Polski PP — Maj 2026
Arkusz maturalny z języka polskiego, poziom podstawowy, sesja Maj 2026 (CKE), z odpowiedziami wzorcowymi z klucza.
Maj 2026 · CKE
Zadanie 1
2 pktNa podstawie tekstu Agnieszki Krzemińskiej Kamień, papier, chmura oraz tekstu Olafa Szewczyka Biblioteka w kieszeni oceń prawdziwość podanych stwierdzeń.
| Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|
| W tekście Agnieszki Krzemińskiej zauważono rolę nowoczesnych technologii w odczytywaniu rękopisów. | ||
| W tekście Olafa Szewczyka przedstawia się skutki wynalezienia pisma i druku. | ||
| W każdym z tekstów jest mowa o mnogości informacji wytwarzanych współcześnie. |
Rozwiązanie
Rozwiązanie: PPP.
Zadanie 2
1 pktNa podstawie tekstu Olafa Szewczyka Biblioteka w kieszeni wyjaśnij, czym pod względem dostępu do wiedzy różnią się cyfrowe nośniki informacji od dawnych nośników informacji.
Rozwiązanie
Przykładowa odpowiedź: Tradycyjne nośniki informacji nie były w stanie upowszechniać wiedzy tak łatwo, jak robią to nowoczesne urządzenia.
Zadanie 3
1 pktCzy w tekście Agnieszki Krzemińskiej i w tekście Olafa Szewczyka wyrażono taką samą ocenę papieru jako nośnika informacji? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Nie. Krzemińska pisze przede wszystkim o zaletach papieru jako nośnika informacji, natomiast Szewczyk wskazuje na jego wady.
- Choć Krzemińska zauważa, że papier jest drogi, to ocenia ten nośnik informacji przede wszystkim pozytywnie, ponieważ wskazuje na jego względną trwałość i walory estetyczne. W tekście Szewczyka z kolei ocena tego nośnika jest negatywna, wynikająca z podatności papieru na zniszczenia spowodowane okolicznościami zewnętrznymi.
Zadanie 4
1 pktRozstrzygnij, czy myśl wyrażona w sentencji rozpoczynającej tekst Agnieszki Krzemińskiej jest zgodna z odczytaniem sentencji Newtona zawartym w 1. akapicie tekstu Olafa Szewczyka. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Nie, w tekście 1. sentencja dotyczy dokumentowania wydarzeń za pomocą pisma. Natomiast w tekście 2. sens maksymy sprowadza się do podkreślenia, że wiele zawdzięczamy poprzednikom.
- Myśl rozpoczynająca tekst Agnieszki Krzemińskiej nie ma odzwierciedlenia w maksymie Newtona, ponieważ dotyczy ona osiągnięć naukowców, dzięki którym możliwy był rozwój nauki, a nie – utrwalania informacji za pomocą pisma, o czym jest napisane w 1. tekście.
- Tak, ponieważ zarówno z sentencji łacińskiej, jak i z odczytania sentencji Newtona wynika, że wiedza poprzednich pokoleń przetrwała dzięki utrwaleniu jej w piśmie.
- Tak, ponieważ z tekstu Agnieszki Krzemińskiej wynika, że pismo prawdopodobnie powstało, aby ludzie przekazywali sobie informacje. Podobny sens ma maksyma Newtona, z której wynika, że rozwój ludzkości jest możliwy dzięki przekazywaniu wiedzy poprzednich pokoleń.
Zadanie 5
1 pktUzasadnij, że wyraz chmura użyty w tekście Agnieszki Krzemińskiej jest neologizmem znaczeniowym.
Rozwiązanie
Uwaga z klucza: nie uznaje się odpowiedzi, która ogranicza się do podania nowego znaczenia wyrazu chmura.
Przykładowe odpowiedzi:
- Tak, ponieważ nie jest to pierwotne znaczenie słowa chmura, a nadanie mu nowego znaczenia na potrzeby nowych odkryć w technologii.
