Historia PR — Maj 2019

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego

Z początku były to piktogramy, schematyzowane przedstawienia konkretu, które jednak już wkrótce wyzyskiwano do wyrażenia zbliżonych pojęć. Jednocześnie też znaki, w liczbie ok. 600, stawały się coraz bardziej schematyczne, gdyż wyciskano je w miękkiej glinie za pomocą rylca.

J. Zabłocka, Historia […], Wrocław 1987, s. 84.

Źródło 2. Mapa (patrz rysunek) — numery 1–4 oznaczają obszary na mapie Bliskiego Wschodu i wschodniej części Morza Śródziemnego.

**Zaznacz poprawne dokończenie zdania.

Cywilizacja, z którą wiąże się powstanie rodzaju pisma opisanego w źródle 1., istniała na terenie oznaczonym na mapie numerem**

Źródło 1. Fragment dzieła Tukidydesa

Z największym zapałem przemawiał za wyprawą Alkibiades […]. Ciesząc się […] poważaniem obywateli, pragnął roztaczać przepych – żył ponad stan […] i trwonił pieniądze. To właśnie w niemałej mierze przyczyniło się do upadku państwa […]. Wielu bowiem obywateli, przerażonych ogromem zbytku, jaki w życiu prywatnym roztaczał […], powzięło podejrzenie, że dąży do tyranii. Ludzie ci stali się jego wrogami i mimo że w życiu publicznym miał wielkie zasługi jako strateg, […] powierzali sprawy wojskowe innym […]. Niektórzy metojkowie […] donosili o tym, że w domach prywatnych odbywają się parodie misteriów. O udział w tym obwiniano Alkibiadesa. Wówczas […] jego wrogowie […] wołali, że […] zmierza do obalenia demokracji.

Tukidydes, Wojna peloponeska, Warszawa 1988, s. 353–354, 360–361.

Źródło 2. Fragment dzieła Plutarcha

Początek rozkładu i słabości stosunków w [państwie] datuje się mniej więcej od czasu, kiedy [po wygraniu wojny] obłowili się złotem i srebrem. Atoli oparty na równości porządek, dotyczący gospodarstw domowych, których liczbę Likurg oznaczył i zarazem zawarował […], utrzymywał się i ratował państwo od skutków innych błędów. Kiedy zaś pewien wpływowy mąż […] został eforem, […] postawił wniosek, ażeby wolno było darować za życia i rozporządzać w testamencie domem i działem. […] Inni zaś z chciwości przyjęli wniosek i nadali mu moc prawną, przez co zniszczyli najlepsze urządzenie. […] W krótkim czasie bogactwo skupiło się w niewielu rękach, w państwie zaś zapanowało ubóstwo, pociągające za sobą deprawację, zawiść i niechęć do posiadających.

Plutarch z Cheronei, Żywoty sławnych mężów, t. II, Wrocław 2004, s. 315–316.

Rozstrzygnij, czy w źródłach 1. i 2. opisano tę samą polis grecką. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.

Wyjaśnij, odwołując się do własnej wiedzy, na czym polega różnica między współczesnym znaczeniem słowa tyrania a znaczeniem pierwotnym (z czasów starożytnej Grecji).

Fotografia. Budynek parlamentu w Wiedniu, XIX w. [fragment] — fotografia przedstawia rząd posągów kariatyd podpierających fragment fasady budynku.

**Zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swoją odpowiedź.

Motyw architektoniczny ukazany na fotografii nawiązuje do starożytnego**

Źródło 1. Fragmenty kronik

Fragment kroniki A: Syn westalki Rei Sylwii i rzekomo boga Marsa. Chował się między pastuchami i trudnił się rozbojem, a mając lat 18, założył maleńkie miasto na wzgórzu palatyńskim 21 kwietnia w 3 roku 6 olimpiady.

Fragment kroniki B: [1037]. Założył Jarosław gród wielki, w którym to grodzie jest Złota Brama; założył cerkiew Świętej Sofii, metropolię, a potem cerkiew na Złotej Bramie […]. I za niego poczęła wiara chrześcijańska krzewić się i rozszerzać […].

