Polski PP — Maj 2023

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE:

• Zmienia, ponieważ w czasie podróży człowiek wygląda i zachowuje się inaczej niż zazwyczaj.
• Tak. Doświadczenia podróżnicze powracające we wspomnieniach pomagają mu po powrocie zachować życiową równowagę.
• W tekście mowa o tym, że zmiany wyglądu i zachowania podróżującego są czasowe, chwilowe – wyłącznie na czas podróży.

Przykładowa odpowiedź z klucza CKE: Korzyść: Turysta zobaczy świat taki, jaki jest, a nie taki, jaki jest kreowany dla podróżnych / pozna miejscowych ludzi takimi, jacy są naprawdę. Ryzyko: Turysta może się rozczarować tym, że świat jest niezgodny / może być niezgodny z jego wyobrażeniami o tym świecie.

Przykładowa odpowiedź z klucza CKE (2 pkt): Tak. W tekście Stanisławskiej podkreślono, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem, ponieważ duża liczba turystów może naruszać prywatność miejscowej ludności. Z kolei w tekście Krzemińskiej wspomina się, że turystyka pozwala zwiedzającym na zaspokajanie ich zachcianek poprzez zbudowanie odpowiedniej infrastruktury, co może prowadzić do zniszczenia środowiska naturalnego.

Alternatywnie: W tekście A. Krzemińskiej nie znajdujemy potwierdzenia przekonania, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem. Według autorki tekstu 1. zwiedzanie to forma poznania świata i samego siebie. Podczas podróży ludzie nie przypisują sobie miejsc, w których się znajdują, ale czerpią z nich inspiracje. W tekście O. Stanisławskiej jasno przedstawiono problem zawłaszczania. Autorka stwierdza, że ludzie zwiedzający beztrosko przechadzają się przez świat – jakby był ich własnością.

Rozwiązanie z klucza CKE: PP (1 – Prawda, 2 – Prawda).

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE:

• Ironia w tekście polega na nagromadzeniu podniosłych określeń użytych do opisu stworzonej dla turystów sztucznej rzeczywistości.
• Polega na skontrastowaniu/zestawieniu określeń podniosłych w odniesieniu do zwyczajnych zjawisk.
• Ironia polega na podkreśleniu, że turyści ulegają złudzeniu – wydaje im się, że „bańka turystyczna” to prawdziwy świat.

Za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty: 3 pkt za treść (kryteria: A – przedstawienie stanowiska każdego autora, B – zestawienie stanowisk obu autorów, C – spójność) i 1 pkt za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną (dopuszczalne dwa błędy), przy zachowaniu długości 60–90 wyrazów.

Wskazówki z klucza CKE:

1. Stanowiska autorek: Krzemińska – masowa turystyka pozwala zaspokoić potrzeby materialne i duchowe większej liczbie ludzi, ale jednocześnie powoduje negatywne zmiany kulturowe i środowiskowe. Stanisławska – masowa turystyka tworzy iluzję rzeczywistości, co ma pozytywne i negatywne skutki (ułatwia poznanie świata, ale utrudnia poznanie prawdziwej rzeczywistości i innych ludzi).
2. Z zestawienia stanowisk musi wynikać, że obie autorki dostrzegają pozytywne i negatywne skutki masowej turystyki.

Przykładowa odpowiedź oceniona na 3 pkt za treść: „Autorki rozważają pozytywne i negatywne skutki masowej turystyki. Krzemińska podkreśla, że masowa turystyka pozytywnie – duchowo i materialnie – wpływa na człowieka i otaczający go świat. Zarazem dostrzega, że może ona stać się przyczyną m.in. degradacji rodzimych kultur. Z kolei Stanisławska akcentuje negatywne skutki umasowienia turystyki, zwracając uwagę, że stać się ona może przyczyną uprzedmiotowienia turysty oraz członków lokalnych społeczności („bańka turystyczna”). Zauważa jednak przy tym, że turystyka umożliwia kontakt z inną kulturą, co może pozytywnie wpłynąć na człowieka. Obie autorki widzą zatem, że masowa turystyka jest zjawiskiem korzystnym i niekorzystnym równocześnie.” [90 wyrazów]

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE:

• Wirus jest ukryty – wojownicy byli ukryci w koniu trojańskim.
• Pliki z wirusem udają nowe gry – koń trojański udawał podarunek.
• Wirus ma fazę uśpienia – koń trojański wprowadzony do Troi dopiero pod osłoną nocy ukazał swoje wnętrze.
• Zarówno wirus, jak i mityczny koń trojański są pozornie niegroźne. Jednak w obu przypadkach prowadzą do tragicznych wręcz skutków. W przypadku mitu był to upadek Troi, zaś w przypadku wirusa jest to uszkodzenie systemu komputerowego danego użytkownika lub innych komputerów działających w tej sieci.

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE (2 pkt):

1. Rozstrzygnięcie: Nie jest zgodna. Argumenty, np.: W wierszu Miłosza tylko siwy staruszek zauważa koniec świata, w Apokalipsie koniec świata obejmuje wszystko i wszystkich. Staruszek z wiersza Miłosza jest pogodzony z losem, w wizji apokaliptycznej pojawia się groza potęgowana przez zapowiedź dalszych zniszczeń. Końcowi świata w wierszu Miłosza towarzyszy spokój, a wizja końca świata w Apokalipsie to gwałtowny kataklizm. Zawarta w tytule utworu Miłosza „piosenka” i sielankowy opis są opozycją do poważnej mrocznej wizji apokaliptycznej.
2. Rozstrzygnięcie: Jest zgodna. Argumenty, np.: Koniec świata w obu tekstach dzieje się niezależnie od woli ludzi. W obu tekstach wizje są przerażające – w wierszu Miłosza przeraża to, że każdy dzień może być końcem świata / że koniec świata jest dla większości niezauważalny, a w Apokalipsie przerażający jest sam obraz końca świata.

