Cechy bohatera romantycznego i pozytywistycznego

Każda epoka tworzy własny model bohatera. Romantyzm i pozytywizm – dwie sąsiadujące ze sobą epoki – również ukształtowały swoje odmienne modele bohatera literackiego. Bohaterowie ci żyją w różnych czasach i różne uwarunkowania kształtują ich postawy. Poznaj ich cechy typowe!

ROMANTYK | POZYTYWISTA

🌟Wybitny i niepowtarzalny.
(indywidualizm, indywidualność)

🌟 Ludzie go nie rozumieją i często on sam siebie nie rozumie. Sprzeczny sam ze sobą.

🌟 Nadwrażliwy uczuciowo i często obdarzony talentem poetyckim.

🌟 Ma poczucie wyższości nad pozostałymi ludźmi, czuje się wybrańcem narodu.

🌟 Przemawia przez niego duma i poczucie odpowiedzialności za swój naród. | 🌟Przeciętna jednostka, niewyróżniająca się ze społeczeństwa.

🌟Nie ma zdolności poetyckich, jest jednym z wielu.

🌟 Realista – nie ma czasu na górnolotne wywody na temat uczucia.

🌟 Człowiek o bogatej warstwie uczuciowej, bardzo wrażliwy.
Cierpi – uczucie przynosi mu ból.

🌟 Miłość doprowadza go do szaleństwa, a pod jej wpływem dokonuje gwałtownych zrywów i nierozważnych czynów.

🌟 Oddanie się uczuciu miłości przynosi ból, rozpacz i często prowadzi do samobójstwa / próby.

🌟 Miłość romantyczna to uczucie tragiczne – jako kochanek bohater ponosi klęskę. | 🌟 W miłości nie poddaje się szaleństwu, nie ulega ekstazie, nie idealizuje wybranki.

🌟 Miłość traktuje jako naturalne uczucie i wyraża je w codziennej trosce, w poczuciu odpowiedzialności.

🌟 Nie zawsze zaznaje szczęście w miłości, ale nie rozpacza, nie usiłuje popełnić samobójstwa.

🌟 Cel życia znajduje w pracy, w wypełnianiu codziennych obowiązków życiowych.

🌟 Nie ma czasu na analizowanie swoich stanów duszy, nie rozczula się nad sobą.

🌟 Poświęca się wielkiej, szlachetnej i nieosiągalnej idei.

🌟 Szuka idei, której mógłby poświęcić swe życie i znajduje ją w walce o wolność narodu.

🌟 Walczy samotnie z wrogiem.

🌟 Ponosi klęskę jako bojownik narodowy. | 🌟 Kieruje się przede wszystkim rozumem i doświadczeniem.

🌟 Bierze na siebie takie obowiązki, którym może sprostać.

🌟 Obowiązek patriotyczny wobec narodu spełnia w inny sposób – rozumie, że walka zbroja jest skazana z góry na niepowodzenie.

🌟 Romantycy przede wszystkim kierują się sercem.

🌟 Rozum stawiają na dalszym planie.

🌟 Poddają się oddziaływaniu irracjonalnych sił nadprzyrodzonych m.in. wielkiej miłości. | 🌟 Realista i wyznawca światopoglądu materialistycznego.

🌟 Kult wiedzy, nauki, rozumu – pozytywiści chcą, by nauka się rozwijała i docierała do szerszych kręgów – w ten sposób rozumieją swój wkład w dobro kraju.

🌟 Wierzą w siłę rozwoju i intelektu – na tym też polega ich patriotyzm.

🌟 Romantyk odmiennie pojmuje sprawy patriotyzmu.

🌟Walka zbrojna jest heroicznym obowiązkiem bohatera.

🌟 Buntuje się wobec niesprawiedliwości, istniejącym różnicom majątkowym i społecznym, rozpacza. | 🌟 Pozytywista żyje w odmiennych realiach – różnice społeczne powoli się zacierają.

🌟 Światem zaczyna rządzić pieniądz.

🌟 Zaczynają się pojawiać mezalianse.

🌟 Jest samotnikiem, ma świadomość własnej wyższości, piękne ideały pragnie realizować sam.

🌟 Nie szuka więzi ze społeczeństwem i walcząc samotnie, ponosi klęskę. | 🌟 Czuje się cząstką społeczeństwa i pragnie realizować szczytne ideały wspólnie z innymi ludźmi.

🌟 Nie jest sam, a mimo to też czasem ciężko mu osiągnąć cel.

🌟 Społecznik żyjący wśród ludzi i pracujący dla nich.

🌟 Realizuje hasła epoki: pracy organicznej, pracy u podstaw, utylitaryzmu itp.

Bohaterowie pozytywizmu i romantyzmu gdzie indziej poszukiwali wartości życia i robili to w sposób krańcowo różny:

• romantyk – w sferze ducha, pozytywista – w sferze materii
• romantyk – drogą objawienia, pozytywista – dzięki doświadczeniu
• romantyk – chce walczyć, pozytywista – chce pracować
• romantyk – tworzył poezję natchnioną, z głębi duszy, pozytywista – proza i użyteczne cele

Zasadą konstruowania tych dwóch typów postaci jest kontrast.

Postacią łączącą oba światy jest Stanisław Wokulski (Lalka B. Prusa), który nosi w sobie zarówno cechy romantyka jak i pozytywisty. [Inni bohaterowie – z cechami pozytywistycznymi i romantycznymi, np.: Justyna Orzelska (Nad Niemnem), Kmicic (Potop), Jacek Soplica (Pan Tadeusz) – nowy typ bohatera romantycznego].