WOS PR — Maj 2024 (Formuła 2015)

O jednej z postaw społecznych

[A]dekwatne, otwarte i uczciwe wyrażanie siebie, które odnosi się do wypowiadania i demonstrowania swoich uczuć (pozytywnych i negatywnych), przekonań (dotyczących siebie samego i innych ludzi), poglądów oraz potrzeb, pragnień i życzeń, w sposób bezpośredni, uczciwy, spójny oraz w miarę możliwości pełny. [P]oszanowanie dóbr drugiego człowieka jest warunkiem koniecznym [takiej postawy] i oznacza respektowanie praw, przekonań, uczuć, potrzeb innych ludzi […]. [W]iąże się z umiejętnością [wyznaczania granic psychologicznych, ale i respektowania granic wyznaczonych przez innych].

R. Poprawa, […] Główne założenia, zasady i procedury […], Wrocław 2017, s. 2–3, 6.

Podaj nazwę postawy opisanej w tekście – postawy, która mieści się na skali między uległością a agresją.

Sformułuj pozytywne skutki – z perspektywy każdego z podanych podmiotów – postawy opisanej w tekście (zobacz tekst do zadania 1.1.).

Perspektywa osoby mającej taką postawę – ...

Perspektywa grupy społecznej, w której funkcjonuje osoba mająca taką postawę – ...

O socjalizacji

Socjalizacja wtórna, następująca w poszczególnych sektorach rzeczywistości społecznej i wdrażająca jednostkę do pełnienia określonych ról społecznych, zostaje niejako nadbudowana nad efektami socjalizacji pierwotnej. Jest oczywiście, teoretycznie rzecz biorąc, możliwe, że za pomocą socjalizacji wtórnej zostaną w znaczącym stopniu zmodyfikowane wzory zachowań, wartości i normy nabyte w toku socjalizacji pierwotnej, ale w rzeczywistości zakres i skuteczność oddziaływania instytucji zajmujących się socjalizacją wtórną [są ograniczone].

A. Zduniak, Socjalizacja w kontekście nowoczesnego społeczeństwa, „Zeszyty Naukowe KUL” 2013, nr 1, s. 50.

Zestaw rysunków: Rysunek 1. i Rysunek 2. przedstawiają przykłady różnych typów socjalizacji (zobacz rysunki).

Do każdej podanej nazwy typu socjalizacji przyporządkuj numer rysunku ilustrującego przykład tego typu socjalizacji. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się w każdym przypadku do elementów wybranego rysunku.

Socjalizacja pierwotna – rysunek …..

Uzasadnienie – ...

Socjalizacja odwrócona – rysunek …..

Uzasadnienie – ...

Uzasadnij, że rysunek 2. ilustruje socjalizację wtórną – typ socjalizacji, którego dotyczy tekst (zobacz tekst i rysunki do zadania 2.1.).

O przemianach społecznych

Proces deregulacji dawniej preferowanych norm, wartości i wzorów zachowań wraz z zastępowaniem ich nowymi wariantami to naturalny proces towarzyszący przemianom cywilizacyjnym […], jednakże w ostatnich latach sama wielopłaszczyznowa i wielowątkowa zmiana społeczna stała się stanem nie tyle przejściowym, ile ciągłym, a proces dekompozycji obowiązujących regulacji normatywnych i wzorów zachowań wyraźnie wyprzedza konstruowanie nowych stabilnych i trwałych ich form. Dzięki kilku równoległym i powiązanym ze sobą procesom […] współczesność stała się nie tylko płynna i fragmentaryczna, lecz ponadto bardzo szybka, nad wyraz przepełniona treściami, obrazami, informacjami, a w konsekwencji [–] chaotyczna, iluzoryczna i chwilowa.

W. Wrzesień, Współczesne oblicza […], „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2017, z. 4, s. 285.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zjawisko, które jest konsekwencją przemian opisanych w tekście, to

Sformułuj argument do tezy: Jedną z przyczyn zjawiska opisanego w tekście jest globalizacja (zobacz tekst do zadania 3.1.).