Fragment kroniki C: Do stóp murów przybyli morzem i ponad wodę wznieśli most, a następnie atakowali. Przez pięćdziesiąt dni trwała walka. Na pięćdziesiąty dzień szturmu sułtan nakazał wolną grabież. […] Uczynili ludność miasta niewolnikami i zabili jej cesarza […]. Zwycięstwo zostało osiągnięte przez sułtana Mehmeta chana w roku [831] od hidżry.

T. Maresz, K. Juszczyk, Historia w źródłach […], Toruń 2004, cz.1, s. 60; Wiek V–XV […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 95; J. Hauziński, Kraje i kultury […], Poznań 1990, s. 171.

Źródło 2. Mapa — numery 1–4 oznaczają miasta w Europie i Azji Mniejszej.

Uzupełnij tabelę – wpisz w odpowiednie miejsca nazwy miast opisanych w zacytowanych fragmentach kronik A–C oraz numery, którymi zaznaczono te miasta na mapie.

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Źródło 1. Fragment kroniki średniowiecznej

Zdarzyło się zaś w owych dniach, że Rościsław, książę słowiański, ze Świętopełkiem posłali […] do cesarza Michała, pisząc tak: „Uczą nas rozmaicie. A my, Słowianie, ludzie prości, nie mamy nikogo, kto by nas nakierował ku prawdzie i ukryte znaczenia wyłożył. Przeto, dobry panie, poślij nam takiego męża, który by nam wszelką prawdę wyłożył”. Wtedy cesarz powiedział do filozofa Konstantyna: „Weź oto dary liczne i ruszaj, wziąwszy ze sobą brata swojego, Metodego”.

Wiek V–XV w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 91.

Źródło 2. Awers współczesnej monety euro — moneta przedstawia postaci świętych Konstantyna (Cyryla) i Metodego.

**Zaznacz poprawne dokończenie zdania.

Państwo słowiańskie z okresu średniowiecza, do którego nawiązuje źródło 1., to**

Na podstawie źródeł 1. i 2. oraz własnej wiedzy wyjaśnij kulturowe znaczenie podróży obu braci.

Mapa. Ziemie polskie w średniowieczu — mapa przedstawia stan posiadania Henryka Brodatego i Henryka Pobożnego (państwo, nabytki, ziemie we władaniu opieki/przejściowym) z zaznaczonym miejscem bitwy.

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Źródło 1. Fotografie zabytków architektury polskiej — A: kościół w stylu romańskim (rotunda, masywne mury), B: kościół w stylu barokowym (fasada z posągami), C: gotycka Barbakan (baszta obronna).

Źródło 2. Mapa najdalszego zasięgu średniowiecznych stylów architektonicznych — mapa przedstawia zasięg 1. stylu architektonicznego (oznaczenie pionowymi liniami) i 2. stylu architektonicznego (oznaczenie poziomymi liniami) w Europie Środkowo-Wschodniej.

Uzupełnij tabelę – wpisz obok oznaczeń z mapy nazwy właściwych stylów architektonicznych oraz literę, którą oznaczono jeden z zabytków do nich należący.

Fragment traktatu pokojowego

[Z]iemia chełmińska ze swoimi grodami, miastami […], również cała ziemia pomorska […] będą należały […] do wspomnianego najjaśniejszego pana Kazimierza, króla i Królestwa Polskiego […]. Winniśmy zaś my, Ludwik, mistrz wspomniany, i każdy następca nasz, podniesiony do godności [wielkiego] mistrza […] najjaśniejszemu panu Kazimierzowi królowi i następcom jego, królom polskim […] złożyć przysięgę należnej wierności oraz zachowania obecnego pokoju […].

Wybór źródeł do historii Polski […], Poznań 1970, s. 158–162.

**Zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swoją odpowiedź.

Zacytowany tekst jest fragmentem układu pokojowego z roku**

Fragment dokumentu z epoki

1. Aby […] na wojnę moskiewską 4 tysiące Gwaskonów [Gaskończyków] posłał i na sześć miesięcy żołd im zapłacił, a król potem, żeby im z skrzynki swej zapłacił.
2. Aby król kosztem swym na morzu armatę chował i narwickiej nawigacyjej zabronił. […]
3. Aby król do Korony z państw swych powinien był wnaszać na każdy rok czterykroć sto tysięcy i pięćdziesiąt tysięcy złotych.
4. Aby wszystkie długi królewskie i Rzplitej [Rzeczpospolitej] popłacił […].

Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 110.

**Zaznacz poprawne dokończenie zdania.

Nazwa cytowanego dokumentu używana w historiografii to**

Fotografia rzeźby przedstawiającej błogosławioną Ludwikę Albertoni — rzeźba (dłuta Berniniego) ukazuje leżącą postać w ekstatycznej, dynamicznej pozie, z bogato udrapowaną szatą.

Podaj nazwę stylu w sztuce, który reprezentuje rzeźba przedstawiona na ilustracji. Odpowiedź uzasadnij, charakteryzując jedną widoczną cechę tego stylu.

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego

Tego samego dnia doszło do jednej z najgłośniejszych w naszych dziejach bitew, bez wątpienia najsławniejszej w wojskowej biografii hetmana. Kanclerz miał do dyspozycji dwa tysiące Węgrów i cztery tysiące Polaków, w tym około trzy tysiące siedemset jazdy. Pod jego rozkazami pozostawali dwaj późniejsi hetmani wielcy – Żółkiewski i Chodkiewicz […]. Armia arcyksięcia poszła w rozsypkę, w ciągu dwóch zaledwie godzin [hetman] rozwiał jego marzenia o polskiej koronie. […] Lecz nie był to jeszcze kres satysfakcji kanclerza. Następnego dnia otoczony […] arcyksiążę poddał się do niewoli.

S. Leśniewski, Poczet hetmanów polskich i litewskich, Bydgoszcz 1992, s. 104–105.

Źródło 2. Plany bitew — plan A (bitwa z wojskami rosyjskimi/moskiewskimi, oddziały Jakuba Pontusa de la Gardie i Dymitra Szujskiego, husaria polska pod Stanisławem Żółkiewskim) oraz plan B (bitwa wojsk Jana Zamoyskiego z siłami arcyksięcia Maksymiliana Habsburga i oddziałami siedmiogrodzkimi).

Rozstrzygnij, na którym z planów ukazanych w źródle 2. (A czy B) przedstawiono przebieg bitwy opisanej w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij.

**Uzupełnij zdanie.

Bitwa, której przebieg opisano w tekście, rozegrała się w okresie oznaczonym na taśmie chronologicznej numerem ………. .**

(Taśma chronologiczna zawiera punkty: elekcja Henryka Walezego — [1] — elekcja Stefana Batorego — [2] — elekcja Władysława IV — [3] — elekcja Jana Kazimierza — [4] — elekcja Jana Sobieskiego.)

Fragment aktu założenia konfederacji

My senatorowie, ministrowie [Rzeczypospolitej], widząc, że już dla nas nie masz [Rzeczypospolitej], iż sejm dzisiejszy, na niedziel tylko sześć zwołany, przywłaszczywszy sobie władzę prawodawczą na zawsze, a już przeszło przez lat półczwarta [tj. trzy i pół roku] ciągle ją ze wzgardą praw uzurpując, połamał prawa kardynalne, zmiótł wszystkie wolności szlacheckie, a w dniu trzeciego maja w rewolucję i spisek przemieniwszy się, nową formą rządu, za pomocą mieszczan, żołnierzy, narzuconą sukcesję tronu postanowił, królowi od przysięgi, na pacta conventa wykonanej, uwolnić się dozwolił, władzę królów rozszerzył, rzeczpospolitą w monarchię zamienił, szlachtę bez posesji od równości i wolności odepchnął […], w wojnę szkodliwą przeciwko Rosji, sąsiadki naszej najlepszej, najdawniejszej z przyjaciół i sprzymierzeńców naszych, wplątać nas usiłował.

Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 438.

Podaj stosowaną w historiografii nazwę konfederacji, której akt założenia przedstawia źródło. Odpowiedź uzasadnij.