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE:

• Postawa pełna nadziei – nieszczęścia nie trwają wiecznie.
• Zaleca człowiekowi zaufanie Bogu niezależnie od tego, co przynosi los, ponieważ Bóg może go odmienić.
• Podmiot liryczny zaleca postawę stoicką, czyli niewzruszoną wobec tego, co nie zależy od człowieka, ale od losu, który przynosi zarówno niepowodzenia, jak i sukcesy.
• Podmiot liryczny zaleca przyjęcie postawy wewnętrznego spokoju. W pieśni występuje również nawiązanie do toposu Fortuny – człowiek powinien mieć świadomość, że los jest zmienny i na wiele wydarzeń, których doświadczamy w życiu, nie mamy wpływu.

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE:

• Motyw: vanitas / przemijania / marności i nietrwałości rzeczy doczesnych. Uzasadnienie: Na obrazie młodzieniec trzyma czaszkę, która jest symbolem przemijania. Gestem ręki wskazuje na widza, co oznacza, że życie każdego z nas (sportretowanego i oglądającego) kończy się śmiercią. W wierszu Naborowskiego mowa wprost o marności świata/życia.
• Motyw: śmierci / memento mori. Uzasadnienie: Młodzieniec na obrazie trzyma ludzką czaszkę, która symbolizuje śmierć. Z kolei podmiot liryczny wiersza też mówi o śmierci, podkreślając, że wszystko przemija i kończy się śmiercią.

Rozwiązanie z klucza CKE: PP (1 – Prawda, 2 – Prawda).

Rozwiązanie z klucza CKE: Fragment A: Dziady cz. III (dopuszczalna odpowiedź: „Dziady”). Fragment B: Kordian.

Przykładowa odpowiedź z klucza CKE: Z fragmentu A wynika, że Polska powinna znosić cierpienie jak Chrystus. Natomiast z fragmentu B wynika, że Polska powołana była do czynnego oporu przeciwko złu.

Rozwiązanie z klucza CKE: A1, B3.

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE (2 pkt):

• Podobna. Na plakacie przedstawiono dwie nogi założone jedna na drugą. Ta na wierzchu jest w stroju inteligenta, a ta pod nią – w stroju chłopa. Oznacza to, że inteligencja stoi ponad chłopami i nimi dowodzi. We fragmencie Wesela chłopi domagają się od inteligencji dowodzenia akcją zbrojną – a więc uznają ich zwierzchność. Jednak inteligencja nie rozumie, o czym mówi Czepiec – z fragmentu wynika, że te dwie warstwy społeczne niczego o sobie nie wiedzą.
• Jest różna. Dwie różne nogi na plakacie można odczytać jako symbole inteligencji i chłopów. Ułożenie nóg sugeruje, że te dwie warstwy społeczne tworzą całość, rozumieją się. We fragmencie Wesela jest inaczej. Chłopi są gotowi do powstania, a inteligencja nie jest. Czepiec grozi, że chłopi zaatakują inteligentów, jeżeli ci nie staną z nimi ramię w ramię do walki.

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE:

1. Tytuł części: Wiatr od Wschodu. Wyjaśnienie, np.: Tytuł ma stanowić ostrzeżenie przed „wschodnią” ideologią komunistyczną, którą propaguje Lulek; albo: ta część utworu jest próbą odpowiedzi na pytania o drogi rozwojowe Polski, o to, w jakim kierunku powinna zmierzać Polska.
2. Tytuł części: Szklane domy. Wyjaśnienie, np.: Tytuł jest symbolem nadziei, jaką ojciec tchnął w Cezarego, opowiadając mu o szklanych domach. Cezary był przekonany, że ujrzy je w niepodległej Polsce.

Rozwiązanie z klucza CKE: B.

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE:

• Język to sfera wolności i inwencji – synonimiczność i możliwość interpretacji daje wolność; a celem twórców nowomowy było ograniczenie wolności.
• Twórcy nowomowy byli przekonani, że zniszczenie bogactwa języka pomoże im w lepszym sprawowaniu władzy nad obywatelami, którzy pozbawieni broni, jaką jest język, będą łatwiejszym celem.
• Twórcy nowomowy zdawali sobie sprawę z tego, że język jest jedną z najważniejszych zdobyczy cywilizacji, dlatego upraszczali go, aby zabić w obywatelach to, co ludzkie i postępowe.

Przykładowe odpowiedzi z klucza CKE:

• Bunt. Artur sprzeciwia się zasadom obowiązującym w jego rodzinnym domu. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III, który buntuje się przeciwko niesprawiedliwości świata oraz przeciwko Bogu.
• Duma. Artur czuje się lepszy (mądrzejszy i silniejszy) od domowników. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III – jest przekonany o wspaniałości swojej poezji, nazywa siebie mistrzem.
• Artur wywyższa się ponad innych i kreuje się na zbawcę świata. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III. Jest gotów cierpieć za ojczyznę i jest przekonany, że wie, co jest dobre dla jego narodu.
• Autor przedstawia postawę indywidualisty, który jest przekonany o własnej inności i sile. W powyższym fragmencie Artur nazywa siebie odkupicielem, podkreśla swą wyższość nad resztą ludzi i wierzy w swoją siłę. Podobną postawę reprezentuje Kordian, który na górze Mont Blanc postanawia się poświęcić dla dobra narodu. Jako indywidualista wierzy, że sam może pokonać cara. Obaj – Artur oraz Kordian – są gotowi poświęcić się dla wyższego dobra.