Notatka syntetyzująca na maturze z języka polskiego

Jednym z zadań w części 1. Język polski w użyciu jest notatka syntetyzująca.

Notatka syntetyzująca jest formą zwięzłego przedstawienia informacji istotnych dla danego tekstu lub tekstów. Odmianą tego typu wypowiedzi jest notatka syntetyzująca ukierunkowana tematycznie – z taką właśnie spotkasz się na maturze.

Notatka syntetyzująca ukierunkowana tematycznie jest krótką formą wypowiedzi, w której w rzeczowy sposób przedstawiasz istotne informacje na dany temat.

Aby napisać dobrą notatkę syntetyzującą, należy:

1. 1Przeanalizować temat notatki określony w zadaniu egzaminacyjnym.
2. 2Uważnie przeczytać oba teksty zamieszczone w arkuszu egzaminacyjnym, aby wybrać informacje kluczowe dla realizacji tematu notatki.
3. 3Dokonać syntezy wybranych informacji, tak aby określić stanowisko autora każdego tekstu względem zagadnienia określonego w temacie notatki.
4. 4Porównać stanowiska autorów obu tekstów pod kątem np. aspektów zagadnienia określonego w temacie notatki, które porusza każdy z autorów, punktów wspólnych i/lub rozbieżnych w stanowiskach obu autorów.
5. 5Uporządkować wnioski z powyższych analiz, tak aby notatka w syntetyczny sposób przedstawiała stanowiska obu autorów dotyczące zagadnienia określonego w temacie notatki, wskazując – zgodnie z treścią tekstów – na podobieństwa i/lub różnice pomiędzy tymi stanowiskami, oraz zawierała ogólne stwierdzenie na temat tego, w jaki sposób oba teksty dotyczą/odnoszą się do tematu notatki.
6. 6Zredagować notatkę, pamiętając, że powinna ona być:

• rzeczowa (zgodna z treścią obu tekstów)
• zwięzła (licząca od 60 do 90 wyrazów)
• spójna (składająca się z logicznie powiązanych ze sobą zdań)
• sformułowana własnymi słowami (należy stosować m.in. parafrazę, uogólnienie treści, synonimy
• napisana tekstem ciągłym oraz poprawna językowo, ortograficznie i interpunkcyjnie

Jak napisać notatkę syntetyzującą?

Schemat pracy nad notatką syntetyzującą – krok po kroku:

Analiza tematu notatki

• zacznij od dokładnego zapoznania się najpierw z poleceniem
• zastanów się co masz zrobić
• czego dotyczy temat
• podkreśl najważniejsze elementy polecenia aby o nich nie zapomnieć

Analiza tekstów i dokonanie wyboru informacji

• uważnie przeczytaj oba teksty
• podkreśl istotne informacje – możesz zapisać je w punktach
• zanotuj w brudnopisie własnymi słowami najważniejsze myśli wynikające z tekstów

Określenie stanowiska autorów

• określ stanowisko każdego z autorów wobec analizowanego zagadnienia
• wynotuj/podkreśl w tekście Istotne informacje odnoszące się do omawianego zagadnienia

Porównanie stanowisk autorów

• porównaj stanowiska autorów obu tekstów pod kątem np. aspektów zagadnienia określonego w temacie notatki, które porusza każdy z autorów
• określ ich punkty wspólne i rozbieżności

Zebranie wniosków z analizy

• określ, w jaki sposób oba teksty odnoszą się do tematu notatki
• w jaki sposób oba teksty prezentują omawiane w notatce zagadnienie

Podsumowanie

Redagując notatkę syntetyzującą pamiętaj o podstawowych pytaniach.

Pytania podstawowe

• Co na temat zagadnienia określonego w temacie notatki mówią obaj autorzy?
• Jakie stanowiska przyjmują?
• Czy ich stanowiska względem zagadnienia określonego w temacie notatki są podobne czy różne?
• Jakie punkty wspólne i/lub jakie rozbieżności można zauważyć w stanowiskach autorów obu tekstów?

Notatka musi zawierać: 60–90 wyrazów.

Zapamiętaj! Przy pisaniu notatki syntetyzującej pomijamy wstępne pytania, np. O czym jest tekst? Czego dotyczy tekst?, ponieważ zagadnienie zawarte jest w treści zadania.