**Zaznacz poprawne dokończenie zdania.

Cytowany dokument powstał**

Źródło 1. Fragment patentu cesarza Ferdynanda

Kraków nie dopełnił […] warunków swego niepodległego bytu. […] Kiedy […] miasto popadło pod władzę pewnej liczby konspiratorów, którzy uzurpowali sobie tytuł rządu rewolucyjnego na całą Polskę, i powoływali mieszkańców wszystkich prowincji dawnego Królestwa Polskiego do powstania i wzięcia za broń przeciw istniejącym rządom, uzbrojone bandy z terytorium Krakowa napadły i nasze kraje. Rezultatem tych deliberacji była umowa […], na mocy której trzy opiekuńcze mocarstwa, odwołując i uchylając się od traktatów zawartych 3 maja 1815 r. względem miasta Krakowa, postanowiły w mowie będące miasto i okręg jego oddać w posiadania nasze, tak jak było przed pokojem wiedeńskim 14 października 1809 r. za panowania naszego najjaśniejszego ojca i poprzednika.

M. Kallas, M. Przymkowski, Historia ustroju i prawa w Polsce […], Warszawa 2006, s. 178–179.

Źródło 2. Mapa. Ziemie polskie w I połowie XIX wieku — mapa przedstawia obszar Księstwa Warszawskiego w 1807 r. i 1809 r., granice Królestwa Polskiego z 1815 r. oraz Rzeczpospolitą Krakowską z 1815 r.

Uzupełnij tabelę – wpisz nazwy państw, w których granicach znajdował się w poszczególnych latach Kraków.

Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzenia, o którym mowa w podkreślonym fragmencie tekstu (dotyczącym konspiratorów, którzy uzurpowali sobie tytuł rządu rewolucyjnego na całą Polskę, w związku z czym Kraków utracił niepodległy byt).

Źródło 1. Fragment konstytucji

Artykuł 5. Korona książęca […] jest dziedziczną w osobie Króla Saskiego, jego potomków, dziedziców i następców w porządku następstwa ustanowionego w domu saskim. Artykuł 6. Rząd jest w osobie króla. On sprawuje w całej swojej zupełności urzędowanie władzy wykonawczej. Od niego wychodzą projekta ustaw.

Wiek XIX w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 40.

Źródło 2. Ilustracje. Godła państwowe — ilustracja A: godło z tarczą dzieloną w pół (herb Wettinów i orzeł biały) pod koroną książęcą; ilustracja B: dwugłowy czarny orzeł z tarczą z orłem białym w środku, pod koronami cesarskimi.

Rozstrzygnij, która ilustracja (A czy B) przedstawia godło państwa opartego na zasadach opisanych w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij.

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego

Regulacja uwłaszczeniowa stworzyła […] dość duże gospodarstwa kmiece oraz poważną liczebnie grupę ludności bezrolnej. Po uwłaszczeniu […] nasiliły się procesy rozdrabniania gruntów chłopskich […] i powiększania gospodarstw […] kosztem drobnych rolników, […] następowała również koncentracja ziemi […] w rękach właścicieli folwarków. Szybko rosło zatrudnienie najemne w folwarkach i u bogatych chłopów.

J. Zdrada, Historia Polski 1795–1914, Warszawa 2015, s. 272.

Źródło 2. Stan posiadania gruntów uprawnych przed i po uwłaszczeniu — wykres słupkowy dla zaboru pruskiego (właściciele folwarków: 47,0% przed / 61,0% po; chłopi: 53,0% przed / 39,0% po) oraz dla Królestwa Polskiego (właściciele folwarków: 64,0% przed / 56,0% po; chłopi: 36,0% przed / 44,0% po).

Rozstrzygnij, czy tekst dotyczy przebiegu uwłaszczenia w zaborze pruskim, czy w Królestwie Polskim. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Obraz Johna Gasta z 1872 roku — obraz przedstawia unoszącą się nad krajobrazem kobiecą postać (personifikację postępu) w białej szacie, z podręcznikiem szkolnym i linią telegraficzną w rękach, poruszającą się ze wschodu (jasna strona, pociągi, telegraf, farmerzy) na zachód (ciemna strona, Indianie, bizony, dzikie zwierzęta).

