Historia PR — Maj 2021

Źródło 1. Plan miasta starożytnego (schematyczny plan z zaznaczonymi obiektami: twierdza północna, twierdza południowa, brama Isztar, świątynia Ninmah, pałac Nabuchodonozora, świątynia Isztar, zikkurat, świątynia Marduka, rzeka Eufrat, kanał, mur zewnętrzny Nabuchodonozora).

Źródło 2. Ilustracje budowli starożytnych (trzy fotografie budowli oznaczone literami A, B, C).

Podaj nazwę miasta przedstawionego w źródle 1. oraz literę, którą oznaczono ilustrację budowli (źródło 2.) związanej z tym miastem.

Źródło 1. Fragment dzieła starożytnego historyka:

„O świcie wyprowadzili wojska z obozu i ustawili do boju – Kartagińczycy do boju o własne życie i panowanie w Afryce, Rzymianie o panowanie i rządy nad całym światem. […] Nigdy też nagród los nie wyznaczał większych dla zapaśników niż te, o które teraz rozgrywała się walka. Bo zwycięzcy w tej walce mieli panować nie tylko nad Afryką czy nad Europą, ale także, jak się niebawem ziściło, nad pozostałymi częściami znanego w dziejach świata.” (Polibiusz, Dzieje, t. II, Wrocław 2005, s. 179.)

Źródło 2. Mapa imperium rzymskiego (z legendą: imperium rzymskie; państwa sprzymierzone z imperium rzymskim na podstawie traktatów).

Rozstrzygnij, czy mapa przedstawia obszar imperium rzymskiego przed czy po wydarzeniu opisanym w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Ilustracja budowli starożytnej (fotografia budowli o cylindrycznej rotundzie zwieńczonej kopułą, z przylegającym doń portykiem kolumnowym i trójkątnym tympanonem – Panteon w Rzymie).

Sformułuj dwa argumenty na poparcie tezy, że zaprezentowana na ilustracji budowla jest przykładem zarówno greckich, jak i rzymskich rozwiązań w dziedzinie architektury.

Źródło 1. Mapa: Basen Morza Śródziemnego oraz Bliski i Środkowy Wschód w VII–VIII wieku (z zaznaczonym terytorium państwa arabskiego w 632 r. oraz granicami państwa w okresie największego rozwoju terytorialnego, z datami podbojów kolejnych obszarów).

Źródło 2. Fotografie wystroju wewnętrznego budowli sakralnych, oznaczone literami A i B.

Rozstrzygnij, który z przedstawionych w źródle 2. obiektów – A czy B – powstał w następstwie zmian terytorialnych ukazanych w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do mapy i wybranej fotografii.

Mapa. Ziemie polskie pod panowaniem pierwszych Piastów (966–1020 r.) – z zaznaczonymi trzema wariantami granic (A, B, C) oraz siedzibami arcybiskupstw, biskupstw, grodów stołecznych i innych miejscowości.

Rozstrzygnij, która z granic – A, B czy C – przedstawia obszar państwa Piastów z roku zjazdu gnieźnieńskiego. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści mapy.

Fragment opracowania historycznego:

„W samym centrum zagrożenia znajdowały się Węgry. Unia Korony św. Stefana z potężną wówczas monarchią polsko-litewską wydawała się rozwiązaniem idealnym i zyskiwała coraz więcej zwolenników na Węgrzech, a rzecznikiem jej stała się Stolica Apostolska. […] W marcu 1440 r. odbyło się w Krakowie uroczyste przekazanie korony węgierskiej Władysławowi, w dwa miesiące później znalazł się Władysław na Węgrzech, a w lipcu został koronowany.” (J. Wyrozumski, Historia Polski […], Warszawa 1983, s. 204.)

Rozstrzygnij, czy w tekście jest mowa o pierwszej w historii unii polsko-węgierskiej. Odpowiedź uzasadnij.

Na podstawie tego samego fragmentu opracowania historycznego (zob. zadanie 6.1.) wyjaśnij, o jakim zagrożeniu jest mowa w tekście. W odpowiedzi odwołaj się do faktografii.

Źródło 1. Ilustracja fasady katedry w Kolonii (fotografia dwuwieżowej gotyckiej fasady z ostrołukowymi oknami i strzelistymi wieżami).

Źródło 2. Fotografie wnętrz kościołów, oznaczone literami A i B.