Fragment raportu

[Francja] odróżnia tylko dwie zbiorowości – własnych obywateli od cudzoziemców. Dewiza „Wolność, Równość, Braterstwo” nakazuje, aby w życiu publicznym […] obywatele traktowani byli w ten sam sposób niezależnie od ich kultury etnicznej, regionalnej czy od religii, którą wyznają. We Francji istnieje zakaz odnotowywania w oficjalnych statystykach, raportach i dokumentach przynależności obywateli do jakichkolwiek kategorii etnicznych. Z punktu widzenia prawa francuskiego, mniejszości etniczne lub narodowe nie istnieją, nie są w żaden sposób wyodrębnionymi podmiotami, zatem państwo nie może prowadzić wobec nich osobnej polityki. Francuzi przyjmują […] definicję narodu [– definicję, z której wynika, że] jedynymi przedstawicielami innych narodów we Francji są przebywający w tym państwie cudzoziemcy. […] Celem polityki […] nie jest […] [zaprzestanie przez obywateli z mniejszościowych grup etnicznych własnych] praktyk kulturowych […], czy rezygnacja z transmisji wiedzy i kompetencji w tym zakresie swym dzieciom. Akcentowana jest konieczność postępowania zgodnie z prawem francuskim, przyjęcia wartości Republiki […].

J. Kubera, Polskie organizacje imigranckie we Francji – raport z badania przedstawicieli instytucji, Warszawa 2019, s. 7–9.

Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Polityka władz francuskich ma charakter asymilacyjny.

Argument – ...

Kontrargument – ...

Rozstrzygnij, na której koncepcji narodu – etniczno-kulturowej czy politycznej – bazuje polityka władz francuskich. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do tekstu (zobacz tekst do zadania 4.1.).

Rozstrzygnięcie – koncepcja narodu ...

Uzasadnienie – ...

Tabela 1. Odpowiedzi na pytanie: Czy, Pana(i) zdaniem, ludzie tacy jak Pan(i) mają wpływ na sprawy kraju? (w %)

Tabela 2. Odpowiedzi na pytanie: Czy, Pana(i) zdaniem, ludzie tacy jak Pan(i) mają wpływ na sprawy swojego miasta lub swojej gminy? (w %)

Na podstawie: Młodzi Polacy a poczucie wpływu na sprawy publiczne i zaangażowanie w protesty, „Komunikat z Badań CBOS” 2021, nr 95, s. 2, 4.

Rozstrzygnij, czy trafna jest opinia: Młodzi ludzie – na tle ogółu społeczeństwa polskiego – mają mniejsze poczucie wpływu na sprawy lokalne i sprawy kraju. Odpowiedź uzasadnij, przytaczając dane z obu tabel dotyczące 2021 roku.

Rozstrzygnięcie – ...

Uzasadnienie – ...

Na podstawie danych z obu tabel oceń prawdziwość podanych stwierdzeń (zobacz tabele do zadania 5.1.). Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Fragment ustawy o OSW

Art. 1.1. Tworzy się państwową jednostkę organizacyjną pod nazwą „Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia”. Art. 2. Do zadań Ośrodka należy:

1. gromadzenie, opracowywanie oraz udostępnianie organom władzy publicznej informacji o istotnych wydarzeniach i procesach politycznych, społecznych i gospodarczych na obszarze Europy Środkowej, Europy Wschodniej, Rosji, Półwyspu Bałkańskiego oraz Kaukazu Południowego i Azji Centralnej […];
2. przygotowywanie analiz, ekspertyz i studiów prognostycznych […].

Dz.U. 2011, nr 173, poz. 1029 (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).

Rozstrzygnij, czy materiał dotyczy organizacji spełniającej kryteria wystarczające do ubiegania się o status umożliwiający pozyskiwanie środków finansowych pochodzących z odpisu 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie – ...

Uzasadnienie – ...

Materiał 1. Wykres pt. Elektoraty na osiach podziałów politycznych w 2019 roku (zobacz wykres).

Elektoraty 2019 – charakterystyka poglądów, „Komunikat z Badań CBOS” 2019, nr 124, s. 23.

Materiał 2. Tekst o typie państwa

[P]aństwo stawiające sobie za cel zabezpieczenie obywateli przed ryzykiem wiążącym się z działaniem gospodarki rynkowej, przede wszystkim z ryzykiem utraty pracy, zdrowia […]. Polityka […] jest realizowana, najogólniej, poprzez redystrybucję dochodów (finansowanie świadczeń i usług) za pomocą budżetu państwa […].

Politologia. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 2008, s. 143.

Na podstawie wykresu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Rozstrzygnij, czy wyborcy KW Konfederacja Wolność i Niepodległość byli w 2019 roku zwolennikami typu państwa, którego cele przedstawiono w tekście. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu materiałów (zobacz materiały do zadania 7.1.).

Rozstrzygnięcie – ...

Uzasadnienie – ...