- Słowo chmura w pierwszym znaczeniu odnosi się do zjawiska atmosferycznego, a wraz z rozwojem technologii informacyjnej zaczęło oznaczać również wirtualną przestrzeń do gromadzenia danych.
Język polski
Poziom podstawowy
Zadanie 6
4 pktNa podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Rozwiązanie
Zasady oceniania: za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty — 3 za treść (kryteria: A. przedstawienie stanowiska każdego autora, B. zestawienie stanowisk obu autorów, C. spójność, D. długość 60–90 wyrazów) i 1 za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną (dopuszczalne dwa błędy).
Wskazówki: stanowisko autorki tekstu 1. — należy sięgać po tradycyjne sposoby przechowywania informacji ze względu na korzyści, których nie zapewniają nośniki cyfrowe (mimo że korzystanie z nośników cyfrowych jest nieuniknione); stanowisko autora tekstu 2. — cyfrowe sposoby przechowywania informacji są lepsze od tradycyjnych. Punkty wspólne: potrzeba utrwalania informacji jako przyczyna powstania nośników informacji, nieuchronność korzystania z nośników cyfrowych, związek rozwoju sposobów przechowywania informacji z postępem cywilizacyjnym, konieczność rozwijania cyfrowych sposobów przechowywania informacji ze względu na rosnące zasoby treści.
Przykładowa odpowiedź oceniona na 3 punkty za treść: „Autorzy oceniają wartość powstania tradycyjnych i cyfrowych sposobów przechowywania informacji jako odpowiedzi na potrzebę utrwalania wiedzy. Agnieszka Krzemińska uważa, że powinniśmy korzystać z tradycyjnych nośników informacji, ponieważ elektroniczne są mniej trwałe i bardziej zawodne niż tradycyjny papier, który jest łatwiejszy w użyciu. Podkreśla ona jednak, że korzystanie z nośników cyfrowych jest nieuniknione. Z kolei Olaf Szewczyk opowiada się za cyfrowymi sposobami przechowywania danych. Nie mają one takich ograniczeń jak tradycyjne, tj. np. mniejsza pojemność i nietrwałość.” [76 wyrazów]
Zadanie 7
2 pktNa plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację Antygony Sofoklesa. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście problematyki tego utworu.

Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Waga to symbol równorzędnych racji – Antygony opowiadającej się za prawami boskimi i Kreona broniącego praw ludzkich.
- Skontrastowanie bieli i czerni może symbolizować tragiczny spór między przeciwstawnymi wartościami. Antygona kieruje się racjami serca, a Kreon – racjami rozumu.
- Nagrobek – symbolizuje śmierć Antygony i bliskich Kreona jako nieuchronną konsekwencję decyzji Kreona zaślepionego pychą.
- Gałązka oliwna – symbolizuje pokój, może być nawiązaniem do postawy Antygony, która „współkochać” przyszła, nie „współnienawidzić”.
- Głowy ludzkie – pozbawione twarzy, czyli tożsamości, mogą odnosić się do relacji jednostki z państwem ukazanej w utworze Sofoklesa.
- Budynek z kolumnami górujący nad innymi budynkami (najpewniej pałac królewski) symbolizuje władzę sprawowaną przez Kreona, którego decyzje zaważyły na życiu poddanych.
Zadanie 8
1 pktPrzeczytaj fragment tekstu André Vaucheza Duchowość średniowiecza: „Człowiek średniowieczny pojmował swe stosunki ze Stwórcą na wzór relacji między królem a wasalami. Hołd łączył ich więzią osobistą i nierozerwalną.” oraz fragment Pieśni o Rolandzie (zwrotka CLXXVI, opisująca śmierć Rolanda i ofiarowanie przez niego rękawicy Bogu).
Czy w przytoczonym fragmencie Pieśni o Rolandzie została odzwierciedlona relacja między człowiekiem a Bogiem opisana przez André Vaucheza? Uzasadnij odpowiedź.
