Jak się uczyć do matury z informatyki — plan CKE

Wyobraź sobie, że rozwiązujesz zadanie praktyczne, dostajesz prawidłowy wynik, zapisujesz go w pliku tekstowym — i za to zadanie dostajesz 0 punktów. To nie jest hipotetyczna pułapka, to wprost jeden z pięciu wniosków ze sprawozdania CKE z egzaminu maturalnego z informatyki 2025 (s. 37): "zapisanie jedynie odpowiedzi w pliku tekstowym z wynikami, nie stanowi podstawy do przyznania punktów — nawet jeśli wyniki są prawidłowe. Zapisane odpowiedzi zostaną ocenione tylko wtedy, gdy są odzwierciedleniem komputerowej realizacji rozwiązania zadania." Innymi słowy: liczy się nie tylko to, co obliczyłeś, ale jak to zapisałeś na dysku. To jeden z najczęstszych i najkosztowniejszych błędów na tym egzaminie, a jednocześnie jeden z najłatwiejszych do wyeliminowania — jeśli wiesz o nim wcześniej. Poniżej pełny obraz tego, gdzie maturzyści tracą punkty, i konkretny plan, jak się przygotować.

Gdzie uczniowie tracą najwięcej punktów

Sprawozdanie CKE z egzaminu maturalnego z informatyki (matura maj 2025, poziom rozszerzony — jedyny dostępny na tym przedmiocie) zawiera dedykowaną sekcję "Wnioski i rekomendacje" na str. 37, z pięcioma ponumerowanymi punktami:

1. 1(str. 37, pkt 1) Drugi rok z rzędu do egzaminu przystępowali absolwenci techników w mniejszej liczbie niż wcześniej — część skorzystała z możliwości zamiany obowiązku zdawania przedmiotu rozszerzonego na wynik z egzaminu zawodowego. Wynika z tego coś istotne dla oceny własnych szans: średni wynik absolwentów techników jest wyraźnie niższy niż średni wynik absolwentów liceów (34% vs 50%, str. 15).
2. 2(str. 37, pkt 2) "Najwięcej trudności sprawiło zdającym, podobnie jak w ubiegłych latach, zadanie wymagające zapisu algorytmu lub programu. W tym roku jednym z trudniejszych okazało się także zadanie bazodanowe." — algorytmika i programowanie to od lat najsłabszy punkt maturzystów z informatyki, a w 2025 r. dołączyły do tego zapytania SQL.
3. 3(str. 37, pkt 3) Rekomendacja dydaktyczna: zdający często nie uwzględniali warunków zapisanych w uwadze pod treścią zadania. CKE wskazuje, że na zajęciach (a w domu — podczas samodzielnej nauki) należy kłaść nacisk na uważne czytanie i analizowanie treści zadania w całości oraz ćwiczyć zapisywanie algorytmu tak, by używać jedynie dozwolonych instrukcji i operacji języka programowania — nawet jeśli algorytm w pierwszej kolejności piszemy przy komputerze.
4. 4(str. 37, pkt 4) To najważniejszy punkt techniczny dla zadań praktycznych — cytowany na wstępie: sama poprawna odpowiedź w pliku tekstowym nie wystarcza, jeśli nie odzwierciedla komputerowej realizacji rozwiązania. CKE dodaje praktyczne wskazówki: umieszczać i wyróżniać kolorem rozwiązanie każdego zadania w odrębnej, odpowiednio nazwanej zakładce arkusza kalkulacyjnego; zapisywać kwerendy pod nazwami wskazującymi na numer zadania; wpisywać nazwy plików zawierających kody źródłowe programów.
5. 5(str. 37, pkt 5) Dodatkowe wskazówki do zadań praktycznych: dobór narzędzia zgodnie z poleceniem (jeśli treść mówi "napisz program", rozwiązanie musi być w pliku z kodem źródłowym, nie np. w arkuszu kalkulacyjnym); dokładne analizowanie treści zadania (np. jaki typ wykresu wstawić i jak go opisać); planowanie czasu przeznaczonego na poszczególne zadania.

Te wnioski mają odzwierciedlenie w twardych liczbach ze sprawozdania (str. 15): w obszarach wymagań ogólnych zdający wypadli najsłabiej w "Programowaniu i rozwiązywaniu problemów z komputerem" — 41% — i w "Rozumieniu, analizowaniu i rozwiązywaniu problemów" — 46%. Najlepiej wypadło "Przestrzeganie prawa i zasad bezpieczeństwa" — 76%, ale to obszar teoretyczny, który w arkuszu waży najmniej. 12 z 21 zadań w arkuszu 2025 było trudnych (wykonanie 20–49%), 7 umiarkowanie trudnych, tylko 2 łatwe — nie było zadań bardzo łatwych ani bardzo trudnych.

