Historia PR — Maj 2022

Awers i rewers tego samego współczesnego banknotu.

Podaj nazwy dwóch różnych cywilizacji, do których nawiązuje banknot przedstawiony w źródle. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się do odpowiednich elementów graficznych.

Fotografia budowli starożytnej.

Podaj nazwę typu budowli przedstawionej na fotografii i wyjaśnij cel wznoszenia tego typu obiektów.

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego:

„Data założenia nie zgadza się z danymi archeologicznymi. Nie znaleziono zabytków wcześniejszych niż z ostatniej ćwierci VIII w. p.n.e. (prawie wiek później niż tradycyjna data). Miejsce wybrane na miasto w centrum wybrzeża – na trójkątnym półwyspie z niskimi pagórkami. Mury miasta miały około 35 km długości, a najważniejszy ich odcinek – lądowy – to trzy pasma o wysokości 12 m i grubości 10 m. Starożytna cytadela, także ufortyfikowana, znajdowała się na wysokim wzgórzu zwróconym ku morzu. Odkryto tu niektóre z najstarszych grobów, choć wskutek późniejszych działań rzymskich (całkowite zniszczenie miasta i zaoranie gruntu) nic nie zostało z domostw (mających nieraz 6 pięter) i budowli publicznych. Późniejsze prace doprowadziły do powstania sztucznych basenów portowych: zewnętrznego, prostokątnego – dla floty handlowej, i drugiego, okrągłego – dla wojennej, zamykanych łańcuchem.” (Na podstawie: Wielka historia świata, red. A. Krawczuk, t. 3, Kraków 2005, s. 234.)

Źródło 2. Plan miasta (patrz grafika).

Rozstrzygnij, czy opis zawarty w źródle 1. dotyczy miasta przedstawionego na planie (źródło 2.). Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych w obu źródłach.

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego:

„Dwór cesarski stanowił ośrodek potężnego i scentralizowanego aparatu administracyjnego, którym kierowała armia urzędników. Herakliusz przyjął […] tytuł basileusa, a despotyczny charakter maszynerii państwa uwidocznił się wyraźniej w jej orientalnym ceremoniale. […] Wprawdzie zachowały się pewne zewnętrzne formy dawnych rzymskich instytucji, ale całkowicie podporządkowano je władcy. Senat był zgromadzeniem osób piastujących urzędy, zorganizowanym według reguł ścisłej hierarchii. Przeciwwagę dla głównych urzędników państwowych, podlegających prefektowi […], urzędnikowi zajmującemu się administracją miasta […] i najwyższemu sędziemu […], stanowili urzędnicy dworscy […].” (N. Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią, Kraków 2007, s. 283.)

Źródło 2. Dekoracja z bazyliki św. Witalisa w Rawennie (mozaika, patrz grafika).

Rozstrzygnij, czy tekst i dekoracja dotyczą tego samego państwa. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.

Źródło 1. Fragment kroniki A:

„Jak zaś doszło do wypędzenia króla Bolesława z Polski, długo byłoby o tym mówić; tyle wszakże można powiedzieć, że sam będąc pomazańcem, nie powinien był pomazańca za żaden grzech karać cieleśnie. Wiele mu to bowiem zaszkodziło, gdy przeciw grzechowi grzech zastosował i za zdradę wydał biskupa na obcięcie członków. My zaś ani nie usprawiedliwiamy biskupa – zdrajcy, ani nie zalecamy króla, który tak szpetnie dochodził swych praw […].” (Anonim tzw. Gall, Kronika polska, Wrocław 1996, s. 54.)

Źródło 2. Fragment kroniki B:

„Podwójnie bezecny jest ten, kto życie komuś odebrawszy, gdy nie może zabrać duszy, usiłuje zbrukać [jego dobrą] sławę, a nie mogąc prześladować rzeczywiście, prześladuje go słowami. […] Chociaż te kłamstwa w pojęciu ludzi nieświadomych przyniosły męczennikowi pewną ujmę, to jednak nie mogły go pozbawić powagi świętości. […] Wkrótce potem Bolesław dotknięty niezwykłą chorobą zadał sobie śmierć, a syn jego jedyny, Mieszko, zginął otruty w pierwszym rozkwicie męskości. Tak to cały ród Bolesława poniósł karę za świętego Stanisława […].” (Mistrz Wincenty (tzw. Kadłubek), Kronika polska, Wrocław 2008, s. 78–79.)

