KURSY DO MATURY 2027! Drugi kurs za 1zł!
00
dni
00
godzin
00
minut
00
sekund
Arkusze
Język polski

Polski PP — Maj 2026

Arkusz maturalny z języka polskiego, poziom podstawowy, sesja Maj 2026 (CKE), z odpowiedziami wzorcowymi z klucza.

Maj 2026 · CKE

Zadanie 1

2 pkt
Czytanie ze zrozumieniem (tekst nieliteracki)

Na podstawie tekstu Agnieszki Krzemińskiej Kamień, papier, chmura oraz tekstu Olafa Szewczyka Biblioteka w kieszeni oceń prawdziwość podanych stwierdzeń.

StwierdzeniePF
W tekście Agnieszki Krzemińskiej zauważono rolę nowoczesnych technologii w odczytywaniu rękopisów.
W tekście Olafa Szewczyka przedstawia się skutki wynalezienia pisma i druku.
W każdym z tekstów jest mowa o mnogości informacji wytwarzanych współcześnie.

Rozwiązanie

Rozwiązanie: PPP.

Zadanie 2

1 pkt
Czytanie ze zrozumieniem (tekst nieliteracki)

Na podstawie tekstu Olafa Szewczyka Biblioteka w kieszeni wyjaśnij, czym pod względem dostępu do wiedzy różnią się cyfrowe nośniki informacji od dawnych nośników informacji.

Rozwiązanie

Przykładowa odpowiedź: Tradycyjne nośniki informacji nie były w stanie upowszechniać wiedzy tak łatwo, jak robią to nowoczesne urządzenia.

Zadanie 3

1 pkt
Czytanie ze zrozumieniem (tekst nieliteracki)

Czy w tekście Agnieszki Krzemińskiej i w tekście Olafa Szewczyka wyrażono taką samą ocenę papieru jako nośnika informacji? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Nie. Krzemińska pisze przede wszystkim o zaletach papieru jako nośnika informacji, natomiast Szewczyk wskazuje na jego wady.
  • Choć Krzemińska zauważa, że papier jest drogi, to ocenia ten nośnik informacji przede wszystkim pozytywnie, ponieważ wskazuje na jego względną trwałość i walory estetyczne. W tekście Szewczyka z kolei ocena tego nośnika jest negatywna, wynikająca z podatności papieru na zniszczenia spowodowane okolicznościami zewnętrznymi.

Zadanie 4

1 pkt
Czytanie ze zrozumieniem (tekst nieliteracki)

Rozstrzygnij, czy myśl wyrażona w sentencji rozpoczynającej tekst Agnieszki Krzemińskiej jest zgodna z odczytaniem sentencji Newtona zawartym w 1. akapicie tekstu Olafa Szewczyka. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Nie, w tekście 1. sentencja dotyczy dokumentowania wydarzeń za pomocą pisma. Natomiast w tekście 2. sens maksymy sprowadza się do podkreślenia, że wiele zawdzięczamy poprzednikom.
  • Myśl rozpoczynająca tekst Agnieszki Krzemińskiej nie ma odzwierciedlenia w maksymie Newtona, ponieważ dotyczy ona osiągnięć naukowców, dzięki którym możliwy był rozwój nauki, a nie – utrwalania informacji za pomocą pisma, o czym jest napisane w 1. tekście.
  • Tak, ponieważ zarówno z sentencji łacińskiej, jak i z odczytania sentencji Newtona wynika, że wiedza poprzednich pokoleń przetrwała dzięki utrwaleniu jej w piśmie.
  • Tak, ponieważ z tekstu Agnieszki Krzemińskiej wynika, że pismo prawdopodobnie powstało, aby ludzie przekazywali sobie informacje. Podobny sens ma maksyma Newtona, z której wynika, że rozwój ludzkości jest możliwy dzięki przekazywaniu wiedzy poprzednich pokoleń.

Zadanie 5

1 pkt
Język w użyciu (środki językowe i retoryczne)

Uzasadnij, że wyraz chmura użyty w tekście Agnieszki Krzemińskiej jest neologizmem znaczeniowym.

Rozwiązanie

Uwaga z klucza: nie uznaje się odpowiedzi, która ogranicza się do podania nowego znaczenia wyrazu chmura.