Przepisy prawne z Konstytucji RP

Art. 52.5. [Osoba, której] pochodzenie polskie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą, może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Art. 56.2. [Osobie, która] w Rzeczypospolitej Polskiej poszukuje ochrony przed prześladowaniem, może być przyznany status uchodźcy zgodnie z wiążącymi Rzeczpospolitą Polską umowami międzynarodowymi. Art. 67.1. [Osoba] ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. […]

Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).

Rozstrzygnij, który z przytoczonych przepisów prawnych dotyczy prawa przysługującego wyłącznie osobom posiadającym obywatelstwo polskie. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie – przepis z art. ...

Uzasadnienie – ...

Materiał 1. Tekst o referendach

[Referenda obligatoryjne] mają charakter obowiązkowy, co oznacza, że ich odbycie jest niezbędne dla przyjęcia określonego rozstrzygnięcia. Innymi słowy[:] bez przeprowadzenia referendum nie jest możliwe skuteczne wprowadzanie określonego rozwiązania, z uwagi na brak alternatywnej drogi do jego podjęcia.

P. Uziębło, Demokracja partycypacyjna, Gdańsk 2009, s. 46.

Materiał 2. Przepisy prawne z Konstytucji RP

Art. 90.1. Rzeczpospolita Polska może na podstawie umowy międzynarodowej przekazać organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach. 3. Wyrażenie zgody na ratyfikację takiej umowy może być uchwalone w referendum ogólnokrajowym zgodnie z przepisem artykułu 125. Art. 125.1. W sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa może być przeprowadzone referendum ogólnokrajowe.

Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).

Rozstrzygnij, czy w porządku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej występuje referendum obligatoryjne. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do przytoczonych przepisów prawnych.

Rozstrzygnięcie – ...

Uzasadnienie – ...

Uzupełnij zdania – podaj nazwy: rodzaju demokracji (1.) i organów władzy (2. i 3.) (zobacz materiały do zadania 9.1.).

W tekście zostało przedstawione referendum – jedna z form demokracji (1.) ... . W Rzeczypospolitej Polskiej prawo zarządzenia referendum wskazanego w artykule 125. ma (2.) ... lub (3.) ... za zgodą Senatu RP.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Referendum przewidziane w artykule 90. Konstytucji RP zostało przeprowadzone w roku

Wykres. Planowane wydatki i dochody budżetu państwa w Rzeczypospolitej Polskiej na 2019 rok (dane w miliardach zł) (zobacz wykres).

pap.pl

Na podstawie wykresu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

O władzy ustawodawczej w jednym z państw

Federalną władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy Kongres. Pod względem uprawnień ustawodawczych obie izby są sobie równe – proces ustawodawczy może rozpocząć się, poza ustawami podatkowymi, w każdej izbie, a zgoda obu izb na tę samą wersję ustawy jest konieczna do jej uchwalenia. Izbą pierwszą jest Izba Reprezentantów, składająca się z 435 deputowanych, wybierana na kadencję 2-letnią w wyborach większościowych.

Na podstawie: Systemy polityczne. Podręcznik akademicki, red. M. Bankowicz, B. Kosowska-Gąstoł, Kraków 2020, t. 2, s. 77.

Uzupełnij zdania – podaj nazwy: państwa (1.) i izby parlamentu (2.).

Tekst dotyczy władzy ustawodawczej w (1.) ... . W tym państwie funkcjonuje parlament dwuizbowy, a izbą drugą jest (2.) ... .

Odwołując się do obowiązujących rozwiązań prawnych, sformułuj dwa argumenty do tezy: W Rzeczypospolitej Polskiej kompetencje izb parlamentu w zakresie drogi ustawodawczej są inne, niż przedstawiono w tekście (zobacz tekst do zadania 11.1.).

O systemie politycznym jednego z państw Europy

Monarcha, którym jest dziedziczny w linii męskiej książę, pełni funkcję głowy państwa oraz posiada trzy naczelne uprawnienia:

• prawo inicjatywy ustawodawczej (dzielone z rządem, prawo to […] przysługuje także parlamentowi oraz obywatelom w drodze inicjatywy ludowej),
• prawo sankcji wobec ustaw (książę dysponuje wetem absolutnym względem ustaw uchwalanych przez parlament w postaci możliwości niepodpisania ustawy – brak podpisu księcia w ciągu 6 miesięcy od chwili uchwalenia ustawy oznacza jej prawomocne odrzucenie),
• prawo rozwiązywania parlamentu (posiada je również naród w drodze referendum) oraz odraczania i zamykania jego sesji. […]

