Najczęstsze błędy na maturze z informatyki (CKE)

Zadania praktyczne — te, które wymagają realnej pracy przy komputerze — odpowiadały w arkuszu 2025 za 36 z 50 punktów, czyli 72% całego wyniku (sprawozdanie CKE, str. 15). To oznacza, że na maturze z informatyki nie wygrywa się teorią, a przegrywa się głównie na formie zapisania rozwiązania i na samej algorytmice — dwóch obszarach, które CKE opisuje jako najbardziej kosztowne błędy roku 2025. Poniżej katalog konkretnych błędów z numerami stron sprawozdania, bez zgadywania i bez podanych procentów tam, gdzie sprawozdanie ich nie precyzuje.

Katalog błędów

1. Zapisanie tylko wyniku, bez komputerowej realizacji rozwiązania

Co idzie źle: to najkosztowniejszy i dosłownie nazwany błąd w sprawozdaniu CKE (str. 37, pkt 4): "zapisanie jedynie odpowiedzi w pliku tekstowym z wynikami, nie stanowi podstawy do przyznania punktów — nawet jeśli wyniki są prawidłowe. Zapisane odpowiedzi zostaną ocenione tylko wtedy, gdy są odzwierciedleniem komputerowej realizacji rozwiązania zadania." Zdający robi obliczenia poprawnie, wpisuje wynik do pliku tekstowego — i dostaje 0 punktów, bo egzaminator nie widzi jak ten wynik powstał.

Dlaczego się to dzieje: presja czasu (210 minut na cały arkusz) i przekonanie, że "poprawny wynik to poprawny wynik" — zdający nie zdaje sobie sprawy, że oceniana jest realizacja, nie sama liczba czy tekst wynikowy.

Jak to naprawić: dla każdego zadania praktycznego zostawiać w pliku ślad realizacji — formułę w arkuszu kalkulacyjnym (nie tylko wklejoną wartość), zapisaną kwerendę SQL, plik z kodem źródłowym programu. CKE wprost podaje technikę: umieszczać i wyróżniać kolorem rozwiązanie każdego zadania w odrębnej, odpowiednio nazwanej zakładce arkusza kalkulacyjnego; nazywać kwerendy zgodnie z numerem zadania; nazywać pliki z kodem programu tak, by było jasne, do którego zadania się odnoszą (str. 37, pkt 4).

2. Użycie złego narzędzia względem polecenia

Co idzie źle: CKE wskazuje osobno (str. 37, pkt 5) potrzebę doboru odpowiednich narzędzi zgodnie z poleceniem — jeśli treść zadania mówi "napisz program", rozwiązanie musi być w pliku z kodem źródłowym, a nie np. wklepane wyłącznie w arkuszu kalkulacyjnym.

Dlaczego się to dzieje: zdający "skraca" sobie zadanie, bo jedno środowisko (np. arkusz) jest mu wygodniejsze niż drugie (np. IDE do pisania kodu), i próbuje przenieść rozwiązanie do wygodniejszego narzędzia, mimo że treść zadania wymaga konkretnej formy.

Jak to naprawić: przed przystąpieniem do zadania zidentyfikować czasownik/narzędzie wskazane w poleceniu ("napisz program" = plik z kodem; "wykonaj kwerendę" = baza danych; "sporządź wykres" = arkusz z odpowiednim typem wykresu) i rozwiązywać w tym konkretnym narzędziu, nawet jeśli inne wydaje się szybsze.

3. Ignorowanie warunków zapisanych w uwadze pod treścią zadania

Co idzie źle: CKE wskazuje wprost (str. 37, pkt 3): "zdający często nie uwzględniali warunków zapisanych w uwadze pod treścią zadania." To dotyczy w szczególności zadań algorytmicznych, gdzie uwaga może np. zakazywać użycia konkretnych funkcji wbudowanych albo ograniczać dozwolony zestaw instrukcji.

Dlaczego się to dzieje: zdający koncentruje się na głównej treści zadania i pomija krótką uwagę na dole, traktując ją jako mniej istotną niż samo polecenie — a to właśnie ta uwaga decyduje o tym, czy rozwiązanie jest zgodne z zasadami oceniania.

Jak to naprawić: czytać całą treść zadania razem z uwagami dwukrotnie, przed pisaniem jakiegokolwiek kodu — także wtedy, gdy algorytm w pierwszej kolejności piszemy od razu przy komputerze, tak by używać jedynie dozwolonych instrukcji i operacji języka programowania (rekomendacja CKE, str. 37, pkt 3).