Rozstrzygnij, na której fotografii ze źródła 2. – A czy B – przedstawiono wnętrze charakterystyczne dla stylu zilustrowanego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do dwóch widocznych cech tego stylu.

Źródło 1. Fragment kroniki:

„Przyrzekł [ten władca] wszystkie granice Królestwa Polskiego [opatrzyć], w szczególności zaś zobowiązał się sam, swoimi ludźmi, własnym kosztem i staraniem odzyskać Pomorze; dalej, jeśli wspomniany król Polski Kazimierz zejdzie bez męskiego potomstwa, [a on] po nim na Królestwie nastąpi, nie wnosić na urząd starościński żadnego cudzoziemca.” (Kronika […], Kraków 2001, s. 29.)

Źródło 2. Fragment dokumentu z epoki:

„Najjaśniejsza pani, […] przyjmij wielkiego księcia […] za syna i oddaj mu w małżeństwo najukochańszą córkę swoją […], królowę polską. […] Wielki książę […], ze wszystkimi swoimi braćmi, […] chce, życzy i pragnie przyjąć wiarę katolicką świętego rzymskiego kościoła. […] Nareszcie tenże wielki książę […] obiecuje ziemie swoje […] do Korony Królestwa Polskiego na zawsze włączyć [applicare].” (W. Uruszczak, Państwo […], Warszawa 1999, s. 67.)

Uzupełnij tabelę – w odpowiednie miejsca wpisz nazwy państw, z którymi Polska zawarła układ, a także nazwy dynastii, z których wywodzili się władcy tych państw w momencie zawierania układu.

Na podstawie źródeł 1. i 2. z zadania 8.1. rozstrzygnij, które ze źródeł opisuje wydarzenie chronologicznie późniejsze. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Źródło 1. Ilustracje przedstawiające duchownych, oznaczone literami A i B.

Źródło 2. Fragment opracowania historycznego:

„Zakon […] od początku miał się składać z elity intelektualnej, poddanej, przed przyjęciem ślubów, wieloletnim studiom i doświadczeniom. Zakon był ściśle zhierarchizowany, jego zwierzchnicy podlegali wprost papieżowi […]. Działalność […] skupiała się w punktach węzłowych ówczesnego społeczeństwa. Oni otaczali królów i książąt w charakterze kaznodziei i spowiedników. Oni też zorganizowali sieć szkół na dobrym poziomie […]. Nie rezygnowali również z misji zamorskich.” (A. Wyczański, Historia powszechna […], Warszawa 1983, s. 153.)

Rozstrzygnij, która z ilustracji odnosi się do zakonu opisanego w tekście. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do tekstu i elementów graficznych wybranej ilustracji.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Założycielem zakonu, o którym mowa w źródle 2. (zob. zadanie 9.1.), był

Źródło 1. Tablica genealogiczna Jagiellonów i Wazów (fragment) – z władcami: Zygmunt I Stary i Gustaw I Waza, ich potomkowie Zygmunt II August, Katarzyna Jagiellonka, Jan III Waza, Karol IX Sudermański, dalej Anna Jagiellonka, Zygmunt III Waza, Gustaw II Adolf, Katarzyna, Krystyna, Karol X Gustaw, a także Władysław IV Waza i Jan II Kazimierz Waza (z podanymi datami panowania).

Źródło 2. Fragmenty opracowania historycznego:

Fragment A: „[Król ten] zorientowawszy się, że sam nie połknie polskiej zdobyczy, zwrócił się o pomoc do elektora brandenburskiego, przyrzekając mu w zamian nie tylko Warmię, lecz również Wielkopolskę oraz uznanie pełnej suwerenności Prus Książęcych. Trzecim współrealizatorem projektu rozbioru Polski miał być książę Jerzy II Rakoczy.”

Fragment B: „Nakładanie się konfliktów wyznaniowych na polityczne utrudniało osiągnięcie porozumienia między królem a rokoszanami. Po przewlekłych i bezpłodnych pertraktacjach obie strony chwyciły za oręż. W lipcu […] wojskom królewskim udało się pod Guzowem (koło Radomia) pokonać główne siły przeciwników. W rok później upokorzony [przywódca rokoszan] musiał przeprosić króla na posiedzeniu senatu w Krakowie.”