Napis na książce: SCHOOL BOOK – podręcznik.

Wyjaśnij, jaką wizję amerykańskiej ekspansji na Dziki Zachód propaguje ten obraz. W odpowiedzi odwołaj się do jego elementów graficznych.

Karykatura z I połowy XX wieku — rysunek przedstawia kobietę w nakryciu głowy z napisem ROSJA, atakowaną przez postać w nakryciu głowy z napisem BOLSZEWIK, z torbą z napisem NIEMIECKIE ZŁOTO, w obecności obserwującego to ze śmiechem niemieckiego oficera w tle.

Napisy na nakryciach głowy: kobieta – ROSJA, mężczyzna w środkowej części karykatury – BOLSZEWIK. Napis na torbie – NIEMIECKIE ZŁOTO.

Wyjaśnij, jak autor karykatury przedstawiał genezę rewolucji bolszewickiej. W odpowiedzi odwołaj się do jednego elementu graficznego rysunku.

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego

Tocząca się [na wschodzie] wojna […] nie ułatwiała prób reformowania finansów publicznych i poprawy trudnej sytuacji ekonomicznej kraju. [Zamówienia wojskowe] stymulowały jednak rozwój gospodarczy kraju, a rosnąca inflacja […] początkowo także przynosiła pewne korzyści. Niewątpliwie niekorzystnym efektem występowania wysokiej inflacji były trudności ze zrównoważeniem budżetu, ponieważ dochody uzyskane w postaci podatków szybko traciły na wartości, zakupy dokonywane przez państwo wiązały się z wyższymi wydatkami. To powodowało powstawanie deficytu, który finansowano drukowaniem pieniądza, co z kolei powiększało inflację. Ten samonapędzający się mechanizm, którego nie udało się zatrzymać żadnemu z dotychczasowych rządów, ostatecznie doprowadził do hiperinflacji nieprzynoszącej żadnych korzyści. Nie można było zwlekać. Konieczna była reforma.

Na podstawie: jpilsudski.org

Źródło 2. Karykatura — seria pięciu rysunków (1919–1923) przedstawiających tę samą postać z coraz mniejszą liczbą elementów odzieży (od płaszcza, marynarki, koszuli, spodni, butów, skarpetek w 1919 r. do samych zapałek w 1923 r.), ilustrująca postępującą utratę wartości pieniądza.

Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tego samego okresu w historii Polski. Odpowiedź uzasadnij.

Podaj nazwisko premiera, który przeprowadził konieczną reformę (reformę walutową kończącą hiperinflację, o której mowa w źródłach do zadania 18.1).

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego

Po tajnych negocjacjach radziecki komisarz spraw zagranicznych […] i niemiecki minister […] zawarli w miasteczku Rapallo traktat o nieagresji, anulowaniu reparacji, wymianie handlowej i tajnej współpracy wojskowej […]. Było to pierwsze powojenne zagrożenie dla naszego kraju. […] Konsekwencją Rapallo było pogwałcenie wersalskich postanowień w postaci ścisłej współpracy Reichswehry z Armią Czerwoną. We współdziałaniu z nowym partnerem i na jego terytorium Niemcy rozpoczęły produkcję czołgów, samolotów, broni chemicznej, czego nie mogły […] robić u siebie.

J. Smaga, Narodziny i upadek imperium. ZSRR 1917–1991, Kraków 1992, s. 68–69.

Źródło 2. Karykatura z epoki — rysunek przedstawia postać w stroju wilka (napis NAZI GERMANY) i niedźwiedzia (napis SOVIET RUSSIA) leżących razem w jednym łóżku, obserwowanych ze zdumieniem („WOW!”) przez postać w stroju z napisem POLAND.

Objaśnienia: NAZI GERMANY – nazistowskie Niemcy, SOVIET RUSSIA – sowiecka Rosja, POLAND – Polska.

Rozstrzygnij, czy źródło 2. jest komentarzem do traktatu opisanego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij.