4. Słabo opanowana algorytmika i zapis algorytmu/programu

Co idzie źle: "najwięcej trudności sprawiło zdającym, podobnie jak w ubiegłych latach, zadanie wymagające zapisu algorytmu lub programu" (CKE, str. 37, pkt 2). Konkretnie zadanie 1.3. (algorytmika, zapis algorytmu, otwarte) miało najsłabszy wynik w całym arkuszu 2025 — wykonanie 22% (str. 15). To odpowiada ogólnemu poziomowi wykonania w obszarze "Programowanie i rozwiązywanie problemów z komputerem" — 41%, najsłabszym z trzech ocenianych obszarów wymagań ogólnych (str. 15).

Dlaczego się to dzieje: zadania algorytmiczne wymagają nie tylko znajomości schematu (np. sortowania czy rekurencji), ale umiejętności zmodyfikowania go pod konkretny, często nietypowy warunek zadania — płytkie wyuczenie się jednego wzorca nie wystarcza.

Jak to naprawić: dla każdego poznanego algorytmu (sortowanie, wyszukiwanie, rekurencja, struktury: tablice, listy, drzewa, stosy, kolejki) napisać go samodzielnie, nie tylko przeczytać opis, i przećwiczyć na wariantach z nietypowymi warunkami — dokładnie tam, gdzie schemat trzeba zmodyfikować, a nie odtworzyć z pamięci.

5. Braki w zapytaniach SQL i pracy z bazą danych

Co idzie źle: "w tym roku jednym z trudniejszych okazało się także zadanie bazodanowe" (CKE, str. 37, pkt 2) — nowość względem poprzednich lat. Zadanie 7.4. (wielotabelowe kwerendy SQL) było trzecim najtrudniejszym zadaniem w całym arkuszu (str. 30), a zadania 7.3./7.4. razem uzyskały 26-29% wykonania.

Dlaczego się to dzieje: wielotabelowe kwerendy wymagają poprawnego połączenia tabel (JOIN z warunkiem ON) — jeśli warunek łączenia jest pominięty lub błędny, wynik kwerendy jest niepoprawny mimo poprawnej logicznie reszty zapytania.

Jak to naprawić: trenować osobno podstawowe zapytania SELECT z WHERE i sortowaniem ORDER BY, a potem świadomie ćwiczyć łączenie tabel JOIN, zwracając uwagę wyłącznie na warunek łączenia — to najczęstsze miejsce błędu w zadaniach wielotabelowych.

6. Struktury dynamiczne i praca w środowisku programistycznym (IDE)

Co idzie źle: zadanie 2.2. (struktury dynamiczne, praca w IDE) uzyskało 24% wykonania (str. 15) — jedno z najsłabszych wyników w arkuszu 2025, obok zadań algorytmicznych i bazodanowych.

Dlaczego się to dzieje: struktury dynamiczne (listy, drzewa) wymagają jednocześnie zrozumienia koncepcji (wskaźniki, alokacja pamięci lub odpowiednik w danym języku) i praktycznej biegłości w konkretnym IDE — braki w jednym z tych dwóch obszarów uniemożliwiają dokończenie zadania w czasie egzaminu.

Jak to naprawić: ćwiczyć struktury dynamiczne bezpośrednio w tym IDE, w którym zdaje się egzamin (dla C++: Microsoft Visual Studio, Dev-C++ lub Code::Blocks; dla Pythona: IDLE lub PyCharm; dla Javy: IntelliJ IDEA), a nie tylko na papierze czy w innym środowisku — inny interfejs w dniu egzaminu potrafi kosztować cenne minuty.

kurs maturalny z informatyki

arkusze maturalne z informatyki z odpowiedziami

FAQ

Czy na maturze z informatyki liczy się głównie teoria? Nie — sprawozdanie CKE (str. 15) pokazuje, że zadania praktyczne (wymagające realnej pracy przy komputerze) odpowiadały za 72% punktów w arkuszu 2025 (36 z 50). Obszar teoretyczny "Przestrzeganie prawa i zasad bezpieczeństwa" wypadł najlepiej (76%), ale waży najmniej w punktacji.

Czy mogę dostać punkty, jeśli mój wynik jest poprawny, ale zapisałem go tylko jako tekst? Nie. To dosłowny wniosek CKE (str. 37, pkt 4): odpowiedź jest oceniana tylko wtedy, gdy odzwierciedla komputerową realizację rozwiązania (kod programu, kwerendę SQL, formułę w arkuszu) — sama poprawna liczba czy tekst wynikowy nie wystarczy.

Który obszar egzaminu generuje najwięcej strat punktowych? Algorytmika i zapis programu — od lat najtrudniejszy element tej matury (CKE, str. 37, pkt 2), z zadaniem 1.3. na poziomie 22% wykonania w 2025 r. (str. 15). W 2025 r. dołączyło do tego zadanie bazodanowe (SQL), wcześniej relatywnie mocniejszy punkt egzaminu.