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Roland zachowuje się wobec Boga jak wobec władcy, ponieważ oddaje mu symbolicznie rękawicę, co oznacza, że składa hołd.
- Fragment Pieśni o Rolandzie odzwierciedla poddańczy stosunek człowieka wobec Boga. W scenie śmierci Rolanda został ukazany gest tytułowego bohatera – ofiarowując Bogu rękawicę, symbolicznie oddaje mu swoje życie.
Zadanie 9
1 pktW którym z przytoczonych fragmentów pieśni Jana Kochanowskiego znajduje się nawiązanie do stoicyzmu? Zaznacz właściwą odpowiedź, wybraną spośród podanych A–D.
- A.
„Złota to strzała i krom wszego jadu była, / Którą mię niepochybna Miłość ugodziła. / Bo ja w swym miłowaniu troski nie najduję, / Owszem, radość na sercu niewymowną czuję.” (Pieśń 4, Księgi pierwsze)
- B.
„A nigdy nie zabłądzi, / Kto tak umysł narządzi, / Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić: / Temu mężnie wytrzymać, w owym sie nie wznosić.” (Pieśń 9, Księgi pierwsze)
- C.
„Królom moc na poddane i zwierzchność dana, / A królowie zaś mają nad sobą Pana, / Który wszystkiemu światu sam rozkazuje, / Na ziemi i na niebie wiecznie króluje.” (Pieśń 16, Księgi pierwsze)
- D.
„A nam wina przynoście. / Z wina dobra myśl roście, / A frasunek podlany / Taje by śnieg zagrzany.” (Pieśń 24, Księgi pierwsze)
Rozwiązanie
Odpowiedź: B.
Zadanie 10
1 pktPrzeczytaj bajkę Ignacego Krasickiego Jagnię i wilcy ("Zawżdy znajdzie przyczynę, kto zdobyczy pragnie: / Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jagnię. / Już go mieli rozerwać; rzekło: „Jakim prawem?” / „Smacznyś, słaby i w lesie!” – Zjedli niezabawem.") oraz zapoznaj się ze zdjęciem muralu Człowieczy los.
Czy w bajce Jagnię i wilcy Ignacego Krasickiego oraz na muralu wyrażono taką samą refleksję o życiu człowieka? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.

Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Taką samą. Człowieczy los – to gra słów, to los owiec, to prawo silniejszego obowiązujące także wśród ludzi. Podobnie jest w bajce Krasickiego, z której wynika, że silniejszy decyduje o losie słabszego – wilki zjadły jagnię.
- Nie. W bajce ukazano wilki, które dopuszczają się przemocy wobec bezbronnego jagnięcia, więc refleksja jest taka, że słabi są niszczeni przez silnych. Na muralu wilk (alegoria siły i niezależności) prowadzi owcę (alegoria potulności i naiwności). Podobnie jest w życiu – charyzmatyczne jednostki często decydują o losie zwyczajnych ludzi, wskazują im drogę, prowadzą ich.
- I tak, i nie. Zarówno w bajce, jak i na muralu wyrażono refleksję, że silniejsza jednostka decyduje o losie słabszej. Jednak wilki u Krasickiego nie ukrywają swoich złych zamiarów, natomiast intencja wilka na muralu nie jest jasna, ponieważ przedstawiono go tak, jakby był opiekunem owcy.
Język polski
Poziom podstawowy
Zadanie 11.1
1 pktPrzeczytaj fragment tekstu Olgi Tokarczuk Lalka i perła: „[…] to człowiek oddany historii, choć w gruncie rzeczy jej nierozumiejący; […] upatrujący własnego indywidualnego zbawienia w Napoleonie, wyzwoleniu, powstaniach i wojnach. […] To także człowiek przywiązany – do ludzi, do opinii, do miejsca.”
Który bohater Lalki Bolesława Prusa został opisany w przytoczonym fragmencie Lalki i perły Olgi Tokarczuk? Podaj nazwisko tego bohatera.
Rozwiązanie
Rozwiązanie: Rzecki / Ignacy Rzecki / I. Rzecki.
