — wymogi dotyczą funkcji (logarytmy, trygonometria, potęgi) i ograniczeń (brak łączności, brak programowania, brak wgranych wzorów), a nie języka interfejsu. Polskie menu to wygoda, nie wymóg formalny.