Przykładowe odpowiedzi:

  • Tak, ponieważ nie jest to pierwotne znaczenie słowa chmura, a nadanie mu nowego znaczenia na potrzeby nowych odkryć w technologii.
  • Słowo chmura w pierwszym znaczeniu odnosi się do zjawiska atmosferycznego, a wraz z rozwojem technologii informacyjnej zaczęło oznaczać również wirtualną przestrzeń do gromadzenia danych.

Język polski

Poziom podstawowy

799 zł
Szczegóły

Zadanie 6

4 pkt
Język w użyciu (środki językowe i retoryczne)

Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.

Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Rozwiązanie

Zasady oceniania: za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty — 3 za treść (kryteria: A. przedstawienie stanowiska każdego autora, B. zestawienie stanowisk obu autorów, C. spójność, D. długość 60–90 wyrazów) i 1 za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną (dopuszczalne dwa błędy).

Wskazówki: stanowisko autorki tekstu 1. — należy sięgać po tradycyjne sposoby przechowywania informacji ze względu na korzyści, których nie zapewniają nośniki cyfrowe (mimo że korzystanie z nośników cyfrowych jest nieuniknione); stanowisko autora tekstu 2. — cyfrowe sposoby przechowywania informacji są lepsze od tradycyjnych. Punkty wspólne: potrzeba utrwalania informacji jako przyczyna powstania nośników informacji, nieuchronność korzystania z nośników cyfrowych, związek rozwoju sposobów przechowywania informacji z postępem cywilizacyjnym, konieczność rozwijania cyfrowych sposobów przechowywania informacji ze względu na rosnące zasoby treści.

Przykładowa odpowiedź oceniona na 3 punkty za treść: „Autorzy oceniają wartość powstania tradycyjnych i cyfrowych sposobów przechowywania informacji jako odpowiedzi na potrzebę utrwalania wiedzy. Agnieszka Krzemińska uważa, że powinniśmy korzystać z tradycyjnych nośników informacji, ponieważ elektroniczne są mniej trwałe i bardziej zawodne niż tradycyjny papier, który jest łatwiejszy w użyciu. Podkreśla ona jednak, że korzystanie z nośników cyfrowych jest nieuniknione. Z kolei Olaf Szewczyk opowiada się za cyfrowymi sposobami przechowywania danych. Nie mają one takich ograniczeń jak tradycyjne, tj. np. mniejsza pojemność i nietrwałość.” [76 wyrazów]

Zadanie 7

2 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację Antygony Sofoklesa. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście problematyki tego utworu.

Plakat spektaklu "Antygona" wg Sofoklesa (Teatr Belfegor) z elementami graficznymi: waga, głowy ludzkie bez twarzy, budynek z kolumnami, gałązka oliwna, nagrobek

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Waga to symbol równorzędnych racji – Antygony opowiadającej się za prawami boskimi i Kreona broniącego praw ludzkich.
  • Skontrastowanie bieli i czerni może symbolizować tragiczny spór między przeciwstawnymi wartościami. Antygona kieruje się racjami serca, a Kreon – racjami rozumu.
  • Nagrobek – symbolizuje śmierć Antygony i bliskich Kreona jako nieuchronną konsekwencję decyzji Kreona zaślepionego pychą.
  • Gałązka oliwna – symbolizuje pokój, może być nawiązaniem do postawy Antygony, która „współkochać” przyszła, nie „współnienawidzić”.
  • Głowy ludzkie – pozbawione twarzy, czyli tożsamości, mogą odnosić się do relacji jednostki z państwem ukazanej w utworze Sofoklesa.
  • Budynek z kolumnami górujący nad innymi budynkami (najpewniej pałac królewski) symbolizuje władzę sprawowaną przez Kreona, którego decyzje zaważyły na życiu poddanych.

Zadanie 8

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Przeczytaj fragment tekstu André Vaucheza Duchowość średniowiecza: „Człowiek średniowieczny pojmował swe stosunki ze Stwórcą na wzór relacji między królem a wasalami. Hołd łączył ich więzią osobistą i nierozerwalną.” oraz fragment Pieśni o Rolandzie (zwrotka CLXXVI, opisująca śmierć Rolanda i ofiarowanie przez niego rękawicy Bogu).