Fragment C: „Armia rosyjska, dowodzona przez bojara Szeina, obległa […] Smoleńsk, mocno jednak ufortyfikowany przez Polaków. [Król] pospieszył na odsiecz twierdzy, a jego sukcesy militarne zmusiły Moskwę do podpisania pokoju w Polanowie […]; Polska zachowywała wszystkie zdobycze terytorialne, przyznane jej w rozejmie deulińskim, król zaś zrzekał się pretensji do tronu carskiego.” (H. Samsonowicz, J. Tazbir, T. Łepkowski, T. Nałęcz, Polska […], Warszawa 2003, s. 166, 182, 194.)

Każdemu fragmentowi tekstu ze źródła 2. przyporządkuj uczestniczącego w opisanych tam wydarzeniach władcę ze źródła 1. Odpowiedzi zapisz poniżej.

Fragment A – ....................

Fragment B – ....................

Fragment C – ....................

Na podstawie tablicy genealogicznej (zob. zadanie 10.1.) i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Fragment dedykacji dla żony hetmana Zofii Chodkiewiczowej:

„Tę pracę moję Waszej Miłości […] oddawam i dedykuję naonczas, gdy o sławnym zwycięstwie, które Jego Mość Pan Hetman Małżonek Waszej Miłości nad nieprzyjacielem odniósł, szczęsna nowina doszła […]. Pan Małżonek, jako prawdziwy ojczyzny miłośnik, a czuły w powinności swej hetman, gardło i zdrowie swe na obronę religijej katolickiej i miłej Ojczyzny [chwałę] ochotnie niesie. Któremu aby Pan Bóg zwycięstwo nad wiarołomcą Sudermanem dać raczył, wszyscy, którzy Ojczyźnie miłej i dobru Rzeczypospolitej z serca sprzyjamy, jego świętej miłości prosimy.” (Żywot świętego Kazimierza […], oprac. J. Okoń, K. Gara, Warszawa 2016, s. 68–69.)

Udowodnij, podając dwa argumenty, że przedstawiona w tekście charakterystyka hetmana zawiera elementy typowe dla kultury sarmackiej.

Fragment aktu zawiązania konfederacji:

„My, senatorowie, ministrowie [Rzeczypospolitej], urzędnicy kor[onni], tudzież urzędnicy, dygnitarze i rycerstwo kor[onne], widząc, że już dla nas nie masz [Rzeczypospolitej], iż sejm dzisiejszy, na niedziel tylko sześć zwołany, przywłaszczywszy sobie władzę prawodawczą na zawsze […], ciągle ją ze wzgardą praw uzurpując, połamał prawa kardynalne, zmiótł wszystkie wolności szlacheckie, […] nową formę rządu, za pomocą mieszczan, ułanów, żołnierzy, narzuconą sukcesję tronu postanowił, królowi od przysięgi, na pacta conventa wykonanej, uwolnić się dozwolił, władzę królów rozszerzył, rzeczpospolitą w monarchię zamienił, szlachtę bez posesji od równości i wolności odepchnął, wolę narodu, w instrukcjach wojewódzkich daną, […] sam pod konfederacją sejmując, konfederować się całemu narodowi, prócz siebie, zakazał […], w wojnę szkodliwą przeciwko Rosji, sąsiadki naszej najlepszej, najdawniejszej z przyjaciół i sprzymierzeńców naszych, wplątać nas usiłował […]. [P]rzeciwko wszystkim prawom i ustawom na tym sejmie wypadłym, które by wolność Rzczpltej obalały […], konfederujemy się i wiążemy się węzłem nierozerwanym konfederacji […]. [O]braliśmy sobie za marszałka J.W. Stan[isława] Szczęsnego Potockiego, generała kor[onnego] artylerii […], a za wodzów wojsk kor[onnych] przy konfederacji i jej władz będących J.W. Ksawerego Branickiego, w[ielkiego] kor[onnego], Seweryna Rzewuskiego poln[ego] kor[onnego] hetmanów.” (Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 438.)

Rozstrzygnij, czy cytowany dokument jest aktem zawiązania konfederacji barskiej czy targowickiej. Odpowiedź uzasadnij, podając dwa argumenty.

Na podstawie dokumentu z zadania 12.1. wymień dwa przykłady praw kardynalnych, których połamanie zarzucili sejmowi w cytowanym dokumencie konfederaci.

Źródło 1. Fragment konstytucji:

„Artykuł 5. Korona książęca […] jest dziedziczną w osobie Króla Saskiego, jego potomków, dziedziców i następców w porządku następstwa ustanowionego w domu saskim.