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Obaj kronikarze nawiązują do wydarzeń, które miały miejsce

Wyjaśnij różnicę w ocenach postępowania obu stron konfliktu, zaprezentowanych w przytoczonych fragmentach kronik A i B (patrz źródła w zadaniu 5.1.).

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego:

„Był to proces migracji z «przeludnionego» Zachodu na Wschód. Organizatorzy grup migrantów, tzw. zasadźcy, zawierali umowę z właścicielem ziemi co do zasad wzajemnych uprawnień i świadczeń. Zasadźcy często stawali się dziedzicznymi sołtysami. Osadnictwo na nowo zagospodarowanych ziemiach przyczyniało się do złagodzenia poddaństwa osobistego i rozwoju samorządu wiejskiego [tzw. ławy]. Przygotowanie pod uprawę nowych ziem (tzw. osadnictwo na «surowym korzeniu») wymagało dużych nakładów pracy i dlatego osadnicy uzyskiwali zwolnienie od świadczeń na określony umową okres, tzw. «wolniznę».” (Na podstawie: A. Jezierski, C. Leszczyńska, Historia gospodarcza Polski, Warszawa 2002, s. 20–21.)

Źródło 2. Ilustracja z tzw. Zwierciadła saskiego – spisu prawa zwyczajowego z XIII w. (patrz grafika).

Sformułuj dwa argumenty potwierdzające tezę, że źródło 2. stanowi ilustrację procesu scharakteryzowanego w źródle 1.

Źródło 1. Tablica genealogiczna [fragment] przedstawiająca władców litewskich i polskich z dynastii Giedyminowiczów i Jagiellonów (patrz grafika).

Źródło 2. Fragmenty opracowania historycznego:

Fragment A: „19 października […] podpisano uroczyście traktat pokojowy. Zwyciężony zakon zwracał Polsce Pomorze Gdańskie z ziemią chełmińską, michałowską i Warmię, czyli tereny zwane od tej pory Prusami Królewskimi. Krzyżakom pozostała […] część Prus ze stolicą w Królewcu – tzw. Prusy Zakonne. Wielki mistrz uznał się za lennika Polski […].”

Fragment B: „W odpowiedzi na [kampanię oszczerstw szerzonych przeciw Polsce przez Krzyżaków] rektor uniwersytetu krakowskiego […] przedstawił na forum soborowym Traktat o władzy papieża i cesarza nad niewiernymi, potępiający ostro wojny agresywne i podkreślający prawo wszystkich ludów do swobodnego życia na ziemi.”

Fragment C: „Na wzniesionym pośrodku rynku krakowskiego wysokim podium […] ustawiono tron królewski. Zasiadł na nim [król], otaczali go panowie polscy i […] goście zagraniczni. Albrecht złożył polskiemu władcy hołd na klęczkach i przyjął od niego inwestyturę na nowe, świeckie państwo […].” (M. Bogucka, Historia Polski […], Warszawa 2009, s. 88, 101, 119.)

Każdemu wydarzeniu opisanemu we fragmentach A–C (źródło 2.) przyporządkuj władcę ze źródła 1., który był z tym wydarzeniem związany. Odpowiedzi zapisz poniżej. Fragment A – … Fragment B – … Fragment C – …

Rozstrzygnij, czy władcy przedstawieni w źródle 1. (tablica genealogiczna z zadania 7.1.) przejmowali tron litewski na zasadzie primogenitury (pierworództwa). Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych w tablicy genealogicznej.

Źródło 1. Fragmenty opracowania historycznego:

Fragment A: „Jedyną skarbnicą prawdziwej mądrości było dlań Pismo Święte. Ze szczególnym zamiłowaniem rozczytywał się w listach św. Pawła, [gdzie] znalazł podstawę do jednego ze swych głównych twierdzeń teologicznych. Była nim […] doktryna o zbawieniu. […] [U]znał, że najważniejsza dla zbawienia duszy ludzkiej jest wiara w Boga i Jego słowa wyrażone w Ewangelii. Natura ludzka jest ułomna, człowiek grzeszy nawet wtedy, gdy nie chce tego czynić. Gdyby człowiek miał być sądzony według tych uczynków, byłby więc zawsze potępiony. […] Nie przez uczynki więc, lecz przez wiarę, łaskę boską i pokutę osiągnie człowiek zbawienie.”