Czy w przytoczonym fragmencie Pieśni o Rolandzie została odzwierciedlona relacja między człowiekiem a Bogiem opisana przez André Vaucheza? Uzasadnij odpowiedź.

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Roland zachowuje się wobec Boga jak wobec władcy, ponieważ oddaje mu symbolicznie rękawicę, co oznacza, że składa hołd.
  • Fragment Pieśni o Rolandzie odzwierciedla poddańczy stosunek człowieka wobec Boga. W scenie śmierci Rolanda został ukazany gest tytułowego bohatera – ofiarowując Bogu rękawicę, symbolicznie oddaje mu swoje życie.

Zadanie 9

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

W którym z przytoczonych fragmentów pieśni Jana Kochanowskiego znajduje się nawiązanie do stoicyzmu? Zaznacz właściwą odpowiedź, wybraną spośród podanych A–D.

  • A.

    „Złota to strzała i krom wszego jadu była, / Którą mię niepochybna Miłość ugodziła. / Bo ja w swym miłowaniu troski nie najduję, / Owszem, radość na sercu niewymowną czuję.” (Pieśń 4, Księgi pierwsze)

  • B.

    „A nigdy nie zabłądzi, / Kto tak umysł narządzi, / Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić: / Temu mężnie wytrzymać, w owym sie nie wznosić.” (Pieśń 9, Księgi pierwsze)

  • C.

    „Królom moc na poddane i zwierzchność dana, / A królowie zaś mają nad sobą Pana, / Który wszystkiemu światu sam rozkazuje, / Na ziemi i na niebie wiecznie króluje.” (Pieśń 16, Księgi pierwsze)

  • D.

    „A nam wina przynoście. / Z wina dobra myśl roście, / A frasunek podlany / Taje by śnieg zagrzany.” (Pieśń 24, Księgi pierwsze)

Rozwiązanie

Odpowiedź: B.

Zadanie 10

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Przeczytaj bajkę Ignacego Krasickiego Jagnię i wilcy ("Zawżdy znajdzie przyczynę, kto zdobyczy pragnie: / Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jagnię. / Już go mieli rozerwać; rzekło: „Jakim prawem?” / „Smacznyś, słaby i w lesie!” – Zjedli niezabawem.") oraz zapoznaj się ze zdjęciem muralu Człowieczy los.

Czy w bajce Jagnię i wilcy Ignacego Krasickiego oraz na muralu wyrażono taką samą refleksję o życiu człowieka? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.

Fotografia muralu "Człowieczy los" (Warszawa, grupy "Twożywo" i "Farbfieber") — antropomorfizowany wilk w garniturze prowadzący za rękę owcę, na tle napisu CZŁOWIECZY LOS

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Taką samą. Człowieczy los – to gra słów, to los owiec, to prawo silniejszego obowiązujące także wśród ludzi. Podobnie jest w bajce Krasickiego, z której wynika, że silniejszy decyduje o losie słabszego – wilki zjadły jagnię.
  • Nie. W bajce ukazano wilki, które dopuszczają się przemocy wobec bezbronnego jagnięcia, więc refleksja jest taka, że słabi są niszczeni przez silnych. Na muralu wilk (alegoria siły i niezależności) prowadzi owcę (alegoria potulności i naiwności). Podobnie jest w życiu – charyzmatyczne jednostki często decydują o losie zwyczajnych ludzi, wskazują im drogę, prowadzą ich.
  • I tak, i nie. Zarówno w bajce, jak i na muralu wyrażono refleksję, że silniejsza jednostka decyduje o losie słabszej. Jednak wilki u Krasickiego nie ukrywają swoich złych zamiarów, natomiast intencja wilka na muralu nie jest jasna, ponieważ przedstawiono go tak, jakby był opiekunem owcy.

Język polski

Poziom podstawowy

799 zł
Szczegóły

Zadanie 11.1

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Przeczytaj fragment tekstu Olgi Tokarczuk Lalka i perła: „[…] to człowiek oddany historii, choć w gruncie rzeczy jej nierozumiejący; […] upatrujący własnego indywidualnego zbawienia w Napoleonie, wyzwoleniu, powstaniach i wojnach. […] To także człowiek przywiązany – do ludzi, do opinii, do miejsca.”