Artykuł 6. Rząd jest w osobie króla. On sprawuje w całej swojej zupełności urzędowanie władzy wykonawczej. Od niego wychodzą projekta ustaw.” (Wiek XIX w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 40.)

Źródło 2. Mapy przedstawiające terytoria dwóch państw, oznaczone literami A i B.

Rozstrzygnij, na terytorium którego z zaprezentowanych w źródle 2. państw – A czy B – obowiązywała konstytucja zacytowana w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Źródło 1. Mapa: Wystąpienia społeczne i narodowe w Europie (z legendą: próby zmiany ustroju, wystąpienia narodowe, wystąpienia społeczne, oznaczonymi m.in. w Paryżu, Berlinie, Frankfurcie, Pradze, Wiedniu, Budapeszcie, Mediolanie, Wenecji, Rzymie, Neapolu, Palermo, Poznaniu, Krakowie, Lwowie).

Źródło 2. Fragment opracowania historycznego:

„[N]ajbardziej dojrzałym owocem [prac parlamentu] było ogłoszenie […] konstytucji zjednoczonych, federacyjnych Niemiec, które miały mieć cesarza, wspólny rząd, dwuizbowy parlament i czarno-złoto-czerwoną flagę. Na cesarza wybrano króla Prus Fryderyka Wilhelma IV, lecz ów nie wykazał zainteresowania dla [tej] korony, która – jak się wyraził – „zalatywała rynsztokiem”.” (A. Chwalba, Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2011, s. 321.)

Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzeń przedstawionych na mapie oraz rok, w którym się rozpoczęły.

Na podstawie źródeł z zadania 14.1. rozstrzygnij, czy do wydarzeń opisanych w tekście (źródło 2.) doszło w trakcie wystąpień przedstawionych na mapie (źródło 1.). Odpowiedź uzasadnij.

Źródło 1. Sytuacja przemysłowa w jednym z zaborów:

„Ropa naftowa, od dawna służąca chłopom [tego regionu] do różnych celów gospodarskich, zaczęła od wynalazku Łukasiewicza […] stanowić ważny produkt przemysłowy, zaspokajający potrzeby […] miast, kolei i przemysłu. W 1867 r. użyto pierwszego silnika parowego do napędu urządzenia wiertniczego, a w 1884 r. wprowadzono nowoczesną kanadyjską metodę udarową. Nowe metody techniczne wymagały kapitałów. Większość z nich napływała z zagranicy […]. [N]a początku XX w. [region ten dostarczał] 5% światowego wydobycia ropy.” (A. Jezierski, C. Leszczyńska, Historia gospodarcza Polski, Warszawa 2002, s. 190.)

Źródło 2. Fragment wspomnień:

„Moje pokolenie nie pamiętało już szkół niemieckich, […] węszących wszędzie zdradę i spisek […], brania do wojska na dwanaście lat i powszechnego zakazu używania języka polskiego w każdym, nawet najniższym urzędzie. Chodziłem już do polskiej szkoły. Wprawdzie historia Polski była przedmiotem nadobowiązkowym i wykładanym w czasie wolnego od nauki popołudnia, ale uczono jej na podstawie źródeł polskich […]. Czytywało się dzienniki polskie, a cenzura ich była dość łagodna, leczył polski lekarz, sędzia polski sądził, teatr polski nas bawił. Obchodziliśmy wszystkie święta narodowe, cóż więc dziwnego, że zacierała się w nas młodych […] świadomość, że się jest poddanym obcego państwa.” (A. Wysocki, Sprzed pół wieku, Kraków 1958, s. 27–28.)

Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tego samego zaboru. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do zawartych w nich informacji.

Źródło 1. Sonet Emmy Lazarus z 1883 roku umieszczony na cokole Statui Wolności w Nowym Jorku w 1903 roku (tłum. Wiktor J. Darasz):

„Nie niczym grecki gigant ze spiżu odlany, Ze stopami po obu stronach morskiej toni, Młoda, mocna kobieta, trzymająca w dłoni Pochodnię, stanie dumnie u portowej bramy. A światło jej pochodni to piorun schwytany, Ucieczka Uciśnionych jej imię, bo chroni. Głosi ona gościnę wszystkim, co pogoni Uszli i przybywają do krain nieznanych. „Stare kraje, swą dawną zachowajcie chwałę” – Wykrzykuje bez przerwy niemymi wargami – „Dajcie mi tylko swoich biednych tłumy całe, Obejmę ich gościnnie mymi ramionami. Przyślijcie mi bezdomnych gromady niemałe, Dla nich podnoszę lampę nad portu wodami.”