Dodatkowo książę [m]ianuje premiera […] i wyposaża go w kompetencje [oraz] może w każdej chwili odwołać rząd i powołać na jego miejsce nowy (rola parlamentu ogranicza się do udzielenia wotum zaufania nowemu gabinetowi, co musi nastąpić w ciągu 4 miesięcy od chwili jego powołania). […] Wszystkie działania organów jurysdykcji w państwie wykonywane są w imieniu panującego księcia. […] Władza ustawodawcza skupiona jest w rękach księcia i jednoizbowego parlamentu […]. Parlament posiada uprawnienia ustawodawcze i kontrolne wobec administracji księstwa.

Małe państwa Europy. Specyfika systemu politycznego i aktywności międzynarodowej, red. D. Popławski, Warszawa 2009, s. 324–325.

Rozstrzygnij, czy państwo, którego dotyczy tekst, jest klasyczną monarchią parlamentarną. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie – ...

Uzasadnienie – ...

Uzasadnij, że w państwie, którego dotyczy tekst, istnieje dualizm egzekutywy (zobacz tekst do zadania 12.1.).

Uzasadnij, że w państwie, którego dotyczy tekst, nie funkcjonuje system parlamentarno-komitetowy (zobacz tekst do zadania 12.1.).

Przepisy prawne z Konstytucji RP

Art. 156.1. Członkowie Rady Ministrów ponoszą odpowiedzialność […] za naruszenie Konstytucji lub ustaw, a także za przestępstwa popełnione w związku z zajmowanym stanowiskiem. Art. 157.2. Członkowie Rady Ministrów ponoszą […] odpowiedzialność indywidualną za sprawy należące do ich kompetencji lub powierzone im przez Prezesa Rady Ministrów.

Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).

Uzupełnij tabelę – do każdego z przytoczonych przepisów prawnych dopisz właściwą nazwę rodzaju odpowiedzialności, którą ponoszą członkowie Rady Ministrów RP, oraz nazwę organu, przed którym ta odpowiedzialność jest egzekwowana.

Przepisy prawne z ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej

Art. 60.2. [Organowi temu] przysługuje wyłączne prawo: […] 3) dokonywania wydatków budżetowych; 4) zgłaszania propozycji zmian w budżecie gminy; 5) dysponowania rezerwami budżetu gminy; 6) blokowania środków budżetowych, w przypadkach określonych ustawą.

Dz.U. 1990, nr 16, poz. 95, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Przytoczone przepisy prawne w gminie wiejskiej dotyczą kompetencji

Opisy fikcyjnych sytuacji w postępowaniu administracyjnym w Rzeczypospolitej Polskiej

A. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim zdecydował o odmowie zwrotu podatku akcyzowego z tytułu nabycia samochodu w związku z jego eksportem. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ujścia o niewydaniu zgody na budowę ośrodka sportowego. C. Starosta Powiatu Pruszkowskiego podjął negatywną decyzję w sprawie budowy ośrodka gastronomiczno-usługowego z zapleczem gospodarczym. D. Dyrektor szkoły skreślił ucznia z listy uczniów czwartej klasy technikum budowlanego w Grudziądzu.

Rozstrzygnij, który opis dotyczy sytuacji umożliwiającej stronie złożenie skargi do sądu administracyjnego na przedstawionym etapie postępowania. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie – opis oznaczony literą ...

Uzasadnienie – ...

Schemat. Trybunał Konstytucyjny w Rzeczypospolitej Polskiej (zobacz schemat).

Na podstawie: art. 194 Konstytucji RP, Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).

Podaj nazwy organów oznaczonych na schemacie literami A i B.

Przepisy prawne z jednego z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej

Art. 8. § 1. Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Art. 9. W razie urodzenia się dziecka domniemywa się, że przyszło ono na świat żywe. Art. 10. § 1. Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście. § 2. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletn[i]ość. Nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa. Art. 11. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletn[i]ości. Art. 12. Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.

Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).

Opis sytuacji: Anna ma 12 lat. Jest jedną z osób, która w testamencie zmarłej cioci została wskazana jako spadkobierca.

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się w każdym przypadku do unormowania z przytoczonych przepisów prawnych.

Uzasadnienie – ...

Uzasadnienie – ...

Podaj nazwę kodeksu, z którego pochodzą przytoczone przepisy prawne (zobacz przepisy do zadania 17.1.).