Który bohater Lalki Bolesława Prusa został opisany w przytoczonym fragmencie Lalki i perły Olgi Tokarczuk? Podaj nazwisko tego bohatera.

Rozwiązanie

Rozwiązanie: Rzecki / Ignacy Rzecki / I. Rzecki.

Uwaga z klucza: pomyłka w imieniu lub nazwisku bohatera skutkuje przyznaniem 0 pkt.

Zadanie 11.2

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Wykaż, że bohater Lalki Bolesława Prusa, opisany w przytoczonym fragmencie Lalki i perły Olgi Tokarczuk, to człowiek przywiązany do ludzi. W odpowiedzi odwołaj się do relacji tego bohatera z wybranym bohaterem Lalki Bolesława Prusa.

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • O przywiązaniu Rzeckiego do ludzi świadczy fakt, że bardzo przeżył śmierć swojego przyjaciela Katza i często go wspominał.
  • Ignacy Rzecki był osobą przywiązaną do innych ludzi, gdyż przejmował się losem Stanisława Wokulskiego i chciał go wyswatać ze Stawską, ponieważ wierzył, że w ten sposób kupiec osiągnie szczęście.

Uwaga z klucza: zadanie 11.2. jest oceniane, nawet jeżeli przyznano 0 pkt za zadanie 11.1.

Zadanie 12.1

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Przeczytaj wiersz Antoniego Langego IV [Potrącona życia falą…]:

„Potrącona życia falą / Dusza moja łka: / Łzy się palą – łzy krysztalą – / Wokół szara mgła. / Błędne było życie moje, / Błędny jego kres: / Marzeń roje – niepokoje / I krynice łez. / Siebiem winił i nikogo: / Nieszczęśliwa gra! / Inną drogą płynąć błogo – / Moja ścieżka zła. / Wirem złote sny rozwiane / Otoczyły mnie: / Zapomniane, opłakane / Widzę bogi w śnie.” [Z tomu Rozmyślania, 1906]

Czy w przytoczonym wierszu Antoniego Langego podmiot liryczny wyraża postawę dekadencką? Uzasadnij odpowiedź.

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Podmiot liryczny wyraża postawę dekadencką, ponieważ pesymistycznie patrzy na swoje życie.
  • Tak. Podmiot liryczny utworu jest nastawiony do wszystkiego pesymistycznie, ma świadomość przegrania swego życia, popełnionych błędów i bezcelowości działań. Eksponuje smutek i poczucie bezsensu. To cechy typowe dla postawy dekadenckiej.

Zadanie 12.2

1 pkt
Język w użyciu (środki językowe i retoryczne)

Uzupełnij tabelę. Podaj nazwy środków wyrazu artystycznego, których przykłady – z zacytowanego wiersza Antoniego Langego (zadanie 12.1.) – zamieszczono w tabeli.

PrzykładNazwa środka wyrazu artystycznego
Dusza […] łka
Zapomniane […] bogi

Rozwiązanie

Rozwiązanie:

PrzykładNazwa środka wyrazu artystycznego
Dusza […] łkaprzenośnia/metafora, ożywienie/animizacja, uosobienie/personifikacja, antropomorfizacja, wyraz dźwiękonaśladowczy/onomatopeja
Zapomniane […] bogiepitet, archaizm

Zadanie 13.1

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Przeczytaj fragment Przedwiośnia Stefana Żeromskiego, w którym Cezary Baryka polemizuje z argumentacją dotyczącą roli klasy robotniczej: „Jeżeli tutejsza klasa robotnicza przeżarta jest nędzą i chorobami, jeśli ta klasa jest w stanie zwyrodnienia […], to jakimże sposobem i prawem ta właśnie klasa może rwać się do roli odrodzicielki tutejszego społeczeństwa? […] Klasa przeżarta nędzą i chorobami może być tylko obiektem czyjejś akcji odrodzeńczej, lecz w żadnym razie nie czynnikiem odradzającym.”

Wyjaśnij, z jakim poglądem komunistów polemizował Cezary Baryka w przytoczonym fragmencie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego.