Warto zapamiętać, że zadania praktyczne (wymagające użycia komputera) stanowiły zdecydowaną większość punktacji: 36 z 50 punktów, czyli 72% (str. 15). Zabrakło pliku z komputerową realizacją zadania = brak punktów, niezależnie od poprawności "papierowej" odpowiedzi — to samo, o czym mówi wniosek nr 4.

Konkretne przykłady najsłabiej wykonanych zadań (str. 15, 30): zadanie 1.3. (algorytmika, zapis algorytmu, otwarte) — tylko 22% wykonania, najsłabszy wynik w arkuszu. Zadanie 7.4. (baza danych, wielotabelowe kwerendy SQL) — trzecie najtrudniejsze zadanie w arkuszu. Zadania 7.3./7.4. razem — 26–29% wykonania. Zadanie 2.2. (struktury dynamiczne, praca w IDE) — 24%. Dla kontrastu, najlepiej wypadły (str. 32): zadanie 5 (dodawanie liczb binarnych) — 80%, zadanie 4 (teoria — zagrożenia typu keylogger) — 76%, zadanie 6.2 (arkusz kalkulacyjny, tabela przestawna) — 69%, zadania 1.1.–1.2. (analiza funkcji rekurencyjnej) — 63–68%.

Wniosek z tego wszystkiego: największym ryzykiem nie jest brak wiedzy teoretycznej (teoria wypada relatywnie dobrze), a dwie rzeczy — (1) słaba sprawność w samodzielnym projektowaniu i zapisywaniu algorytmów/programów oraz zapytań SQL, i (2) niedopilnowanie formy zapisu rozwiązania zgodnie z wymogami CKE. Plan nauki poniżej celuje w obie te sprawy.

Plan nauki — jak rozłożyć to w czasie

Informatyka jest specyficzna na tle innych przedmiotów maturalnych: egzamin trwa 210 minut i odbywa się przy komputerze, na autonomicznym stanowisku (materiał źródłowy CKE). To oznacza, że nauka teoretyczna bez pracy przy komputerze nie przygotuje Cię realnie do egzaminu — musisz trenować w tych samych warunkach, w jakich będziesz zdawać.

1. 1Nie ucz się algorytmów "na sucho" — od razu programuj. Zadania algorytmiczne są od lat najtrudniejsze na maturze z informatyki (wniosek CKE, str. 37, pkt 2). Dla każdego poznanego algorytmu (sortowanie, wyszukiwanie, rekurencja, struktury: tablice, listy, drzewa, stosy, kolejki) napisz go samodzielnie w wybranym języku programowania, a nie tylko przeczytaj opis. Warto prowadzić własny plik/notatnik z opisami poznanych algorytmów wraz ze złożonością obliczeniową.
2. 2Wybierz jeden język programowania i trzymaj się go do egzaminu. Na maturze dopuszczone są C++, Java lub Python — wybór zależy od tego, co ma zainstalowane Twoja szkoła (środowiska: dla C++ Microsoft Visual Studio, Dev-C++ lub Code::Blocks; dla Python — Python 3.10+ z IDLE lub PyCharm; dla Java — Java SE 8+ z IntelliJ IDEA). Zamiast rozpraszać się między językami, ćwicz w tym jednym, w którym faktycznie będziesz zdawać.
3. 3Trenuj część praktyczną w arkuszu kalkulacyjnym — kluczowe umiejętności to funkcje SUMA/ŚREDNIA/JEŻELI/WYSZUKAJ.PIONOWO, filtrowanie i sortowanie danych, tabele i wykresy przestawne (zadanie 6.2 z matury 2025 rozwiązywane właśnie tabelą przestawną wypadło dobrze — 69%). Uważaj na typową pułapkę: niepoprawne kopiowanie formuł i zapominanie o znaku `$` przy blokowaniu zakresów.
4. 4Trenuj bazy danych i SQL — podstawowe zapytania SELECT z WHERE, sortowanie ORDER BY, łączenie tabel JOIN z warunkiem ON. Matura 2025 wskazała zadanie bazodanowe jako jedno z trudniejszych w tym roku (wniosek CKE, str. 37, pkt 2) — częstym błędem jest zapomnienie warunku łączenia tabel w JOIN.
5. 5Od pierwszego dnia ćwicz zapisywanie rozwiązań tak, jak wymaga CKE, nie tylko ich obliczanie. To jest sedno wniosku nr 4 CKE (str. 37): sama poprawna odpowiedź w pliku tekstowym nie daje punktów. Wyrób sobie nawyk: rozwiązanie każdego zadania praktycznego zapisujesz w odrębnej, wyróżnionej kolorem i odpowiednio nazwanej zakładce arkusza kalkulacyjnego; kwerendy SQL nazywasz zgodnie z numerem zadania; nazwy plików z kodem programu jasno wskazują, do którego zadania się odnoszą. Jeśli treść zadania mówi "napisz program" — rozwiązanie musi być w pliku z kodem źródłowym, a nie np. tylko w arkuszu kalkulacyjnym (wniosek CKE, str. 37, pkt 5).
6. 6Ćwicz uważne czytanie treści zadania, w tym uwag pod jego treścią. CKE wprost wskazuje (str. 37, pkt 3), że zdający często nie uwzględniali warunków zapisanych w uwadze pod zadaniem — np. zakazu używania konkretnych funkcji wbudowanych albo wymogu użycia jedynie dozwolonych instrukcji języka. Ucząc się algorytmiki, wyrób sobie zwyczaj: zanim zaczniesz pisać kod, przeczytaj całą treść zadania razem z uwagami, dwa razy.
7. 7Testuj kod na danych granicznych/skrajnych po każdym napisanym fragmencie, nie tylko na końcu. Pozwala to szybciej wychwycić błędy, zamiast debugować cały program naraz na końcu.
8. 8Planuj czas na egzaminie już podczas nauki. CKE wprost rekomenduje (str. 37, pkt 5) planowanie czasu przeznaczonego na poszczególne zadania — trenuj to na próbnych arkuszach, mierząc czas, a nie tylko rozwiązując zadania bez presji czasowej.