Utwór Jana Lechonia z okresu II wojny światowej

Przez te same doliny, tymże Tybru brzegiem Znów idą jak przed laty ściśniętym szeregiem, I płynie ta, co tutaj kiedyś się zrodziła, „Piosenka stara, wojsku polskiemu tak miła”. Jakąż drogę odbyłaś, aby raźnym chórem Znów dźwięki Twe zabrzmiały pod włoskim lazurem, By mógł Cię żołnierz tułacz na nowo zanucić, Przez ileż przeszłaś granic, ażeby tu wrócić? Od śniegów szłaś Sybiru do pomarańcz gaju I teraz z żołnierzami powracasz do Kraju, I żadna siła złego ni przemoc olbrzyma, Stająca ci na drodze – dojść Cię nie powstrzyma. […] I kiedy trakt Cezara pod ich krokiem dudni, Słyszą dzwonek na nieszpór i żuraw u studni I niosą dniem i nocą sztandary niezdarte, I przejdą, przejdą Tyber i Wisłę, i Wartę.

J. Wałek, Dzieje Polski w malarstwie i poezji, Warszawa 1987, s. 287.

Podaj, do jakiego wydarzenia z końca XVIII w. nawiązano w pierwszej zwrotce wiersza.

**Zaznacz poprawne dokończenia zdań 1. i 2.

1. Dowódcą formacji zbrojnej, której poświęcono utwór, był generał

2. Formacja zbrojna, której poświęcono utwór, uczestniczyła w bitwie**

Mapa. Europa w okresie II wojny światowej — mapa przedstawia linie frontów w Europie z zaznaczoną trasą samolotów z zaopatrzeniem lecących z Foggii/Brindisi w kierunku Warszawy przez Budapeszt.

**Zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swoją odpowiedź.

Mapa przedstawia sytuację na frontach II wojny światowej w Europie**

Plakat propagandowy — plakat z napisem „Nie damy węgla Niemcom. Trzecie pytanie: Tak!”.

Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzenia, w związku z którym powstał plakat. Odpowiedź uzasadnij.

**Zaznacz poprawne dokończenie zdania.

Do wydarzenia, którego dotyczy plakat, doszło w roku**

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego

Siły północnokoreańskie rozpoczęły agresję […], po dwóch dniach walki zajmując Seul. [Ich przywódca] był przekonany, że wojska amerykańskie nie będą interweniować na Półwyspie […]. Biały Dom uznał, że agresja jest bezpośrednim wyzwaniem dla amerykańskiej doktryny „powstrzymywania” […].

J. Tyszkiewicz, E. Czapiewski, Historia powszechna. Wiek XX, Warszawa 2012, s. 578.

Źródło 2. Rysunek satyryczny — rysunek przedstawia postać Ho Chi Minha w kształcie konturu Wietnamu (z „mackami” sięgającymi w głąb kraju), atrakowanego przez rękę oznaczoną U.S. za pomocą nożyc z napisem „AIR STRIKES”.

Objaśnienia: HO CHI MINH; AIR STRIKES – naloty, ataki lotnicze.

Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tego samego konfliktu. Odpowiedź uzasadnij.

Materiały z okresu PRL — materiał A: karta uczestnictwa w uroczystej Mszy Świętej odprawianej przez Ojca Świętego Jana Pawła II w Warszawie na pl. Zwycięstwa, w sobotę dnia 2 czerwca [1979 r.]; materiał B: koperta z rysunkiem papieża i mapą Polski oraz napisem „Przybądź, o Święty, na tą umęczoną ziemię”, z pieczątką i logo „Solidarność”.

Rozstrzygnij, czy oba źródła powstały w tym samym roku. Odpowiedź uzasadnij.

Wyniki wyborów parlamentarnych w Polsce w 1989 roku — diagram A: Wybory do Sejmu (460 mandatów: PZPR 173, Komitet Obywatelski „Solidarność” 161, ZSL 76, SD 27, PAX 10, UChS 8, PZKS 5); diagram B: Wybory do Senatu (100 mandatów: Komitet Obywatelski „Solidarność” 99, senator niezrzeszony 1).

Wyjaśnij, odwołując się do faktografii, dlaczego wyniki Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” były różne w wyborach do Sejmu i Senatu.