Fragment wyroku sądu odwoławczego

Sygnatura akt VI Ka/521/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sąd [1. NAZWA SĄDU A.] w Gliwicach, Wydział [2. NAZWA WYDZIAŁU] […] po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy M.W. […] obwinionej z art. 51 § 1 kw na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu [3. NAZWA SĄDU B.] w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2014 r. […] na mocy art. 437 kpk, art. 438 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi [3. NAZWA SĄDU B.] w Gliwicach. […]

UZASADNIENIE Sąd [3. NAZWA SĄDU B.] w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2014 r. w sprawie sygn. akt IX W 1491/13 uniewinnił M.W. od popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu 9 października 2012 roku po godzinie 22:00 […] wybrykiem polegającym na głośnym słuchaniu programów telewizyjnych zakłóciła ciszę nocną […], to jest od popełnienia wykroczenia z art. 51 § 1 kw. […] Sąd [1. NAZWA SĄDU A.] uchylił zaskarżony wyrok [a zatem] Sąd I instancji powtórzy postępowania w zakresie przesłuchania obwinionej oraz pokrzywdzonych […].

orzeczenia.gliwice.[…].gov.pl

Uzupełnij fragment wyroku – wpisz właściwe nazwy.

1. Nazwa sądu A. – ...

2. Nazwa wydziału sądu – ...

3. Nazwa sądu B. – ...

Podaj nazwy kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, których skrótowce podkreślono w tekście wyroku (zobacz tekst do zadania 18.1.).

kpk – ...

kw – ...

Fragment ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej

Art. 3.1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1. uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2. wglądu do dokumentów urzędowych;
3. dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Art. 5.2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne […].

Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Prawo określone w przytoczonych przepisach prawnych – zgodnie z Konstytucją RP – mieści się w katalogu praw

Rozstrzygnij, czy w podanych sytuacjach obywatel ma prawo dostępu do informacji publicznej. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się w każdym przypadku do unormowania z przytoczonych przepisów prawnych (zobacz przepisy do zadania 19.1.).

Sytuacja 1. Pani Janina Kowalska chce wziąć udział w posiedzeniu zarządu powiatu, na którym będzie omawiany plan rozbudowy szpitala.

Rozstrzygnięcie – ...

Uzasadnienie – ...

Sytuacja 2. Pan Władysław Nowak chce zapoznać się z treścią umowy o pracę osoby zatrudnionej w urzędzie gminy na stanowisku specjalisty.

Rozstrzygnięcie – ...

Uzasadnienie – ...

Tabela. Odpowiedzi na pytanie: Z jakimi państwami, przede wszystkim, Polska powinna trwale współpracować w ramach UE? (w %)*

* Pominięto wymieniane państwa spoza UE oraz odpowiedzi „Trudno powiedzieć”. Procenty nie sumują się do 100, ponieważ badani mogli wymienić więcej niż jedno państwo.

Na podstawie: Opinie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, „Komunikat z Badań CBOS” 2015, nr 169, s. 13.

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Fragmenty rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, […] stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) […] Art. 8 ust. 1 Karty praw podstawowych […] oraz art. 16 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowią, że każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących. […] (41) W przypadku gdy w niniejszym rozporządzeniu jest mowa o podstawie prawnej lub akcie prawnym, [to taka] podstawa prawna lub taki akt prawny powinny być jasne i precyzyjne, a ich zastosowanie przewidywalne dla osób im podlegających – jak wymaga tego orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości […] i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. […] PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: […] Art. 68.1. Niniejszym ustanawia się Europejską Radę Ochrony Danych jako organ Unii […]. 4. Komisja ma prawo udziału w […] posiedzeniach Europejskiej Rady Ochrony Danych […].

Dz.U. UE 2016, L 119, t. 59.

Uzupełnij zdanie – podaj nazwę właściwej instytucji.

Rozporządzenie, którego fragmenty zamieszczono, zostało przyjęte na wniosek ... – instytucji UE inicjującej proces legislacyjny w przypadku aktów prawnych tego typu.

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń (zobacz fragmenty rozporządzenia do zadania 21.1.). Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Akty prawne, których nazwy podkreślono (zobacz fragmenty rozporządzenia do zadania 21.1. — TFUE i rozporządzenie 2016/679), weszły w życie

Uzasadnij, że nie wszystkie instytucje i organy wskazane w zamieszczonych fragmentach rozporządzenia są częścią systemu instytucjonalnego Unii Europejskiej (zobacz fragmenty rozporządzenia do zadania 21.1.).

