Wszystko co musisz wiedzieć o BAKTERIACH.

Królestwo: bezjądrowe. Podkrólestwo: Archeany i Eubakterie. - ok. 3,8 miliarda lat temu powstały pierwsze organizmy żywe. Budowa komórki prokariotycznej: 0,5 do 10 μm, formy kuliste: ziarniaki, dwoinki, paciorkowce, gronkowce, pakietowe, formy wydłużone: laseczki, pałeczki, maczugowce, formy skręcone: przecinkowce, śrubowce (Spirillum), krętki (Spirochetae), formy rozgałęzione: prątki, promieniowce (Actinomyces), błona kom., ściana kom. z mureiny, otoczki śluzowe, […]

Królestwo: bezjądrowe.

Podkrólestwo: Archeany i Eubakterie.

- ok. 3,8 miliarda lat temu powstały pierwsze organizmy żywe.

Budowa komórki prokariotycznej:

  • 0,5 do 10 μm,
  • formy kuliste: ziarniaki, dwoinki, paciorkowce, gronkowce, pakietowe,
  • formy wydłużone: laseczki, pałeczki, maczugowce,
  • formy skręcone: przecinkowce, śrubowce (Spirillum), krętki (Spirochetae),
  • formy rozgałęzione: prątki, promieniowce (Actinomyces),
  • błona kom., ściana kom. z mureiny, otoczki śluzowe,
  • Bakterie gram + oraz gram –,
  • Rzęski z flagelliny, fimbrie, mukleoid (cytoplazma z genoforem), rybosomy, ziarna materiału zapasowego (glikogen, skrobia sinicowa lub wolutyna), plazmidy, chromatofory (tylakoidy),
  • Endospory – anabioza.

Funkcje życiowe

  • Odżywianie heterotroficzne, a późniejsze autotroficzne – chemosynteza, fotosynteza (bakteriochlorofil),
  • Chlorofil a u sinic (2,8 miliarda),
  • Oddychanie tlenowe i beztlenowe – fermentacja (kw. mlekowy, etanol, kw. octowy),
  • Wiązanie azotu cząsteczkowego,
  • Haploidalne, rozmnażanie bezpłciowe poprzez podział komórki, fragmentacja,
  • Koniugacja – proces płciowy polegający na przekazanie plazmidu bakterii, która go nie posiada.

Systematyka:

  • Metoda grama – barwienie pozwalające rozróżnić bakterie w zależności jaki posiadają typ osłon,
  • Archeany – brak mureiny, w DNA odcinki niekodujące, środowiska ekstremalne,
  • Eubakterie:
    • Sinice – wodne, samożywne, chlorofil a, fikoerytryna, fikocyjanina, heterocyty, skrobia sinicowa,
    • Promieniowce – glebowe lub pasożyty, G+, kolonie przypominają strzępki grzybów,
    • Krętki – saprofity lub pasożyty, b. cienka ściana komórkowa,
    • Proteobakterie – hetero-, chemo- i autotrofy, mureinowa ściana komórkowa, G+ i G-.

Występowanie i znaczenie:

  • Udział w obiegu pierwiastków w przyrodzie w tym saprofity.
  • Symbionty: Bacteroides(trawienie celulozy), Rhizobium, E. coli.
  • Pasożyty: Salmonella, Mycobacterium tuberculosis, Diplococcus (Streptococcus) pneumoniae, Klebsiella pneumoniae, Treponema pallidum, Neisseria gonorrhoeae, Schigella, Clostridium tetani, Mycobacterium leprae, Vibrio cholerae, Clostridium botulinum, Staphylococcus aureus, Yersinia pestis, Corynebacterium diphteriae, Haemophilus influenzae.
  • Tworzenie ropy, siarki i innych złóż, produkcja alkoholi, kw. organicznych, antybiotyków, hormonów, enzymów, witamin, aa, powodują kiszenie kapusty, ogórków, oliwek, zsiadanie się mleka (jogurty, kefiry, sery)biologiczne utlenianie ścieków.
Nazwa choroby (bakteria powodująca chorobę)Sposób zakażeniaObjawy kliniczneDziałania profilaktyczne
Gruźlica (prątek gruźlicy)Droga kropelkowa oraz spożywanie zakażonego mleka i jego przetworówPodwyższona temperatura ciała, chudnięcie, krwioplucie, kaszelSzczepienia ochronne, izolowanie chorych, kontrola weterynaryjna mleka i mięsa
Czerwonka bakteryjna – dyzenteria (pałeczki z rodzaju Shigella)Droga pokarmowa (głównie spożywanie wody zanieczyszczonej odchodami)Ostre biegunki, krwawienia, z jelit (toksyna czerwonki niszczy naczynia krwionośne), gorączka, bóle brzuchaSzczepienia ochronne, przestrzeganie podstawowych zasad higieny osobistej, mycie owoców, ochrona ujęć wody pitnej, izolowanie chorych
Dur brzuszny (pałeczka duru brzusznego)Droga pokarmowa (głównie spożywanie wody zanieczyszczonej odchodami); pałeczki duru są czasem przenoszone przez muchyGorączka, bóle głowy, krwotoki, charakterystyczna wysypka na brzuchu i klatce piersiowej, powiększenie narządów jamy brzusznej (śledziony i wątroby)Szczepienia ochronne, przestrzeganie podstawowych zasad higieny osobistej, mycie owoców, ochrona ujęć wody pitnej, izolowanie chorych
Cholera (przecinkowiec cholery)Spożywanie wody i pokarmów zakażonych bakteriamiObniżona temperatura ciała, odwodnienie organizmu, zmarszczenie skóry, biegunka, wymioty, czasami śpiączkaSzczepienia ochronne, przestrzeganie podstawowych zasad higieny osobistej, mycie owoców, ochrona ujęć wody pitnej, izolowanie chorych
Wąglik (laseczka wąglika)Kontakt z chorym zwierzęciem (choroba odzwierzęca), czasami spożywanie zakażonej żywnościZmiany skórne (czarne krosty), płucne (ciężkie zapalenie płuc) i jelitowe (bóle brzucha, wymioty, gorączka)Szczepienia ochronne osób z grupy wysokiego ryzyka (hodowcy zwierząt, weterynarze), usuwanie zakażeń u zwierząt, odkażanie zarażonych produktów zwierzęcych
Tężec (laseczka tężca)Bezpośredni kontakt z chorym na tężec oraz zanieczyszczenie zranionej skóry glebą, w której bytują laseczki tężcaBóle głowy, szczękościsk, silne skurcze i bóle głównych partii mięśni, porażenie układu nerwowegoSzczepienia ochronne, w razie wystąpienia ryzyka zakażenia – podanie surowicy
Borelioza (krętki z rodzaju BorreliaUgryzienie przez kleszcza – wektora krętków boreliozyRumień wędrujący, objawy grypopodobne; objawy dotyczą też układu nerwowego, szkieletowego i krążeniaUnikanie ugryzień przez kleszcze, dokładne sprawdzenie ciała po pobycie w lesie lub na łące, stosowanie preparatów odstraszających kleszcze

Wielka Powtórka Maturalna

Dla Uczestników
Materiały dodatkoweFAQ