Metody nauki, które działają przy informatyce

• Zrozumienie działania algorytmu, nie zapamiętywanie go na pamięć. Zadania algorytmiczne są rok po roku najtrudniejsze na tej maturze (wniosek CKE), więc płytkie wyuczenie się schematu nie wystarczy, gdy zadanie wymaga go zmodyfikować lub dopasować do nietypowego warunku. (eduplanner.pl, algorytm.edu.pl)
• Zawsze zapisywać komputerową realizację zadania (kod/plik), nie tylko odpowiedź tekstową, z nazwami plików/zakładek zgodnymi z numeracją zadań — to dosłowna rekomendacja CKE (str. 37, pkt 4) i jeden z najczęstszych powodów utraty punktów na tym egzaminie.

Kurs maturalny WPM

Jeśli wolisz mieć plan nauki, trening algorytmiki, arkusza kalkulacyjnego i baz danych oraz zasady zapisywania rozwiązań zgodne z wymogami CKE poukładane w jednym miejscu, sprawdź nasz kurs maturalny z informatyki.

kurs maturalny z informatyki

Arkusze maturalne do ćwiczeń

Najskuteczniejszym sposobem sprawdzenia, czy plan nauki działa, jest regularne rozwiązywanie arkuszy z lat poprzednich — z zachowaniem tych samych zasad zapisu rozwiązań, jakie wymaga CKE — i porównywanie wyników z odpowiedziami.

arkusze maturalne z informatyki z odpowiedziami

FAQ

Ile trwa egzamin maturalny z informatyki? 210 minut — zgodnie z rozporządzeniem MEN (§44) egzamin z informatyki (podobnie jak z biznesu i zarządzania) trwa 210 minut, dłużej niż standardowe 180 minut innych przedmiotów dodatkowych rozszerzonych. Wynika to ze specyfiki egzaminu, który wymaga pracy przy komputerze, w tym pisania i testowania programów.

Czy na egzaminie z informatyki mam dostęp do internetu? Nie. Zgodnie z rozporządzeniem (§44) zdający pracuje na wydzielonym, autonomicznym stanowisku komputerowym, a system jest przygotowany tak, by uniemożliwić połączenie z siecią lokalną i internetem.

Co się stanie, jeśli zapiszę tylko wynik obliczeń w pliku tekstowym, bez samego rozwiązania (np. kodu programu)? Zadanie nie zostanie ocenione, nawet jeśli wynik jest prawidłowy. To dosłowny wniosek CKE (str. 37, pkt 4): zapisana odpowiedź jest oceniana tylko wtedy, gdy odzwierciedla komputerową realizację rozwiązania zadania (np. kod programu, kwerendę SQL, formułę w arkuszu) — a nie samą liczbę czy tekst wynikowy.

Jaki język programowania warto wybrać na maturę z informatyki? Dopuszczone są C++, Java i Python, a wybór w praktyce zależy od tego, jakie środowisko ma zainstalowane Twoja szkoła (dla C++: Microsoft Visual Studio, Dev-C++ lub Code::Blocks; dla Pythona: Python 3.10+ z IDLE lub PyCharm; dla Javy: Java SE 8+ z IntelliJ IDEA). Zamiast szukać "najlepszego" języka w oderwaniu od kontekstu, sprawdź, w czym najwięcej ćwiczyłeś i co jest dostępne na Twoim stanowisku egzaminacyjnym.