O jednej z operacji wojskowych NATO

[…] NATO, realizując postanowienia Rady Bezpieczeństwa (rezolucja S/RES/781), rozpoczęło patrolowanie stref objętych zakazem lotów dla samolotów wojskowych (no-fly zones) nad terytorium Bośni i Hercegowiny w ramach operacji „Sky Monitor”, będącej pierwszą operacją powietrzną NATO. [O]peracja ta została zastąpiona przez operację „Deny Flight”, która zapewniała również bezpośrednie wsparcie powietrzne wojskom UNPROFOR (tzw. CAS – close air support) oraz pozwalała na użycie siły w przypadku naruszenia zakazu. [W następnym roku] doszło do pierwszej bezpośredniej akcji bojowej Sojuszu – natowskie F-16 zestrzeliły cztery samoloty szturmowo-treningowe Super Galeb […].

Międzynarodowe operacje pokojowe i stabilizacyjne w polskiej polityce bezpieczeństwa w XX i XXI wieku, red. D.S. Kozerawski, Warszawa 2016, s. 123.

Rozstrzygnij, czy operacja wojskowa przedstawiona w tekście była formą realizacji przez NATO zadania kolektywnej obrony państw członkowskich. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie – ...

Uzasadnienie – ...

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń (zobacz tekst do zadania 22.1.). Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

O separatyzmie w jednym z państw Europy

Cieszy się największą autonomią spośród wszystkich regionów Unii, ma własny rząd, parlament i język uznany za urzędowy […]. 1 października 2017 r. odbyło się tu – nielegalne z punktu widzenia [władz państwa] – referendum niepodległościowe. Mimo prób siłowego zablokowania głosowania przez policję wzięło w nim udział 43 proc. uprawnionych. 90 proc. opowiedziało się za utworzeniem nowego państwa.

B.T. Wieliński, K. Korzeniowska, Narodowa puszka Pandory, wyborcza.pl

Fragment mapy politycznej Europy z zaznaczonymi regionami (zobacz mapę). Nazwy zaznaczonych regionów (w kolejności alfabetycznej): A. Irlandia Północna, B. Katalonia, C. Korsyka, D. Szkocja.

Uzupełnij zdanie – podaj nazwę regionu (wybraną spośród A–D) oraz numer (wybrany spośród 1–4), którym oznaczono ten region na mapie.

Tekst dotyczy regionu ... – regionu oznaczonego na mapie numerem ... .

Odwołując się do wybranej zasady prawa międzynarodowego, sformułuj argument do tezy: Niepodległość regionu, którego dotyczy tekst, byłaby nielegalna (zobacz tekst do zadania 23.1.).

Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.

Temat 1. Scharakteryzuj powszechne wybory bezpośrednie organów władzy centralnej i organów samorządu terytorialnego w Rzeczypospolitej Polskiej, biorąc pod uwagę wyłącznie aspekty przedstawione na schemacie.

Schemat. Powszechne wybory bezpośrednie w RP: organizacja wyborów (zarządzanie wyborów, PKW, obwodowe komisje wyborcze, tajność głosowania, ważność wyborów); zasady powszechności, bezpośredniości i równości oraz ich ograniczenia; specyfika ordynacji proporcjonalnej (okręgi wyborcze, przeliczanie głosów na mandaty, klauzula zaporowa); specyfika ordynacji większościowej (okręgi wyborcze, dwa typy systemu większościowego).

Temat 2. NIK, RPO, RPD, KRRiT – przedstaw status, tryb powołania i kompetencje każdego ze wskazanych organów ochrony prawa i kontroli państwowej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Temat 3. Organizacja Narodów Zjednoczonych i pokój na świecie – przedstaw organy tej organizacji działające na rzecz realizacji celu wskazanego w art. 1.1. Karty Narodów Zjednoczonych oraz pozamilitarne i militarne działania tej organizacji na rzecz realizacji tego celu. Wyjaśnij, na czym polegają przeszkody w osiągnięciu tego celu w XXI wieku.

Materiał 1. Fragmenty Karty Narodów Zjednoczonych (art. 1.1., 2.5., 11.2., 12.1., 41.) o celach ONZ, obowiązkach członków, kompetencjach Zgromadzenia Ogólnego i Rady Bezpieczeństwa.

Materiał 2. Wykres. Liczba wet zgłoszonych przez stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ (zobacz wykres).

Materiał 3. Fragment opracowania analitycznego o protektoracie międzynarodowym w Kosowie (misja UNMIK, rezolucja 1244 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 1999 r.).