Jak się uczyć do matury z fizyki — plan nauki CKE

Na maturze z fizyki w 2025 r. najtrudniejsze zadania całego arkusza uzyskały poziom wykonania od 29% do 43% — i wszystkie, z jednym wyjątkiem, były zadaniami otwartymi obliczeniowymi (np. zadania 2.2., 6.3., 4.2., 1.2., 12.2., 3.2.). Zadanie 2.2. (wyprowadzenie wzoru na przyspieszenie walca na równi pochyłej) było najtrudniejszym zadaniem w całym arkuszu — poziom wykonania 29%. To nie przypadek pojedynczego roku: CKE wprost pisze, że tegoroczni maturzyści, podobnie jak zdający rok wcześniej, najgorzej poradzili sobie z zadaniami z pięciu działów: mechaniki bryły sztywnej, termodynamiki, mechaniki falowej, mechaniki punktu materialnego oraz fizyki jądrowej. Jeśli szykujesz się do matury z fizyki, to właśnie tam warto zacząć.

Gdzie uczniowie tracą najwięcej punktów

Sekcja "Wnioski i rekomendacje" ze Sprawozdania z egzaminu maturalnego 2025 — Fizyka, poziom rozszerzony (CKE, s. 62–64) opisuje dość precyzyjnie, na czym polegają problemy zdających. Kilka najważniejszych obserwacji (s. 62–63):

• Zadania z danymi na wykresie lub rysunku sprawiają szczególne trudności — np. zadanie 6.2. i 6.3. (dane z wykresu) czy zadanie 1.2. i 3.2. (dane z rysunku). Problem nie leży w samej fizyce, a w umiejętności odczytania i zinterpretowania informacji przedstawionej w nietypowy sposób.
• Błędy rachunkowe i błędy przekształceń popełniane na wczesnym etapie rozwiązania często uniemożliwiają dokończenie zadania lub wyciągnięcie poprawnego wniosku (s. 63).
• Wyprowadzanie wzoru i zapisanie go w zależności tylko od wskazanych wielkości (jak w zadaniach 2.2. i 6.3.) jest wyraźnie problematyczne dla zdających (s. 63).
• Brak umiejętności wyciągania wniosków z tekstu zadania i przyjętych założeń — widoczny w zadaniach 1.2., 3.2., 12.2. (s. 63).
• Nieuważne czytanie treści zadań i niestosowanie się do polecenia to jedna z częstszych przyczyn niepowodzeń (s. 63).
• Chaotyczny, nieczytelny zapis rozwiązania — w wielu przypadkach prowadzi do pomyłek i błędnych wyników (s. 63).

CKE wskazuje też szerszą listę słabo opanowanych umiejętności ogólnych (s. 62): wyodrębnianie zjawisk fizycznych w sytuacji złożonej, budowanie modeli i ich matematycznego opisu, rozumienie fizycznego sensu wzorów, posługiwanie się wektorami (w tym ich rysowanie), zapisywanie wyniku z odpowiednią liczbą cyfr znaczących i jednostką oraz krytyczna ocena, czy wynik jest fizycznie sensowny.

Rekomendacja CKE dla przygotowania uczniów (s. 64) jest jednoznaczna: samo odczytanie wzoru z karty Wybranych wzorów bez rozumienia jego fizycznego sensu nie prowadzi do poprawnego rozwiązania. Trzeba rozumieć, jakie wielkości występują we wzorze, jakie konwencje znaków obowiązują, w jakim zakresie wzór działa i przy jakich założeniach można go zastosować.

Plan nauki

Na podstawie tego, co realnie sprawia problem (patrz wyżej), sensowny plan nauki do matury z fizyki wygląda tak:

1. 1Zacznij od najsłabiej wykonywanych działów — mechanika bryły sztywnej, termodynamika, mechanika falowa, mechanika punktu materialnego, fizyka jądrowa. To tam CKE odnotowuje najniższe wyniki, więc inwestycja czasu w te tematy ma największy zwrot.
2. 2Buduj "bazę pamięciową" na działach najczęściej testowanych — mechanika (ruch, siły, energia), prąd elektryczny, proste zjawiska falowe — bo pojawiają się na maturze najczęściej. Warto opanować je najgłębiej, ze zrozumieniem, nie tylko wzorami.
3. 3Ćwicz zadania złożone i wiązki, zwłaszcza te, w których dane są przedstawione na rysunku, wykresie czy schemacie — to konkretna słaba strona wskazana przez CKE.
4. 4Pracuj głównie na arkuszach maturalnych z poprzednich lat, nie tylko na podręczniku — to pozwala ćwiczyć czytanie wykresów, przeliczanie jednostek i interpretację doświadczeń w formie, w jakiej faktycznie pojawią się na egzaminie.
5. 5Przy każdym rozwiązanym zadaniu sprawdzaj jednostkę i sensowność wyniku — jeśli wynik jest fizycznie absurdalny (np. prędkość większa niż prędkość światła w prostym zadaniu z mechaniki), to sygnał błędu po drodze, a nie coś do zignorowania.
6. 6Pisz rozwiązania w sposób uporządkowany: zapisz dane, zapisz wzór/zależność, podstaw, policz, zapisz wynik z jednostką i odpowiednim zaokrągleniem. CKE wprost wskazuje chaotyczny zapis jako źródło błędów (s. 63) — a rekomendacja (s. 64) opisuje dokładnie te elementy, jakie powinno zawierać kompletne rozwiązanie.