Uwaga z klucza: pomyłka w imieniu lub nazwisku bohatera skutkuje przyznaniem 0 pkt.
Zadanie 11.2
1 pktWykaż, że bohater Lalki Bolesława Prusa, opisany w przytoczonym fragmencie Lalki i perły Olgi Tokarczuk, to człowiek przywiązany do ludzi. W odpowiedzi odwołaj się do relacji tego bohatera z wybranym bohaterem Lalki Bolesława Prusa.
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- O przywiązaniu Rzeckiego do ludzi świadczy fakt, że bardzo przeżył śmierć swojego przyjaciela Katza i często go wspominał.
- Ignacy Rzecki był osobą przywiązaną do innych ludzi, gdyż przejmował się losem Stanisława Wokulskiego i chciał go wyswatać ze Stawską, ponieważ wierzył, że w ten sposób kupiec osiągnie szczęście.
Uwaga z klucza: zadanie 11.2. jest oceniane, nawet jeżeli przyznano 0 pkt za zadanie 11.1.
Zadanie 12.1
1 pktPrzeczytaj wiersz Antoniego Langego IV [Potrącona życia falą…]:
„Potrącona życia falą / Dusza moja łka: / Łzy się palą – łzy krysztalą – / Wokół szara mgła. / Błędne było życie moje, / Błędny jego kres: / Marzeń roje – niepokoje / I krynice łez. / Siebiem winił i nikogo: / Nieszczęśliwa gra! / Inną drogą płynąć błogo – / Moja ścieżka zła. / Wirem złote sny rozwiane / Otoczyły mnie: / Zapomniane, opłakane / Widzę bogi w śnie.” [Z tomu Rozmyślania, 1906]
Czy w przytoczonym wierszu Antoniego Langego podmiot liryczny wyraża postawę dekadencką? Uzasadnij odpowiedź.
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Podmiot liryczny wyraża postawę dekadencką, ponieważ pesymistycznie patrzy na swoje życie.
- Tak. Podmiot liryczny utworu jest nastawiony do wszystkiego pesymistycznie, ma świadomość przegrania swego życia, popełnionych błędów i bezcelowości działań. Eksponuje smutek i poczucie bezsensu. To cechy typowe dla postawy dekadenckiej.
Zadanie 12.2
1 pktUzupełnij tabelę. Podaj nazwy środków wyrazu artystycznego, których przykłady – z zacytowanego wiersza Antoniego Langego (zadanie 12.1.) – zamieszczono w tabeli.
| Przykład | Nazwa środka wyrazu artystycznego |
|---|---|
| Dusza […] łka | |
| Zapomniane […] bogi |
Rozwiązanie
Rozwiązanie:
| Przykład | Nazwa środka wyrazu artystycznego |
|---|---|
| Dusza […] łka | przenośnia/metafora, ożywienie/animizacja, uosobienie/personifikacja, antropomorfizacja, wyraz dźwiękonaśladowczy/onomatopeja |
| Zapomniane […] bogi | epitet, archaizm |
Zadanie 13.1
1 pktPrzeczytaj fragment Przedwiośnia Stefana Żeromskiego, w którym Cezary Baryka polemizuje z argumentacją dotyczącą roli klasy robotniczej: „Jeżeli tutejsza klasa robotnicza przeżarta jest nędzą i chorobami, jeśli ta klasa jest w stanie zwyrodnienia […], to jakimże sposobem i prawem ta właśnie klasa może rwać się do roli odrodzicielki tutejszego społeczeństwa? […] Klasa przeżarta nędzą i chorobami może być tylko obiektem czyjejś akcji odrodzeńczej, lecz w żadnym razie nie czynnikiem odradzającym.”
Wyjaśnij, z jakim poglądem komunistów polemizował Cezary Baryka w przytoczonym fragmencie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego.
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Klasa robotnicza powinna pełnić przywódczą rolę w odnowie społeczeństwa.
