Matematyka PR — Maj 2015
Arkusz maturalny z matematyki, poziom rozszerzony, sesja Maj 2015 (CKE), z pełnymi rozwiązaniami krok po kroku.
Maj 2015 · CKE
Zadanie 1
1 pktNa rysunku przedstawiony jest zbiór wszystkich liczb rzeczywistych spełniających nierówność .
(zobacz rysunek)
Stąd wynika, że

- A.
- B.
- C.
- D.
Rozwiązanie
Krok 1. Rozpisujemy nierówność z wartością bezwzględną
Nierówność oznacza, że wyrażenie leży między a :
Krok 2. Rozwiązujemy podwójną nierówność
Dodajemy do każdej części:
Dzielimy każdą część przez :
Krok 3. Odczytujemy prawy koniec przedziału
Zbiorem rozwiązań jest przedział . Lewy koniec to , prawy to , więc .
Odpowiedź: D. .
Zadanie 2
1 pktDana jest funkcja określona wzorem
Równanie ma dokładnie
- A.
jedno rozwiązanie.
- B.
dwa rozwiązania.
- C.
cztery rozwiązania.
- D.
pięć rozwiązań.
Rozwiązanie
Krok 1. Analizujemy funkcję na przedziale
Dla mamy . Rozwiązujemy : . Ale , sprzeczne z założeniem — odrzucamy.
Krok 2. Analizujemy funkcję na przedziale
Dla : .
Krok 3. Sprawdzamy i podsumowujemy
— poprawne. Równanie ma dokładnie jedno rozwiązanie.
Odpowiedź: A. jedno rozwiązanie.
Zadanie 3
1 pktLiczba jest równa
- A.
- B.
- C.
- D.
Rozwiązanie
Krok 1. Zapisujemy wzór na sześcian różnicy
, , .
Krok 2. Obliczamy składniki
; ; ; .
Krok 3. Składamy wynik
.
Odpowiedź: C. .
Zadanie 4
1 pktRównanie w przedziale
- A.
nie ma rozwiązań rzeczywistych.
- B.
ma dokładnie jedno rozwiązanie rzeczywiste.
- C.
ma dokładnie dwa rozwiązania rzeczywiste.
- D.
ma więcej niż dwa rozwiązania rzeczywiste.
Rozwiązanie
Krok 1. Szacujemy maksimum lewej strony
. Ponieważ : .
Krok 2. Porównanie
— równość niemożliwa.
Krok 3. Dokładniejsze oszacowanie
Maksimum to .
Odpowiedź: A. nie ma rozwiązań rzeczywistych.
Zadanie 5
1 pktOdległość początku układu współrzędnych od prostej o równaniu jest równa
- A.
- B.
- C.
- D.
Rozwiązanie
Krok 1. Postać ogólna prostej
, .
Krok 2. Wzór na odległość punktu od prostej
Krok 3. Usunięcie niewymierności
Odpowiedź: B. .
Matematyka
Poziom rozszerzony
Zadanie 6
2 pktOblicz granicę
W poniższe kratki wpisz kolejno cyfrę jedności i pierwsze dwie cyfry po przecinku rozwinięcia dziesiętnego otrzymanego wyniku.
Rozwiązanie
Krok 1. Granica pierwszego ułamka
Krok 2. Granica drugiego ułamka
Krok 3. Różnica granic
Krok 4. Rozwinięcie dziesiętne
Odpowiedź: ; kod: 1, 4, 3.
Zadanie 7
2 pktLiczby i są miejscami zerowymi funkcji kwadratowej . Oblicz .
Rozwiązanie
Krok 1. Zapisujemy funkcję w postaci iloczynowej
, .
Krok 2. Obliczamy i
; .
Krok 3. Iloraz
Odpowiedź: .
Zadanie 8
3 pktUdowodnij, że dla każdej liczby rzeczywistej prawdziwa jest nierówność
Rozwiązanie
Krok 1. Pomysł na dowód
Chcemy pokazać jako sumę kwadratów i liczby dodatniej.
Krok 2-3. Rozbicie na kwadraty
Krok 4. Wniosek
, , , suma .
Zadanie 9
3 pktDwusieczne czworokąta wpisanego w okrąg przecinają się w czterech różnych punktach: , , , (zobacz rysunek).
(zobacz rysunek)
Wykaż, że na czworokącie można opisać okrąg.

Rozwiązanie
Krok 1. Plan dowodu
Czworokąt wpisany w okrąg, dwusieczne kątów tworzą . Wystarczy pokazać, że przeciwległe kąty sumują się do .
Krok 2. Oznaczenia połówek kątów
, .