Źródło 2. Karykatura amerykańska z 1880 roku, przedstawiająca Wuja Sama przed budynkiem „Amerykańska Arka Schronienia” witającego imigrantów, z napisami reklamującymi darmową edukację, ziemię, wolność słowa i głosowania, darmowy obiad oraz brak uciążliwych podatków, kosztownych królów, obowiązkowej służby wojskowej i więzów, na tle widocznej z boku burzy oznaczonej jako „wojna”.

Porównaj wymowę ideową sonetu (źródło 1.) oraz karykatury (źródło 2.). W odpowiedzi odwołaj się do treści obu źródeł.

Fotografia z XIX wieku (kobieta stojąca przy urządzeniu telegraficznym z taśmą papierową).

Podaj nazwę wynalazku, przy którym stoi ukazana na fotografii kobieta, i wyjaśnij cywilizacyjne znaczenie jego upowszechnienia.

Źródło 1. Fragment dokumentu z epoki:

„[B]y ziemie polskie, przez waleczne ich wojska ciężkimi ofiarami panowaniu rosyjskiemu wydarte, do szczęśliwej wywieść przyszłości, […] Cesarz Austrii i Apostolski Król Węgier oraz […] Cesarz Niemiecki ułożyli się, by z ziem tych utworzyć państwo samodzielne z dziedziczną monarchią i konstytucyjnym ustrojem. […] We własnej armii nadal żyć będą pełne sławy tradycje wojsk polskich dawniejszych czasów i pamięć walecznych polskich towarzyszy broni we wielkiej obecnej wojnie. Jej organizacja, wykształcenie i kierownictwo uregulowane będą we wspólnym porozumieniu.” (Wiek XX w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 64–65.)

Źródło 2. Karykatura – kobieta symbolizująca Polskę, z zakneblowanymi ustami i zakutymi w kajdany rękami, stojąca między dwoma niemieckimi żołnierzami przed tablicą z napisem „Proklamacya Królestwa Polskiego”.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zacytowany w źródle 1. dokument został wydany

Źródło 3. Fragment pamiętnika księżnej Marii Zdzisławowej Lubomirskiej:

„Ten druk wart by w ramki oprawić! Trudno o kubeł zimniejszej wody na ugaszenie germanofilskich zapałów. Czy Niemcy popadli w głupotę ludzi potępionych, czy też NAS mają za skończonych durniów? Przychodzi na myśl, że ogłoszona niepodległość jest tylko nęcącym wyrazem przykrywającym istotne dążenia aneksyjne. Niemcy widocznie żadnych swobód dać nam nie chcą, tylko liczą, że stworzą rzekomy rząd polski, posłuszne narzędzie w ich rękach dla uformowania wojska.” (E. Lenard, Z. Morawski, A. Żuberek, Historia w tekstach źródłowych […], Warszawa 2003, s. 105.)

Rozstrzygnij, czy opinia wyrażona w źródle 3. na temat dokumentu zacytowanego w źródle 1. (zob. zadanie 18.1.) jest zgodna z wymową karykatury (źródło 2.). Odpowiedź uzasadnij.

Materiały propagandowe – dwa plakaty oznaczone literami A i B (plakat A: niemiecki plakat „Achtung Oberschlesier – wählt deutsch” z motywem czaszki w górniczym kapeluszu; plakat B: polski plakat „Nie damy węgla Niemcom – Trzecie pytanie – Tak!”). Tłumaczenie napisów: „Uwaga, Górnoślązacy. Wybierajcie Niemcy.”

Rozstrzygnij, czy treść plakatów A i B odnosi się do tego samego wydarzenia historycznego. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści każdego z nich.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Wydarzenie, do którego odwołuje się plakat A (zob. zadanie 19.1.), było realizacją postanowień

„Gutenberg i prasa drukująca miliardy” – niemiecki rysunek satyryczny z 1923 roku (Gutenberg operujący prasą drukarską, z której sypią się banknoty do wyciągniętych rąk tłumu). Tłumaczenie napisu: „Tego nie chciałem!”

Podaj nazwę zjawiska, do którego komentarzem jest przedstawiony rysunek, i wyjaśnij polityczną przyczynę tego zjawiska.