Fragment B: „Doktryna religijna [tego reformatora] w niewielkim stopniu była oryginalna. Zebrał i usystematyzował to, co przed nim głosili […] inni. I on za jedyne źródło wiary uznał Biblię, odrzucając całkowicie i bezwzględnie wszelką późniejszą tradycję. Najciekawsza chyba w jego poglądzie filozoficzno-religijnym była teoria o […] ograniczonej decyzją Boga woli ludzkiej. «Bóg przeznacza jednych na zbawienie, drugich na potępienie. Ludzie zostają potępieni nie dlatego, że grzeszą, ale grzeszą dlatego, że Bóg ich potępił», pisał […].” (Z. Wójcik, Historia powszechna. Wiek XVI–XVII, Warszawa 2001, s. 179–180, 199.)

Źródło 2. Mapa. Reformacja w Europie (patrz grafika).

Porównaj opisane we fragmentach A i B (źródło 1.) doktryny religijne – przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między nimi.

Na podstawie źródeł 1. i 2. (zadanie 8.1.) oraz własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Tabela. Struktura społeczna ludności Korony u schyłku XVI w.

(Historia Polski w liczbach. Ludność. Terytorium, Warszawa 1994, s. 41.)

Na podstawie danych statystycznych i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego:

„Wojna z Moskwą zaczęła się od straty Połocka, zdobytego przez Iwana IV. Na niczym spełzła wielka wyprawa przygotowana przez Zygmunta Augusta. Ze zmiennym szczęściem toczyły się walki w Inflantach objętych również działaniami wojennymi między Szwecją a Danią. W toku tej wojny nastąpiło najpierw zbliżenie między Szwecją, która dążyła do zdobycia Rygi, a Moskwą. Odpowiedzią na nie był sojusz polsko-duński. Współpraca między sojusznikami była nikła, po czym nastąpiła zmiana przymierzy. Polska zbliżyła się do Szwecji, a Moskwa do Danii. Zawarty układ pokojowy między Szwecją a Danią w Szczecinie nie przyniósł Polsce nic korzystnego. Rzeczpospolita musiała zadowolić się opanowaniem części Inflant oraz rozejmem z Moskwą, który przedłużył się wobec długotrwałości pierwszego i drugiego bezkrólewia.” (Na podstawie: J.A. Gierowski, Historia Polski […], Warszawa 1987, s. 128–129.)

Źródło 2. Mapa Rzeczypospolitej (patrz grafika).

Rozstrzygnij, czy na mapie przedstawiono działania wojenne, o których jest mowa w przytoczonym tekście. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Fotografie rzeźb przedstawiających Dawida – fotografia A i fotografia B (patrz grafika).

Podaj nazwy dwóch stylów w sztuce, reprezentowanych przez rzeźby przedstawione na fotografiach A i B, oraz wymień po jednej widocznej cesze każdego z tych stylów.

Karykatura francuska z końca XVIII wieku (patrz grafika).

Uzasadnij, że karykatura odnosi się do społecznych przyczyn wybuchu rewolucji francuskiej. W swojej odpowiedzi odwołaj się do dwóch elementów graficznych rysunku.

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego:

„Początkowo rząd francuski [Ludwika Filipa] wyrażał gotowość przyjęcia polskich emigrantów i w tym duchu już w marcu […] minister skarbu […] złożył obietnice dyplomatycznemu przedstawicielowi Rządu Narodowego, generałowi Kniaziewiczowi […]. Gdy do Paryża nadeszły wiadomości o klęsce Polaków, doszło do licznych demonstracji antyrządowych, zwłaszcza w Paryżu. Przede wszystkim z tej przyczyny rząd nie chciał dopuścić do stolicy Francji głównej fali uchodźców polskich i kierował ich do miast prowincjonalnych.” (M. Zgórniak, Polska w czasach walk o niepodległość […], Kraków 2001, s. 151.)

Źródło 2. Fragment opracowania historycznego:

„Organizacyjnym centralnym ośrodkiem działalności emigracyjnej stała się Agencja zorganizowana w Paryżu. Agencja była kontynuacją oficjalnego poselstwa władz powstania […]. Kiedy do Paryża zaczęły napływać kolejne fale emigrantów, a pośród nich działacze radykalni i skłóceni po klęsce, z Agencji wyodrębniła się Deputacja, rodzaj kilkuosobowego rządu emigracyjnego. […] Niebawem dołączył do nich generał Jan Henryk Dąbrowski.” (S. Grodziski, Polska w czasach przełomu, Kraków 2004, s. 230–232.)

Rozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. dotyczą skutków tego samego powstania. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Fragment opracowania historycznego:

„Ludwik Mierosławski […] łudził się możliwością jednoczesnego rozpoczęcia wojny wyzwoleńczej przeciwko trzem zaborcom […]. Lekceważąc zasady organizacji, zaopatrzenia i wyszkolenia nowoczesnej armii, […] zdołał jednak przekonać swoich […] współpracowników o możliwości sukcesu. Do sprawdzenia nie doszło, bowiem rozbudowana pośpiesznie w Wielkopolsce konspiracja została zadenuncjowana. Nastąpiły szeroko zakrojone aresztowania; Mierosławski dostał się w ręce policji […]. Po półtorarocznym śledztwie rozpoczął się w Berlinie „wielki proces”. 8 najważniejszych, z Mierosławskim na czele, skazano na karę śmierci. Wyroków nie wykonano z powodu wybuchu rewolucji w Berlinie […]. Fryderyk Wilhelm IV podpisał dla wszystkich skazanych akt […] amnestii […].” (Na podstawie: J. Łojek, Kalendarz historyczny. Polemiczna historia Polski, Warszawa 1994, s. 311.)

Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzeń europejskich, których częścią była – wspomniana w tekście – rewolucja w Berlinie.

Uzasadnij, że autor fragmentu opracowania historycznego (zadanie 14.1.) krytycznie odnosi się do działań Ludwika Mierosławskiego.

Karykatura brytyjska z 1860 roku (patrz grafika) z podpisem: „WŁAŚCIWA NOGA WRESZCIE W BUCIE. Garibaldi – «Jeśli dalej się nie uda, spróbuj, Panie, nieco więcej prochu»”.

Wyjaśnij wymowę ideową rysunku, interpretując jego dwa elementy graficzne. W odpowiedzi odwołaj się do faktografii.

Wykresy. Struktura gospodarstw rolnych w trzech zaborach (dane z początku XX w.) – wykres A, wykres B i wykres C (patrz grafika). (Na podstawie: J. Buszko, Od niewoli do niepodległości (1864–1918), Kraków 2000, s. 179.)

Rozstrzygnij, który wykres przedstawia strukturę gospodarstw w Galicji. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do danych z wykresów i wiedzy własnej.

Wyjaśnij zależność między strukturą gospodarki w Galicji (zadanie 16.1.) a zjawiskiem emigracji.

Karykatura – Bismarck wprowadza Alzację i Lotaryngię do Reichstagu (patrz grafika).

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Karykatura odnosi się do wydarzeń z roku

Fotografie obrazów – fotografia A i fotografia B (patrz grafika).

Rozstrzygnij, która z fotografii (A czy B) ukazuje obraz powstały w stylu impresjonistycznym. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednej widocznej na obrazie cechy tego stylu.

Odznaka z godłem amerykańskiej VII Eskadry Lotniczej im. Tadeusza Kościuszki walczącej w wojnie polsko-bolszewickiej (patrz grafika).

Sformułuj dwa argumenty potwierdzające tezę, że godło nawiązuje do dokonań politycznych patrona eskadry.

Źródło 1. Ulotka wyborcza z wierszykiem (patrz grafika):

„Przezwały się «centrolewem» / Fałszowane karty, / I z tych kart się złożył domek / Głupi i zażarty, / Każda karta do Marszałka / Nienawiścią puchnie, / Lecz co będzie, moi drodzy, / Jeżeli On dmuchnie?”

Źródło 2. Henryk Comte – Zwierzenia adiutanta w Belwederze i na Zamku [fragment]:

„W piątek 14 maja około godziny 16 otrzymałem od prezydenta rozkaz: oddziały przyboczne […] maszerują z prezydentem i rządem do Wilanowa. […] Po blisko dwugodzinnym marszu przybyliśmy do Wilanowa. Natychmiast rozpoczęło się posiedzenie Rady Gabinetowej. […] W niezwykłym napięciu nerwów oczekiwaliśmy wyników narady. […] W parę minut później dowiedziałem się, że prezydent, podobnie jak i premier Witos […] oraz wszyscy ministrowie, […] wypowiedzieli się stanowczo przeciw dalszemu przelewowi krwi.” (Wspomnienia w relacjach i dokumentach, Warszawa 1987, s. 106‒108.)