Krok 3. Wykorzystanie wpisania w okrąg
; .
Krok 4. Kąty w
; .
Krok 5-6. Suma przeciwległych kątów
— więc na można opisać okrąg.
Zadanie 10
4 pktDługości boków czworokąta są równe: , , , .
Na czworokącie opisano okrąg. Oblicz długość przekątnej tego czworokąta.
Rozwiązanie
Krok 1. Wprowadzenie oznaczeń
wpisany w okrąg, . , .
Krok 2-3. Twierdzenie cosinusów w obu trójkątach
(z ); (z ).
Krok 4. Wyznaczenie
Krok 5. Obliczenie AC
Odpowiedź: .
Matematyka
Poziom rozszerzony
Zadanie 11
4 pktW pierwszej urnie umieszczono 3 kule białe i 5 kul czarnych, a w drugiej urnie 7 kul białych i 2 kule czarne. Losujemy jedną kulę z pierwszej urny, przekładamy ją do urny drugiej i dodatkowo dokładamy do urny drugiej jeszcze dwie kule tego samego koloru, co wylosowana kula. Następnie losujemy dwie kule z urny drugiej. Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że obie kule wylosowane z drugiej urny będą białe.
Rozwiązanie
Krok 1. Dwa etapy losowania
Urna I: 3 białe, 5 czarnych (8). Losujemy 1 kulę + dokładamy 2 tego koloru do urny II.
Krok 2-3. Prawdopodobieństwa i skład urny II
(biała), (czarna). Po dołożeniu: urna II ma 12 kul (10 białych/2 czarne lub 7 białych/5 czarnych).
Krok 4. Prawdopodobieństwa warunkowe
; .
Krok 5. Prawdopodobieństwo całkowite
Odpowiedź: .
Zadanie 12
4 pktFunkcja określona jest wzorem dla każdej liczby rzeczywistej . Wyznacz równania tych stycznych do wykresu funkcji , które są równoległe do prostej o równaniu .
Rozwiązanie
Krok 1. Warunek równoległości
Styczna równoległa do ma współczynnik 4, czyli .
Krok 2-3. Pochodna i rozwiązanie
lub .
Krok 4-5. Punkty i równania stycznych
; .
Odpowiedź: oraz .
Zadanie 13
5 pktDany jest trójmian kwadratowy . Wyznacz wszystkie wartości parametru , dla których trójmian ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste , , spełniające warunek
Rozwiązanie
Krok 1. Warunki na
; .
Krok 2. Przekształcenie warunku
. Dwie możliwości: lub .
Krok 3-6. Rozwiązanie obu przypadków
Przypadek (a): — odrzucony (poza dziedziną). Przypadek (b): ; tylko w dziedzinie.
Odpowiedź: .
Zadanie 14
5 pktPodstawą ostrosłupa jest kwadrat . Krawędź boczna jest wysokością ostrosłupa, a jej długość jest dwa razy większa od długości krawędzi podstawy. Oblicz sinus kąta między ścianami bocznymi i tego ostrosłupa.
Rozwiązanie
Krok 1-2. Ustawienie i krawędzie boczne
podstawa, . , .
Krok 3.
i , więc płaszczyźnie , stąd .
Krok 4-5. Wysokość i kąt dwuścienny
(z pola ). Kąt to szukany kąt dwuścienny.
Krok 6-7. Twierdzenie cosinusów
Odpowiedź: .
Zadanie 15
6 pktSuma wszystkich czterech współczynników wielomianu jest równa . Trzy pierwiastki tego wielomianu tworzą ciąg arytmetyczny o różnicy równej . Oblicz współczynniki , i . Rozważ wszystkie możliwe przypadki.
Rozwiązanie
Krok 1. Suma współczynników = W(1)=0
Liczba 1 jest pierwiastkiem wielomianu.
Krok 2. Możliwe ciągi pierwiastków
, , — trzy pozycje liczby 1 w ciągu arytmetycznym o różnicy 3.
Krok 3-4. Rozpisanie wielomianów
; ; .
Odpowiedź: .
Matematyka
Poziom rozszerzony
Zadanie 16
7 pktRozpatrujemy wszystkie stożki, których przekrojem osiowym jest trójkąt o obwodzie . Oblicz wysokość i promień podstawy tego stożka, którego objętość jest największa. Oblicz objętość tego stożka.
Rozwiązanie
Krok 1-2. Przekrój osiowy i wysokość
. , dziedzina .
Krok 3-5. Funkcja objętości i maksimum
, . Maksimum przy .
Krok 6. Obliczenie h i V
; .
Odpowiedź: , , .