Fotografia medalistek igrzysk olimpijskich w rzucie oszczepem (od lewej: Tilly Fleischer – złoto, Maria Kwaśniewska – brąz, Luise Krüger – srebro), z reprezentantkami Niemiec w strojach ozdobionych godłem ze swastyką.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych, a następnie uzasadnij swój wybór.

Fotografia została wykonana podczas igrzysk olimpijskich, które odbyły się w roku

Fotografia starej tablicy pamiątkowej w Katyniu. Napis na tablicy: „Ofiarom faszyzmu – oficerom polskim, rozstrzelanym przez hitlerowców w 1941 roku.”

Wyjaśnij, podając dwa argumenty, dlaczego ukazana na fotografii tablica pamiątkowa jest jednym z przykładów kłamstwa katyńskiego.

Dokument z okresu II wojny światowej – dekret Naczelnego Wodza z 30 stycznia 1943 r. o zaliczeniu por. Jana Karskiego w poczet kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari (Krzyż Srebrny).

Podaj nazwisko Naczelnego Wodza, który podpisał przedstawiony w źródle dokument.

Na podstawie dokumentu z zadania 23.1. wyjaśnij, w uznaniu jakich wybitnych czynów wojennych porucznik Karski otrzymał order. W odpowiedzi odwołaj się do faktografii.

Fragmenty opracowania historycznego:

Fragment A: „Rosnące częściowo pod wpływem polskiej „odwilży” ożywienie społeczne napotkało […] twardy opór stalinowskiego kierownictwa partyjnego. […] Na ulicach [stolicy] gromadziły się tłumy manifestantów. [W październiku] doszło do pierwszych starć z policją […]. [Nowy premier] oświadczył, że [państwo] występuje z Układu Warszawskiego i przechodzi do pełnej demokracji parlamentarnej. [Wtedy] nastąpiła decydująca inwazja Armii Radzieckiej. […] W walkach zginęło kilkadziesiąt tysięcy ludzi, a kilkaset tysięcy uszło przez granicę do Austrii.”

Fragment B: „Odnowa życia publicznego […] zataczała szersze kręgi […], ograniczono cenzurę […], ogłoszono amnestię […], uchwalono ustawę o rehabilitacjach […], wprowadzono swobodę wyjazdów zagranicznych i reformy gospodarcze. Nie kwestionowano natomiast przyjaźni z ZSRR i udziału […] w Układzie Warszawskim ani podstaw systemowych […]. Otwarcie manifestowano sympatię do ofiar represji pomarcowych w PRL. […] Kreml zareagował na manifest 2000 słów brutalnym atakiem. […] Rozpoczęła się inwazja wojsk ZSRR, PRL, NRD, Węgier i Bułgarii […]. Atak nastąpił głównie z terytorium PRL i NRD.” (W. Roszkowski, Półwiecze. […], Warszawa 2005, s. 115–117, 193–195.)

Uzupełnij tabelę – wpisz we właściwe miejsca nazwy państw, które padły ofiarą inwazji wspomnianych we fragmentach A i B, oraz daty roczne tych inwazji.

Fragment opracowania historycznego:

„Annus mirabilis – tak Sir Ralf Dahrendorf, słynny socjolog brytyjski, nazwał [ten rok], odnosząc się do wydarzeń, które rozegrały się na znacznej połaci Europy, od Warszawy po Sofię. To łacińskie określenie można przetłumaczyć jako „rok zadziwiający” lub też „rok cudów”. Na pierwszy rzut oka tak to rzeczywiście wyglądało: istniejący od siedemdziesięciu lat Związek Radziecki, który od lat ponad czterdziestu był supermocarstwem, miał bazy wojskowe i zwasalizowane rządy od Nikaragui przez Angolę po Wietnam, nagle, w ciągu kilku miesięcy […], utracił kontrolę nad swoim środkowoeuropejskim dominium, które w 1945 r. było zaczątkiem jego imperium.” (Polski wiek XX. […], red. K. Persak i P. Machcewicz, t. 4, Warszawa 2011, s. 233.)

Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzeń, których dotyczy przytoczony opis.

Na podstawie tekstu z zadania 25.1. wyjaśnij, dlaczego w najnowszej historii Polski opisany w tekście rok cudów jest uznawany za przełomowy. W odpowiedzi odwołaj się do jednego wydarzenia.