Rozstrzygnij, czy ulotka zaprezentowana w źródle 1. powstała przed wydarzeniami opisanymi w źródle 2., czy – po tych wydarzeniach. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Źródło 1. Fragment rozmowy telefonicznej Hermanna Göringa (Berlin) z Joachimem von Ribbentropem (Londyn):

„Göring: […] Panuje entuzjazm nie do opisania. Może pan to usłyszeć przez radio. Ribbentrop: Jest to wprost fantastyczne, nieprawdaż? Göring: Oczywiście. Wydarzenie to całkowicie zaćmiło nasz ostatni marsz do Nadrenii. Führer był głęboko wzruszony, gdy ubiegłej nocy rozmawiał ze mną. Niech pan nie zapomina, że teraz po raz pierwszy ujrzał on znów swą ojczyznę.” (Dokumenty i materiały z przedednia drugiej wojny światowej, t. 1, Warszawa 1949, s. 75.)

Źródło 2. Rysunek satyryczny „UDANE POLOWANIE” z podpisem: „Mussolini: «Wszystko w porządku, Adolfie – w ogóle nie słyszałem strzału»” oraz napisami „REZERWAT ŚCISŁY – AUSTRIACKA INTEGRALNOŚĆ” (patrz grafika).

Rozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. dotyczą wydarzeń z tego samego roku. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Wyjaśnij wymowę karykatury (zadanie 21.1., źródło 2.) w kontekście postanowień traktatu wersalskiego.

Charles de Gaulle, Pamiętniki [fragment]:

„Francja przeżywa najstraszliwszy kryzys w swojej historii. […] Poddając się niewybaczalnej panice, przygodni kierownicy naszego kraju przyjęli warunki przeciwnika i podlegają jego prawu. Tymczasem niezliczone dowody wykazują, że naród i Imperium nie zgadzają się na taką haniebną niewolę. Miliony Francuzów lub francuskich obywateli postanowiły kontynuować wojnę aż do wyzwolenia […]. W chwili obecnej nie ma już prawdziwego rządu francuskiego. Organ […], który pretenduje do tej nazwy, jest niekonstytucyjny i podległy najeźdźcy. […] Trzeba więc, aby nowe władze wzięły na siebie zadanie kierowania wysiłkiem francuskim w toczącej się wojnie. Wydarzenia każą mi wziąć na siebie ten święty obowiązek.” (T. Maresz, K. Juszczyk, Historia w tekstach źródłowych […], t. 4, Rzeszów 2000, s. 9.)

Wyjaśnij, jaką sytuację polityczną Francji autor Pamiętników nazwał haniebną niewolą.

Wykresy. Zniszczenia budynków w Warszawie według stanu z 1945 roku (w %). (Na podstawie: W. Sienkiewicz, Polska od roku […], Warszawa 2012, s. 215.)

Odwołując się do wykresów oraz własnej wiedzy, wyjaśnij przyczynę różnej skali zniszczeń między lewobrzeżną a prawobrzeżną Warszawą.

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego:

„W ciągu trzech dni wzniesiono tymczasową konstrukcję wystarczającą, żeby uniemożliwić swobodne przemieszczanie się pomiędzy dwiema częściami Berlina. W ciągu kolejnych tygodni podniesiono ją i wzmocniono. Dodano reflektory, drut kolczasty i posterunki strażnicze; drzwi i okna budynków […] najpierw przesłonięto, a następnie zamurowano. Przedzielono ulice i place, a cały transport między obiema częściami miasta podlegał ścisłej kontroli albo też całkowicie zamarł. Berlin miał swój mur.” (T. Judt, Powojnie. Historia Europy od roku 1945, Poznań 2013, s. 300.)

Źródło 2. Karykatura z epoki – dwie postacie po obu stronach granicy z napisami „ZACHODNIE NIEMCY” i „WSCHODNIE NIEMCY” (patrz grafika).

Rozstrzygnij, które z wydarzeń przedstawionych w źródłach 1. i 2. miało miejsce wcześniej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Gospodarstwa rolne wg województw w 1950 roku (patrz grafika/mapa). (W. Sienkiewicz, Polska od roku 1944. Najnowsza historia, Warszawa 2012, s. 220.)

Wyjaśnij, dlaczego na terenie niektórych województw gospodarstwa nowo utworzone stanowiły 100% gospodarstw rolnych.