Metody nauki, które faktycznie działają przy fizyce

• Strategia rozwiązywania zadania krok po kroku: (1) dokładna analiza treści — wypisanie danych i pytania, (2) wizualizacja (rysunek/schemat zjawiska), (3) rozłożenie problemu na mniejsze etapy i dobór wzoru, obliczenia. Więcej o tej metodzie.
• Traktowanie każdego wykresu jako osobnego mini-zadania: najpierw opisz słownie, co przedstawia wykres, potem sprawdź osie (jednostki, zakresy) i zaznacz kluczowe punkty — zamiast próbować czytać wykres "od razu". To odpowiada bezpośrednio na słabość wskazaną przez CKE (zadania 6.2., 6.3., 1.2., 3.2.). Źródło.
• Świadome uzasadnianie każdego kroku wzoru — jeśli potrafisz w jednym zdaniu uzasadnić każdy krok, wzory przestają się mylić i łatwiej je odtworzyć bez wkuwania. To potwierdza też wniosek CKE o potrzebie rozumienia fizycznego sensu wzorów. Źródło.
• Kontrola jednostek i sensowności wyniku — zgodne z rekomendacją CKE (s. 64) o zapisywaniu wyników z zaokrągleniem i jednostką. Źródło.
• Praca na arkuszach maturalnych z poprzednich lat jako głównym materiale do nauki (nie tylko podręcznik). Źródło.
• Technika Pomodoro (25 minut pracy / 5 minut przerwy, dłuższa przerwa po czterech blokach) — pomocna przy zadaniach rachunkowych wymagających skupienia. Źródło.
• Rysowanie wektorów i wykresów zależności jako osobna umiejętność do wyćwiczenia, nie tylko przy okazji obliczeń — odpowiada wprost na wniosek CKE o słabym posługiwaniu się wektorami. Źródło.

Kurs maturalny z fizyki

Jeśli chcesz uczyć się fizyki do matury w sposób uporządkowany, z naciskiem na działy, które statystycznie sprawiają najwięcej trudności (mechanika bryły sztywnej, termodynamika, mechanika falowa), sprawdź kurs maturalny WPM.

kurs maturalny z fizyki

Arkusze maturalne z odpowiedziami

Ćwiczenie na realnych arkuszach z lat poprzednich jest jedną z metod, która najlepiej odzwierciedla, na czym CKE traci punkty zdających — dane z wykresów, wiązki zadań, zadania otwarte obliczeniowe.

arkusze maturalne z fizyki z odpowiedziami

FAQ

Które działy fizyki są najtrudniejsze na maturze? Według sprawozdania CKE z 2025 r. najgorzej wypadają zadania z mechaniki bryły sztywnej, termodynamiki, mechaniki falowej, mechaniki punktu materialnego oraz fizyki jądrowej (s. 62). To się powtórzyło względem roku poprzedniego.

Czy warto uczyć się wzorów na pamięć, jeśli na egzaminie dostaje się kartę wzorów? CKE wprost odradza samo odczytywanie wzoru z karty bez rozumienia jego fizycznego sensu (s. 64) — takie podejście nie prowadzi do poprawnego rozwiązania zadania. Lepiej rozumieć, skąd wzór się bierze i jakie ma ograniczenia, niż tylko go rozpoznawać.

Dlaczego zadania z wykresami i rysunkami są trudniejsze? Bo wymagają dodatkowej umiejętności — wyodrębnienia danych z nietypowej formy przedstawienia (wykres, rysunek, tabela) — zanim można przejść do samych obliczeń. CKE wskazuje to jako osobny, powtarzający się problem (s. 62).

Jak ćwiczyć zapisywanie rozwiązań, żeby nie tracić punktów na chaosie? Trzymaj się jednego układu: dane → wzór/zależność → podstawienie → obliczenia → wynik z jednostką i odpowiednim zaokrągleniem. CKE wskazuje chaotyczny zapis jako częstą przyczynę błędów (s. 63), a rekomendacja CKE (s. 64) opisuje wprost, co powinno się znaleźć w kompletnym rozwiązaniu.