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Klasa robotnicza powinna pełnić przywódczą rolę w odnowie społeczeństwa.
  • Z poglądem, że klasa robotnicza przyczyni się do odrodzenia społecznego.
  • Polemizował z poglądem, że jedyną szansą na uzdrowienie społeczeństwa jest rewolucja komunistyczna pod przewodnictwem klasy robotniczej.

Język polski

Poziom podstawowy

799 zł
Szczegóły

Zadanie 13.2

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Jakim typem argumentu posłużył się Cezary Baryka w przytoczonym fragmencie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego (zadanie 13.1.)? Zaznacz właściwą odpowiedź, wybraną spośród podanych A–D.

  • A.

    Ad personam.

  • B.

    Wyrażającym groźbę.

  • C.

    Odwołującym się do autorytetu.

  • D.

    Opartym na logicznym rozumowaniu.

Rozwiązanie

Odpowiedź: D.

Zadanie 14

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Przeczytaj fragment Ferdydurke Witolda Gombrowicza, w którym dorosły bohater (Józio) pod wpływem belfra Pimki zaczyna zachowywać się jak uczeń: „[…] wystawiłem dwa palce do góry, jak to robią uczniowie w szkole, gdy chcą się odezwać. […] – Niech Kowalski siedzi. […] I siedziałem w nierealnym nonsensie jak we śnie, zakneblowany, zbelfrzony i zabelfrowany […]”

Na podstawie przytoczonego fragmentu Ferdydurke Witolda Gombrowicza wyjaśnij, na czym polega koncepcja formy.

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Polega na tym, że w relacjach osoba dominująca narzuca innym sposób postrzegania świata i postępowania.
  • Koncepcja formy wg Gombrowicza zakłada ograniczenie wolności człowieka, np. narzucanie jednostce przez społeczeństwo określonej roli. We fragmencie dorosły mężczyzna pod wpływem Pimki zachowuje się jak uczeń.

Zadanie 15.1

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Przeczytaj fragment Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, w którym Jewriej opowiada narratorowi o złożeniu w łagrze fałszywego zeznania przeciwko czterem Niemcom (rozstrzelanym w efekcie tego zeznania), aby uniknąć wysłania na roboty do lasu, oraz o swojej prośbie, by narrator powiedział mu „rozumiem”.

Na podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wyjaśnij, jak życie w łagrze wpłynęło na postawę Jewrieja.

Rozwiązanie

Przykładowa odpowiedź: Doprowadziło Jewrieja do postępowania niezgodnego z zasadami moralnymi, których przestrzeganie obowiązywało poza obozem.

Zadanie 15.2

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Na podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (zadanie 15.1.) wyjaśnij, dlaczego narrator nie okazał zrozumienia Jewriejowi (nie wypowiedział słowa „rozumiem”).

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Według narratora wypowiedzenie słowa „rozumiem” świadczyłoby o akceptacji na wolności zasad panujących w łagrze.
  • Narrator nie mógł wypowiedzieć słowa „rozumiem”, bo żył już w wolnym świecie, w którym obowiązywał system wartości odmienny od obozowego.
  • Niemoralne zachowania w łagrze należało ocenić inaczej niż wtedy, kiedy doświadczało się życia w obozie. Zgodnie z zasadami na wolności postawa Jewrieja w obozie była nieakceptowalna.

Zadanie 16

1 pkt
Znajomość lektur obowiązkowych

Rozstrzygnij, czy nazwa Ministerstwo Prawdy jest adekwatna do działań tego urzędu opisanych w powieści Rok 1984 George'a Orwella. Uzasadnij odpowiedź.

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi:

  • Nie. Nazwa Ministerstwo Prawdy nie jest adekwatna. Świadczy o tym praca Winstona, który usuwał treści prasowe z dawnych wydań gazet, tak aby pasowały do aktualnego przekazu Partii. Ministerstwo Prawdy, wbrew swojej nazwie, fałszowało rzeczywistość.
  • Tak. Ministerstwo Prawdy to nazwa adekwatna do działania urzędu, który został opisany w Roku 1984, ponieważ to Wielki Brat decydował, co jest prawdą, co obywatele mają uważać za prawdziwe.

Przeczytaj także

Zobacz wszystkie