- Z poglądem, że klasa robotnicza przyczyni się do odrodzenia społecznego.
- Polemizował z poglądem, że jedyną szansą na uzdrowienie społeczeństwa jest rewolucja komunistyczna pod przewodnictwem klasy robotniczej.
Język polski
Poziom podstawowy
Zadanie 13.2
1 pktJakim typem argumentu posłużył się Cezary Baryka w przytoczonym fragmencie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego (zadanie 13.1.)? Zaznacz właściwą odpowiedź, wybraną spośród podanych A–D.
- A.
Ad personam.
- B.
Wyrażającym groźbę.
- C.
Odwołującym się do autorytetu.
- D.
Opartym na logicznym rozumowaniu.
Rozwiązanie
Odpowiedź: D.
Zadanie 14
1 pktPrzeczytaj fragment Ferdydurke Witolda Gombrowicza, w którym dorosły bohater (Józio) pod wpływem belfra Pimki zaczyna zachowywać się jak uczeń: „[…] wystawiłem dwa palce do góry, jak to robią uczniowie w szkole, gdy chcą się odezwać. […] – Niech Kowalski siedzi. […] I siedziałem w nierealnym nonsensie jak we śnie, zakneblowany, zbelfrzony i zabelfrowany […]”
Na podstawie przytoczonego fragmentu Ferdydurke Witolda Gombrowicza wyjaśnij, na czym polega koncepcja formy.
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Polega na tym, że w relacjach osoba dominująca narzuca innym sposób postrzegania świata i postępowania.
- Koncepcja formy wg Gombrowicza zakłada ograniczenie wolności człowieka, np. narzucanie jednostce przez społeczeństwo określonej roli. We fragmencie dorosły mężczyzna pod wpływem Pimki zachowuje się jak uczeń.
Zadanie 15.1
1 pktPrzeczytaj fragment Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, w którym Jewriej opowiada narratorowi o złożeniu w łagrze fałszywego zeznania przeciwko czterem Niemcom (rozstrzelanym w efekcie tego zeznania), aby uniknąć wysłania na roboty do lasu, oraz o swojej prośbie, by narrator powiedział mu „rozumiem”.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wyjaśnij, jak życie w łagrze wpłynęło na postawę Jewrieja.
Rozwiązanie
Przykładowa odpowiedź: Doprowadziło Jewrieja do postępowania niezgodnego z zasadami moralnymi, których przestrzeganie obowiązywało poza obozem.
Zadanie 15.2
1 pktNa podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (zadanie 15.1.) wyjaśnij, dlaczego narrator nie okazał zrozumienia Jewriejowi (nie wypowiedział słowa „rozumiem”).
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Według narratora wypowiedzenie słowa „rozumiem” świadczyłoby o akceptacji na wolności zasad panujących w łagrze.
- Narrator nie mógł wypowiedzieć słowa „rozumiem”, bo żył już w wolnym świecie, w którym obowiązywał system wartości odmienny od obozowego.
- Niemoralne zachowania w łagrze należało ocenić inaczej niż wtedy, kiedy doświadczało się życia w obozie. Zgodnie z zasadami na wolności postawa Jewrieja w obozie była nieakceptowalna.
Zadanie 16
1 pktRozstrzygnij, czy nazwa Ministerstwo Prawdy jest adekwatna do działań tego urzędu opisanych w powieści Rok 1984 George'a Orwella. Uzasadnij odpowiedź.
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi:
- Nie. Nazwa Ministerstwo Prawdy nie jest adekwatna. Świadczy o tym praca Winstona, który usuwał treści prasowe z dawnych wydań gazet, tak aby pasowały do aktualnego przekazu Partii. Ministerstwo Prawdy, wbrew swojej nazwie, fałszowało rzeczywistość.
- Tak. Ministerstwo Prawdy to nazwa adekwatna do działania urzędu, który został opisany w Roku 1984, ponieważ to Wielki Brat decydował, co jest prawdą, co obywatele mają uważać za prawdziwe.