Źródło 1. Fragment przemówienia:

„Stalinowi całkowicie obce były cechy leninowskie […]. Działał na coraz szerszą skalę i coraz uporczywiej poprzez organy karne, gwałcąc przy tym często wszelkie istniejące normy moralności oraz ustawy radzieckie. Masowe aresztowania i deportacje wielu tysięcy ludzi, egzekucje bez sądu i normalnego śledztwa wywoływały stan niepewności, strach, a nawet rozjątrzenie. Towarzysze! Musimy zdecydowanie raz na zawsze obalić kult jednostki, wysnuć odpowiednie wnioski w dziedzinie pracy zarówno ideologiczno-teoretycznej, jak i praktycznej. […] Należy do końca naprawić zło, spowodowane aktami gwałcenia rewolucyjnej praworządności socjalistycznej, jakie nagromadziły się przez dłuższy czas wskutek ujemnych następstw kultu jednostki. […] Jesteśmy całkowicie przekonani, że nasza partia, uzbrojona w historyczne uchwały XX Zjazdu, poprowadzi naród radziecki drogą leninowską do nowych sukcesów, do nowych zwycięstw.” (Wiek XX w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, s. 338–340.)

Źródło 2. Wykres. Liczba więźniów Gułagu w latach 1930–1956 (w mln) (patrz grafika). (Na podstawie: A. Radziwiłł, W. Roszkowski, Historia […]. Wiek XX, Warszawa 2004, s. 206.)

Podaj nazwisko przywódcy, który wygłosił przemówienie cytowane w źródle 1.

Uzasadnij, odwołując się do danych z wykresu (zadanie 26.1., źródło 2.), że obietnice zaprezentowane w cytowanym przemówieniu zostały częściowo spełnione.

Fragmenty biogramów:

Fragment 1.: „On nas wciągnął w przepaść, a wciągnął przez to, że był sympatyczny, mówił obcymi językami, […] lubili go Francuzi i bulili mu ogromną forsę – dzisiaj nie chcą dać grosza, a jemu dawali miliardy. Właściwie sekretarze partyjni zmarnowali te miliardy, bo każdy chciał mieć inwestycję dewizową, największą była Huta Katowice. […] Przynajmniej dał dziesięć lat złudnego dobrobytu, wybudował parę dworców, parę lotnisk, to po nim zostanie.”

Fragment 2.: „Słyszałem jego sławne przemówienie na placu Teatralnym, kiedy przyjechał. To był chyba maj 1945. Wśród ruin – tłum się zebrał i on przemówił. [...] [I] wtedy był płacz ogólny na placu, bo uważali, że przyjechał zbawca, że będzie ratował. Nie bardzo udał się ten ratunek, jak wiemy. [...] Zrobiono oszustwo wyborcze stuprocentowe i dostał 24 mandaty, co było kpiną już kompletną.”

Fragment 3.: „Niezwykle porządny i uczciwy człowiek […]. Dla mnie było niespodzianką, że został doradcą Wałęsy. Ja myślałem, że on będzie działaczem duchowym, katolickim – redaktor «Więzi», a tu wdał się w politykę, [...] ale pierwszym niekomunistycznym premierem jednak został!” (S. Kisielewski, Abecadło Kisiela, Warszawa 1990, s. 14, 38, 40.)

Do każdego fragmentu biogramu dopisz nazwisko osoby, której on dotyczy. Odpowiedzi zapisz poniżej. Fragment 1. – … Fragment 2. – … Fragment 3. – …

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego:

„[Podpisano] porozumienie dotyczące realizacji wszystkich 21 postulatów [Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego]. Punkt pierwszy przewidywał «powołanie samorządnych związków zawodowych, które byłyby autentycznym reprezentantem klasy pracującej». […] W tym samym kierunku szło zagwarantowanie prawa do strajku – a zatem do wyrażania sprzeciwu wobec władzy – oraz gwarancje bezpieczeństwa dla jego uczestników i osób wspierających. Porozumienie nie przewidywało zniesienia cenzury […], ale przewidywał[o], że działalność mediów będzie «służyć wyrażaniu różnorodności myśli, poglądów i sądów» i będzie poddana kontroli społecznej. Uzgodniono również, że w radiu będzie w niedzielę nadawana Msza święta.” (Polski wiek XX. […], red. K. Persak i P. Machcewicz, t. 4, Warszawa 2011, s. 173.)

Źródło 2. Fotografia z epoki (patrz grafika).

Rozstrzygnij, czy porozumienie – o którym mowa w źródle 1. – zostało wypracowane podczas spotkania, do którego nawiązuje fotografia ze źródła 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.